Το Ιράν καταδίκασε τη βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Νάργκες Μοχαμαντί σε περισσότερα από επτά επιπλέον χρόνια φυλάκισης, μετά την έναρξη απεργίας πείνας, όπως ανέφεραν υποστηρικτές της την Κυριακή, την ώρα που η Τεχεράνη εντείνει την καταστολή κάθε μορφής διαφωνίας, έπειτα από τις πανεθνικές διαδηλώσεις και τους χιλιάδες θανάτους που αποδίδονται στις δυνάμεις ασφαλείας.
Οι νέες καταδίκες έρχονται ενώ το Ιράν επιχειρεί να διαπραγματευτεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το πυρηνικό του πρόγραμμα, προκειμένου να αποτρέψει μια ενδεχόμενη στρατιωτική επίθεση που έχει απειλήσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Την Κυριακή, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας επέμεινε ότι η ισχύς της Τεχεράνης προέρχεται από την ικανότητά της «να λέει όχι στις μεγάλες δυνάμεις», υιοθετώντας σκληρή στάση λίγο μετά τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ στο Ομάν.
Οι κατηγορίες και η νέα ποινή
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της Μοχαμαντί και τον δικηγόρο της, Μοσταφά Νιλί, ο οποίος επικοινώνησε μαζί της, η ποινή επιβλήθηκε το Σάββατο από Επαναστατικό Δικαστήριο στη Μασχάντ.
Όπως ανέφερε ο ίδιος σε ανάρτησή του, η Μοχαμαντί καταδικάστηκε:
- σε έξι χρόνια φυλάκισης για «σύσταση και συνομωσία»
- σε ενάμιση έτος για «προπαγάνδα»
- σε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα για δύο χρόνια
Επιπλέον, της επιβλήθηκε διετής εσωτερική εξορία στην πόλη Χοσφ, περίπου 740 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τεχεράνης.
Οι ιρανικές αρχές δεν επιβεβαίωσαν άμεσα την απόφαση. Οι υποστηρικτές της αναφέρουν ότι η Μοχαμαντί βρίσκεται σε απεργία πείνας από τις 2 Φεβρουαρίου.
Είχε συλληφθεί τον Δεκέμβριο σε τελετή προς τιμήν του Ιρανού δικηγόρου και υπερασπιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων Χοσρό Αλικορντί. Πλάνα από τη συγκέντρωση τη δείχνουν να φωνάζει, απαιτώντας δικαιοσύνη.
Σύμβολο για τους Ιρανούς ακτιβιστές
Υποστηρικτές της είχαν προειδοποιήσει εδώ και μήνες ότι η 53χρονη Μοχαμαντί κινδύνευε να επιστρέψει στη φυλακή, μετά την προσωρινή άδειά της τον Δεκέμβριο του 2024 για λόγους υγείας.
Αν και η άδεια προβλεπόταν για μόλις τρεις εβδομάδες, η παραμονή της εκτός φυλακής παρατάθηκε, πιθανότατα λόγω πιέσεων ακτιβιστών και δυτικών χωρών.
Παρέμεινε ελεύθερη ακόμη και κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ τον Ιούνιο, συνεχίζοντας ωστόσο τη δράση της με δημόσιες παρεμβάσεις και εμφανίσεις στα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ακόμη και με διαμαρτυρία έξω από τη διαβόητη φυλακή Εβίν της Τεχεράνης, όπου είχε κρατηθεί.
Η Μοχαμαντί εξέτιε ήδη ποινή 13 ετών και 9 μηνών για κατηγορίες περί υπονόμευσης της κρατικής ασφάλειας και προπαγάνδας κατά της κυβέρνησης.
Είχε στηρίξει ανοιχτά τις διαδηλώσεις που ξέσπασαν μετά τον θάνατο της Μάχσα Αμινί το 2022, όταν γυναίκες αψήφησαν δημόσια την υποχρέωση χρήσης χιτζάμπ.
Οι υποστηρικτές της αναφέρουν ότι υπέστη πολλαπλά καρδιακά επεισόδια στη φυλακή και υποβλήθηκε σε επείγουσα χειρουργική επέμβαση το 2022.
Στα τέλη του 2024, ο δικηγόρος της αποκάλυψε ότι γιατροί εντόπισαν οστική αλλοίωση που θεωρήθηκε πιθανώς καρκινική και αφαιρέθηκε χειρουργικά.
Σκληρή γραμμή από την ιρανική διπλωματία
Η είδηση της καταδίκης συνέπεσε με δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος τόνισε ότι το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο - βασικό σημείο τριβής με τον Τραμπ, ο οποίος τον Ιούνιο διέταξε πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου αναμένεται να μεταβεί στην Ουάσινγκτον, με το Ιράν να αποτελεί βασικό θέμα συζήτησης.
Παρότι ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν χαρακτήρισε τις συνομιλίες στο Ομάν «βήμα προόδου», οι δηλώσεις Αραγτσί ανέδειξαν τις δυσκολίες.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναπτύξει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και πολεμικά μέσα στη Μέση Ανατολή, ασκώντας πίεση στην Τεχεράνη.
«Το μυστικό της δύναμης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν βρίσκεται στην ικανότητά της να αντιστέκεται στον εκφοβισμό και στις πιέσεις», δήλωσε ο Αραγτσί, χρησιμοποιώντας τον όρο «ατομική βόμβα» ρητορικά, παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη υποστηρίζει πως δεν επιδιώκει την απόκτησή της.
Η Δύση και ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας υποστηρίζουν ότι το Ιράν είχε οργανωμένο στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα έως το 2003.
Τα τελευταία χρόνια, η χώρα έχει εμπλουτίσει ουράνιο έως και 60%, ένα βήμα πριν το επίπεδο οπλικής χρήσης.
Παραμένει ασαφές αν και πότε θα πραγματοποιηθεί νέος γύρος συνομιλιών. Ο Τραμπ, μετά τις επαφές, δήλωσε: «Το Ιράν φαίνεται να θέλει πολύ μια συμφωνία — και καλά κάνει».
