Έντονη δυσαρέσκεια εξέφρασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ζητήσει γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη νομιμότητα της εμπορικής συμφωνίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Mercosur. Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με την Κομισιόν, δημιουργεί σοβαρό πολιτικό και οικονομικό πρόβλημα σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία.
Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η Επιτροπή τονίζει ότι η επιλογή του Ευρωκοινοβουλίου να παραπέμψει τη συμφωνία και να «παγώσει» ουσιαστικά την εφαρμογή της έρχεται τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι παραγωγοί και εξαγωγείς χρειάζονται επειγόντως πρόσβαση σε νέες αγορές. Παράλληλα, σημειώνεται ότι η ΕΕ καλείται να προχωρήσει στην ατζέντα διαφοροποίησης των εμπορικών της σχέσεων, αποδεικνύοντας ότι παραμένει αξιόπιστος και προβλέψιμος εμπορικός εταίρος σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Ολοφ Γκιλ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Σύμφωνα με την ανάλυσή μας, τα ζητήματα που τέθηκαν από το Κοινοβούλιο στην απόφαση αυτή δεν είναι δικαιολογημένα».
Αναλυτική επεξήγηση του υπόβαθρου της εκτίμησης της Επιτροπής:
(i) Ως προς τη νομική αρχιτεκτονική:
Οι Συμφωνίες διαπραγματεύθηκαν και υπογράφηκαν σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται από τις Συνθήκες.
Οι διαπραγματευτικές οδηγίες του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπουν ρητά τη σύναψη Ενδιάμεσης Συμφωνίας για ζητήματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάστηκε στενά με το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με πλήρη διαφάνεια και με σεβασμό στον καταμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.
Τέλος, τα εθνικά κοινοβούλια θα έχουν τον θεμιτό τους λόγο, σύμφωνα με τις Συνθήκες και τις αντίστοιχες εθνικές τους διαδικασίες.
Η ίδια νομική αρχιτεκτονική ακολουθήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την κύρωση της Εκσυγχρονισμένης Συμφωνίας Πλαίσιο και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας με τη Χιλή, οι οποίες βρίσκονται σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου 2025.
(ii) Ως προς τον μηχανισμό προσφυγής λόγω μη παραβίασης:
Ο μηχανισμός προσφυγής λόγω μη παραβίασης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις χώρες της Mercosur για να ασκήσουν πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό να αποτρέψουν τη θέσπιση ή την εφαρμογή νομοθεσίας και άλλων μέτρων που εξυπηρετούν τους στόχους πολιτικής της.
Ο μηχανισμός αποκλείει ρητά οποιαδήποτε δυνατότητα του διαιτητικού οργάνου να ζητήσει από ένα μέρος να τροποποιήσει τα μέτρα του.
Ο μηχανισμός αυτός ακολουθεί το υφιστάμενο πρότυπο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), θέτοντας μάλιστα ακόμη αυστηρότερες προϋποθέσεις για τη χρήση του.
(iii) Ως προς την αρχή της προφύλαξης:
Η EMPA και η ITA δεν θα υπονομεύσουν την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης.
Η συμφωνία δεν θα μειώσει τα μέτρα ελέγχου και επιθεώρησης των γεωργικών εισαγωγών από τη Mercosur. Επιπλέον, η συμφωνία δεν θα αποδυναμώσει τα αυστηρά υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά (SPS) πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την αρχή της προφύλαξης και την ασφάλεια των Ευρωπαίων καταναλωτών.
Τα ανωτέρω επιβεβαιώνονται τόσο στο κείμενο της συμφωνίας (στα κεφάλαια για τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα και για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη) όσο και στη δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τα πρότυπα παραγωγής που εφαρμόζονται στα εισαγόμενα αγροδιατροφικά προϊόντα και τους ελέγχους SPS. Η τελευταία αποτελεί μέρος του αποτελέσματος του τριλόγου για τον κανονισμό εφαρμογής της διμερούς ρήτρας διασφάλισης της EMPA και της ITA.
Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε σήμερα (21.01.2026) υπέρ της παραπομπής της εμπορικής συμφωνίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση και την Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης το οποία θα εξετάσει την νομιμότητά της».
