Σε νέα φάση κλιμάκωσης εισέρχονται οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες και Κίνα, μετά την ανακοίνωση μιας εξαιρετικά μεγάλης συμφωνίας στρατιωτικού εξοπλισμού ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Ταϊβάν. Το συνολικό ύψος του πακέτου ξεπερνά τα 11 δισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις από το Πεκίνο, το οποίο κάνει λόγο για σοβαρή απειλή στην περιφερειακή σταθερότητα.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε τη συμφωνία, η οποία περιλαμβάνει ευρύ φάσμα οπλικών συστημάτων και τεχνολογιών, με βασικό στόχο την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της Ταϊβάν απέναντι σε ενδεχόμενη στρατιωτική πίεση από την Κίνα. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η προμήθεια πυραυλικών συστημάτων, βαρέος πυροβολικού, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, αντιαρματικών όπλων και προηγμένου στρατιωτικού λογισμικού.
Η ανακοίνωση έγινε από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών το βράδυ της Τετάρτης, την ίδια ημέρα που ο Αμερικανός πρόεδρος απηύθυνε τηλεοπτικό διάγγελμα, χωρίς ωστόσο να εστιάσει ιδιαίτερα σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής ή να αναφερθεί ρητά στην Κίνα και την Ταϊβάν.
Πρόκειται για τη δεύτερη συμφωνία πώλησης όπλων προς την Ταϊβάν από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, μετά από προηγούμενη έγκριση για ανταλλακτικά και τεχνικό εξοπλισμό αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το πακέτο αποτελείται από οκτώ επιμέρους συμβάσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται δεκάδες εκτοξευτές πυραύλων υψηλής κινητικότητας τύπου HIMARS και εκατοντάδες τακτικοί πύραυλοι ATACMS, αυτοκινούμενα οβιδοβόλα, οπλισμένα drones, εξειδικευμένο λογισμικό για στρατιωτική χρήση, αντιαρματικοί πύραυλοι Javelin και TOW, καθώς και εξοπλισμός για πυραύλους Harpoon και ελικόπτερα.
Η συμφωνία καταγράφεται ως η μεγαλύτερη που έχει εγκρίνει ποτέ η Ουάσινγκτον προς την Ταϊβάν. Για σύγκριση, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ είχαν εγκριθεί πωλήσεις ύψους περίπου 10 δισ. δολαρίων, ενώ επί Τζο Μπάιντεν το αντίστοιχο ποσό ήταν χαμηλότερο. Το ιστορικό υψηλό είχε καταγραφεί το 2001, επί προεδρίας Τζορτζ Μπους.
Η στάση των ΗΠΑ και η απάντηση του Πεκίνου
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υποστηρίζει ότι η συμφωνία εξυπηρετεί στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ, ενισχύει την αμυντική αυτονομία της Ταϊβάν και συμβάλλει στη διατήρηση ισορροπιών στην περιοχή Ασίας–Ειρηνικού. Παράλληλα, εντάσσεται στο πλαίσιο της νέας Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ.
Από την πλευρά της, η Κίνα αντέδρασε έντονα, καταγγέλλοντας παραβίαση διμερών συμφωνιών και κάνοντας λόγο για υπονόμευση της κυριαρχίας και της εδαφικής της ακεραιότητας. Το κινεζικό ΥΠΕΞ προειδοποίησε ότι τέτοιες κινήσεις μετατρέπουν την Ταϊβάν σε «επικίνδυνη εστία ανάφλεξης» και αυξάνουν τον κίνδυνο στρατιωτικής σύγκρουσης στο Στενό της Ταϊβάν.
Αυξημένη ένταση στην περιοχή
Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ταϊβάν αυξάνει σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες, με στόχο να φτάσουν στο 5% του ΑΕΠ έως το 2030. Παράλληλα, οι στρατιωτικές δραστηριότητες της Κίνας γύρω από το νησί εντείνονται, με συχνές παρουσίες πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών, καθώς και πρόσφατη διέλευση του νέου κινεζικού αεροπλανοφόρου «Φουτζιάν» από το Στενό.
Οι εξελίξεις αυτές υπογραμμίζουν τη ρευστότητα και την αυξανόμενη επικινδυνότητα της κατάστασης στην ευρύτερη περιοχή, με τις διεθνείς ισορροπίες να δοκιμάζονται εκ νέου.
