Αυστηρότερες πολιτικές για το κλίμα θα μπορούσαν να σώσουν εκατοντάδες παγετώνες στις ευρωπαϊκές Άλπεις και δεκάδες χιλιάδες παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Τα σημερινά σχέδια αντιμετώπισης της υπερθέρμανσης του πλανήτη αναμένεται να διασώσουν μόλις το 3% των αλπικών παγετώνων της Ευρώπης από την εξαφάνιση μέσα σε αυτόν τον αιώνα, με τους περισσότερους να λιώνουν μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα.
Οι παγετώνες της Κεντρικής Ευρώπης εξαφανίζονται ταχύτερα από οπουδήποτε αλλού στον πλανήτη, σύμφωνα με έρευνα που συντονίστηκε από το Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ETH Zurich).
Συνολικά, οι επιστήμονες διαπιστώνουν ότι το 79% των παγετώνων παγκοσμίως δεν θα επιβιώσει έως το τέλος του αιώνα, εάν τα κράτη δεν εντείνουν τις προσπάθειές τους για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής.
«Οι Άλπεις, όπως τις γνωρίζουμε σήμερα, θα αλλάξουν πλήρως έως το τέλος του αιώνα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Λάντερ φαν Τριχτ.
«Το τοπίο θα είναι εντελώς διαφορετικό.
Πολλά χιονοδρομικά κέντρα δεν θα έχουν πλέον πρόσβαση σε παγετώνες… ενώ όσοι απομείνουν θα βρίσκονται σε τόσο μεγάλο υψόμετρο και θα είναι τόσο απότομοι που δεν θα είναι πλέον προσβάσιμοι. Η οικονομία θα έρθει αντιμέτωπη με αυτές τις αλλαγές», πρόσθεσε.
Όπως σημείωσε, ακόμη και οι μικροί παγετώνες τροφοδοτούν με νερό τις χαμηλότερες περιοχές, τη βλάστηση και τα χωριά, κάτι που επίσης αναμένεται να αλλάξει.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο επιστημονικό περιοδικό Nature Climate Change, είναι η πρώτη που υπολογίζει τον αριθμό των παγετώνων που θα απομείνουν έως το 2100 υπό διαφορετικά σενάρια αύξησης της θερμοκρασίας.
Προηγούμενες έρευνες εστίαζαν κυρίως στο μέγεθος ή τη μάζα του πάγου, παράγοντες κρίσιμους για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και τη διαθεσιμότητα γλυκού νερού, καθώς οι παγετώνες συγκρατούν περίπου το 70% των παγκόσμιων αποθεμάτων γλυκού νερού.
Οι ερευνητές εκφράζουν την ελπίδα ότι τα ευρήματά τους -συμπεριλαμβανομένης μιας βάσης δεδομένων με τις προβλέψεις επιβίωσης και των 211.000 παγετώνων παγκοσμίως— θα βοηθήσουν στην καλύτερη αξιολόγηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις τοπικές οικονομίες και τα οικοσυστήματα.
«Ακόμη και ο μικρότερος παγετώνας σε μια απομακρυσμένη κοιλάδα των Άλπεων, ακόμη κι αν δεν επηρεάζει τη στάθμη της θάλασσας ή τους υδάτινους πόρους, μπορεί να έχει τεράστια σημασία για τον τουρισμό», ανέφερε ο φαν Τριχτ. «Κάθε μεμονωμένος παγετώνας μπορεί να μετράει».
Σύμφωνα με τη μελέτη, το 97% των παγετώνων της Κεντρικής Ευρώπης θα εξαφανιστεί μέσα στον αιώνα εάν η υπερθέρμανση του πλανήτη φτάσει τους 2,7 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα — αύξηση που αντιστοιχεί στις σημερινές κλιματικές πολιτικές των κυβερνήσεων.
Αυτό σημαίνει ότι μόλις 110 από τους περίπου 3.200 παγετώνες της περιοχής θα επιβιώσουν έως τον επόμενο αιώνα.
Όλοι αυτοί βρίσκονται στις Άλπεις, καθώς η άλλη ορεινή ζώνη της περιοχής, τα Πυρηναία της Ιβηρικής Χερσονήσου, αναμένεται να χάσουν και τους 15 εναπομείναντες παγετώνες τους έως τα μέσα της δεκαετίας του 2030.
Αν ο κόσμος καταφέρει να περιορίσει την υπερθέρμανση στον 1,5 ή στους 2 βαθμούς Κελσίου, όπως προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού, οι Άλπεις θα χάσουν αντίστοιχα το 87% ή το 92% των παγετώνων τους.
Σε σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας κατά 4 βαθμούς —επίπεδο προς το οποίο κατευθυνόταν ο πλανήτης πριν από τη συμφωνία του 2015— το 99% των αλπικών παγετώνων θα εξαφανιστεί έως το 2100, με μόλις 20 να επιβιώνουν.
Σε όλα τα σενάρια, πάντως, η πλειονότητα των παγετώνων της Κεντρικής Ευρώπης αναμένεται να λιώσει μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες.
Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι για την περιοχή αυτή το «αποκορύφωμα της εξαφάνισης» —το έτος κατά το οποίο αναμένεται να χαθεί ο μεγαλύτερος αριθμός παγετώνων— προβλέπεται να σημειωθεί λίγο μετά το 2025.
Οι παγετώνες που βρίσκονται σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη, όπως στην Ισλανδία και τη ρωσική Αρκτική, ή εκείνοι με πολύ μεγάλες μάζες πάγου έχουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης, σύμφωνα με τον φαν Τριχτ.
Οι αλπικοί παγετώνες «είναι γενικά πολύ μικροί» και «ιδιαίτερα ευαίσθητοι» σε κλιματικές μεταβολές, όπως οι θερμότερες άνοιξες, σημείωσε.
Οι μεγαλύτεροι παγετώνες, όπως ο παγετώνας του Ροδανού, θα αντέξουν αύξηση θερμοκρασίας κατά 2,7 βαθμούς, αλλά όχι κατά 4.
Η δεύτερη πιο σοβαρά πληττόμενη περιοχή είναι ο Δυτικός Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου βρίσκονται τα Βραχώδη Όρη: εκεί το 96% των περίπου 18.000 παγετώνων αναμένεται να εξαφανιστεί μέσα στον αιώνα με αύξηση θερμοκρασίας 2,7 βαθμών.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η μελέτη προβλέπει δραματική συρρίκνωση των παγετώνων: με υπερθέρμανση 2,7 βαθμών, το 79% των παγετώνων παγκοσμίως θα εξαφανιστεί έως το τέλος του αιώνα, ποσοστό που ανεβαίνει στο 91% σε σενάριο 4 βαθμών. Η τήξη αναμένεται να συνεχιστεί και μετά το 2100.
Ωστόσο, δραστικές μειώσεις στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα μπορούσαν να σώσουν δεκάδες χιλιάδες παγετώνες, με το ποσοστό εξαφάνισης να περιορίζεται στο 55% με υπερθέρμανση 1,5 βαθμού και στο 63% με 2 βαθμούς.
Ο ρυθμός εξαφάνισης σόκαρε ακόμη και τους ίδιους τους επιστήμονες, σύμφωνα με τον φαν Τριχτ. Γύρω στα μέσα του αιώνα, όταν οι απώλειες φτάνουν στο αποκορύφωμά τους, «χάνονται παγκοσμίως 2.000 έως 4.000 παγετώνες τον χρόνο», ανάλογα με το σενάριο.
«Αυτό σημαίνει ότι, αν σκεφτεί κανείς τους παγετώνες που υπάρχουν σήμερα στις Άλπεις, χάνεται παγκοσμίως ένας αντίστοιχος αριθμός μέσα σε μόλις έναν χρόνο».
