Το λιώσιμο του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος θα μπορούσε να σώσει το Ρεύμα του Κόλπου, αποκαλύπτει μια εντυπωσιακή νέα μελέτη.
Η τεράστια αυτή μάζα πάγου στο νότιο ημισφαίριο περιέχει περίπου 3,13 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα πάγου – αρκετά ώστε να γεμίσει το στάδιο Γουέμπλεϊ σχεδόν τρία δισεκατομμύρια φορές.
Καθώς λιώνει, το Δυτικό Ανταρκτικό Παγόστρωμα στέλνει αλμυρό νερό προς τον Βόρειο Ατλαντικό, γεγονός που βοηθά το νερό να παραμένει αρκετά πυκνό ώστε να διατηρείται σε κίνηση το κρίσιμο ωκεάνιο ρεύμα, όπως αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι από κάθε άλλη άποψη το λιώσιμο του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος θα ήταν μια απόλυτη καταστροφή.
Αν το παγοκάλυμμα έλιωνε, θα ανέβαζε τη στάθμη της θάλασσας έως και κατά 4,3 μέτρα – προκαλώντας πλημμύρες, απώλειες ζωών, ζημιές σε υποδομές και πολλά ακόμη.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ίσως χρειαστεί να διαλέξουμε ανάμεσα στη διάσωση του Ρεύματος του Κόλπου (το οποίο προστατεύει την Ευρώπη από μια βαθιά ψύξη) και στη διάσωση του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος (το οποίο θα απέτρεπε μια παγκόσμια πλημμύρα).
Σύμφωνα με τον Δρ. Σάσα Σινέ, κλιματολόγο στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, είναι «δύσκολο να πει κανείς» ποιο από τα δύο τρομακτικά σενάρια είναι χειρότερο.
Τελικά, η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μπορεί να είναι ο μόνος τρόπος να σωθούν τόσο το Ρεύμα του Κόλπου όσο και το παγοκάλυμμα – και να αποφευχθούν και οι δύο εφιαλτικές εκδοχές.

Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ξανά ότι από κάθε άλλη άποψη το λιώσιμο του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος θα ήταν μια απόλυτη καταστροφή.
Αν το παγοκάλυμμα έλιωνε, θα ανέβαζε τη στάθμη της θάλασσας έως και κατά 4,3 μέτρα – προκαλώντας πλημμύρες, απώλειες ζωών, ζημιές σε υποδομές και πολλά ακόμη.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ίσως χρειαστεί να διαλέξουμε ανάμεσα στη διάσωση του Ρεύματος του Κόλπου (το οποίο προστατεύει την Ευρώπη από μια βαθιά ψύξη) και στη διάσωση του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος (το οποίο θα απέτρεπε μια παγκόσμια πλημμύρα).
Σύμφωνα με τον Δρ. Σάσα Σινέ, είναι «δύσκολο να πει κανείς» ποιο από τα δύο τρομακτικά σενάρια είναι χειρότερο.
Τελικά, η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μπορεί να είναι ο μόνος τρόπος να σωθούν και τα δύο – και να αποφευχθούν και οι δύο εξελίξεις.
Το Ρεύμα του Κόλπου αποτελεί μόνο ένα μικρό τμήμα ενός πολύ μεγαλύτερου συστήματος ωκεάνιων ρευμάτων, επίσημα γνωστού ως Ατλαντική Μεσημβρινή Ανατροπή Κυκλοφορίας (AMOC).
Η AMOC λειτουργεί σαν μια «ταινία μεταφοράς» του ωκεανού, μετακινώντας θερμό νερό κοντά στην επιφάνεια βόρεια – από τις τροπικές περιοχές προς το βόρειο ημισφαίριο.
Όταν το θερμό νερό φτάνει στον Βόρειο Ατλαντικό (Ευρώπη, Ηνωμένο Βασίλειο και ανατολική ακτή των ΗΠΑ), απελευθερώνει θερμότητα και στη συνέχεια παγώνει.
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε ένα κλιματικό μοντέλο με την ονομασία CLIMBER-X για να προβλέψει τι θα συνέβαινε εάν τόσο η Γροιλανδία όσο και η Ανταρκτική άρχιζαν να λιώνουν ταχέως στο μέλλον λόγω της συνεχιζόμενης υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Το CLIMBER-X προσομοιώνει την αντίδραση της Γης σε αλλαγές σε διάφορους κλιματικούς παράγοντες, όπως μεταβολές στις συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου.
Εντυπωσιακά, το μοντέλο αποκάλυψε ότι το λιώσιμο του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος δεν αύξανε πάντα τον κίνδυνο κατάρρευσης της AMOC.
Υπό ορισμένες συνθήκες, όπως όταν το λιώσιμό του ήταν πολύ γρήγορο και άρχιζε να επιβραδύνεται την περίοδο που κορυφωνόταν το λιώσιμο της Γροιλανδίας, μπορούσε να αποτρέψει μια πλήρη κατάρρευση.
Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει επειδή το λιώσιμο της Ανταρκτικής αλλάζει τον τρόπο που συμπεριφέρονται τα στρώματα του νερού στον Νότιο Ωκεανό, γεγονός που τελικά στέλνει ελαφρώς πιο αλμυρό νερό προς τον Βόρειο Ατλαντικό.

Με τον χρόνο, αυτό βοηθά το νερό να παραμένει αρκετά πυκνό ώστε να διατηρείται η AMOC σε λειτουργία — τουλάχιστον σύμφωνα με το υπολογιστικό μοντέλο.
Προηγούμενες μελέτες έχουν ήδη δείξει ότι το λιώσιμο του παγοκαλύμματος της Γροιλανδίας αποσταθεροποιεί την AMOC. Όταν το νερό από το λιώσιμο της Γροιλανδίας χύνεται στον Βόρειο Ατλαντικό, μπορεί να επιβραδύνει ή και να σταματήσει τη βύθιση του πυκνού νερού που τροφοδοτεί τον μηχανισμό της.
Εντυπωσιακά, η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Science Advances φαίνεται να υποδεικνύει το αντίθετο για το Δυτικό Ανταρκτικό Παγόστρωμα.
«Το λιώσιμο της Γροιλανδίας γενικά αποσταθεροποιεί την AMOC, ενώ – όπως δείξαμε – το λιώσιμο του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να τη σταθεροποιήσει», δήλωσε ο Δρ. Σινέ.
Ωστόσο, αν το χρονικό σημείο είναι λάθος – για παράδειγμα, αν η κορύφωση του λιωσίματος του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος έρθει πολύ αργά ή αν το λιώσιμο είναι πολύ αργό –, τότε το σταθεροποιητικό αποτέλεσμα εξαφανίζεται.
«Το λιώσιμο της Γροιλανδίας γενικά αποσταθεροποιεί την AMOC, ενώ – όπως δείξαμε – το λιώσιμο του Δυτικού Ανταρκτικού Παγοστρώματος μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να τη σταθεροποιήσει», δήλωσε ο Δρ. Σινέ.
Ωστόσο, αν το χρονικό σημείο είναι λάθος, το σταθεροποιητικό αποτέλεσμα εξαφανίζεται.
