Ο ανώτατος στρατηγός του Σουδάν απέρριψε πρόταση κατάπαυσης του πυρός που παρουσίασαν διαμεσολαβητές υπό τις ΗΠΑ, σε πλήγμα για τις προσπάθειες τερματισμού του καταστροφικού πολέμου που έχει παραλύσει τη χώρα για πάνω από 30 μήνες.
Σε βιντεοσκοπημένες δηλώσεις που δημοσιοποίησε ο στρατός αργά την Κυριακή, ο στρατηγός Άμπντελ-Φατάχ Μπουρχάν είπε ότι η πρόταση είναι απαράδεκτη και «η χειρότερη μέχρι σήμερα», κατηγορώντας τους διαμεσολαβητές πως είναι «μεροληπτικοί» στις προσπάθειές τους να τερματιστεί ο πόλεμος.
Το Σουδάν βυθίστηκε στο χάος τον Απρίλιο του 2023, όταν η διαμάχη εξουσίας ανάμεσα στον στρατό και τις ισχυρές παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) εξελίχθηκε σε ανοιχτή σύγκρουση στο Χαρτούμ και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Ο καταστροφικός πόλεμος έχει σκοτώσει περισσότερους από 40.000 ανθρώπους, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, αν και οργανώσεις αρωγής λένε ότι αυτός ο αριθμός είναι σημαντικά υποτιμημένος και ότι οι πραγματικές απώλειες μπορεί να είναι πολλαπλάσιες.
Έχει δημιουργήσει τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση παγκοσμίως, με πάνω από 14 εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους, έχει τροφοδοτήσει επιδημίες ασθενειών και έχει ωθήσει τμήματα της χώρας στον λιμό.
Αυτόν τον μήνα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι σκοπεύει να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου στο Σουδάν, μετά από παρότρυνση του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σάλμαν κατά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο.
Τη Δευτέρα, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ζήτησε άμεση κατάπαυση του πυρός και κάλεσε και τις δύο πλευρές – τον στρατό και τις RSF – να διαπραγματευτούν μια συμφωνία.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ζήτησε επίσης «ασφαλή και ανεμπόδιστη παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας», καθώς και τερματισμό της μεταφοράς όπλων και μαχητών στο Σουδάν.
«Χρειαζόμαστε ειρήνη στο Σουδάν», είπε ο Γκουτέρες.
Ο Μασάντ Μπούλος, Αμερικανός σύμβουλος για θέματα Αφρικής, είπε στο Associated Press νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι η τελευταία πρόταση προβλέπει τρίμηνη ανθρωπιστική εκεχειρία, ακολουθούμενη από εννιάμηνη πολιτική διαδικασία.
Οι RSF ανέφεραν ότι αποδέχονται την εκεχειρία, έπειτα από διεθνή κατακραυγή για τις θηριωδίες των παραστρατιωτικών στην πόλη Ελ-Φάσερ στο Νταρφούρ.
Σε βιντεοσκοπημένη ομιλία αργά τη Δευτέρα, ο επικεφαλής των RSF στρατηγός Μοχάμεντ Χαμντάν Ντάγκαλο επανέλαβε τη δέσμευση της οργάνωσης σε τρίμηνη ανθρωπιστική εκεχειρία και κάλεσε τους διαμεσολαβητές να πιέσουν τον στρατό να αποδεχθεί την πρόταση.
Ο Μπουρχάν, ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής του Σουδάν, είπε όμως ότι η πρόταση «είναι το χειρότερο έγγραφο μέχρι σήμερα», καθώς «εξαλείφει τις Ένοπλες Δυνάμεις, διαλύει τις υπηρεσίες ασφαλείας και αφήνει τη miltia εκεί που βρίσκεται» – αναφερόμενος στις RSF.
«Αν η μεσολάβηση συνεχίσει προς αυτή την κατεύθυνση, θα τη θεωρήσουμε μεροληπτική», είπε.
Επιτέθηκε επίσης στον Αμερικανό σύμβουλο, κατηγορώντας τον ότι προσπαθεί «να μας επιβάλει ορισμένους όρους».
«Φοβόμαστε ότι ο Μασάντ Μπούλος θα αποτελέσει εμπόδιο στην ειρήνη που επιζητεί ο λαός του Σουδάν», είπε, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες για το σχέδιο.
Στις δηλώσεις του, ο Μπουρχάν στράφηκε και κατά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Είπε ότι από τη στιγμή που στην Ομάδα των Τεσσάρων (Quad) συμμετέχει και το συγκεκριμένο κράτος, η ομάδα μεσολάβησης «δεν είναι αθώα από ευθύνες, ειδικά από τη στιγμή που όλος ο κόσμος έχει δει τη στήριξη των Εμιράτων προς τους αντάρτες που μάχονται το σουδανικό κράτος».
Σε ανακοίνωσή του τη Δευτέρα, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ ανέφερε ότι με την απόρριψη της πρότασης για κατάπαυση του πυρός ο Μπουρχάν επιδεικνύει «παρεμβατική συμπεριφορά», η οποία «πρέπει να καταδικαστεί».
Τα ΗΑΕ κατηγορούνται ευρέως από οργανώσεις δικαιωμάτων ότι εξοπλίζουν τους παραστρατιωτικούς.
Το AP μετέδωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εδώ και πολλούς μήνες εκτιμούν πως τα Εμιράτα - στενός σύμμαχος των ΗΠΑ - στέλνουν όπλα στις RSF, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Τα ΗΑΕ αρνούνται ότι στηρίζουν τους παραστρατιωτικούς.
Ο Μπουρχάν αρνήθηκε ότι ο στρατός ελέγχεται από ισλαμιστές ή ότι χρησιμοποίησε χημικά όπλα στη μάχη κατά των RSF - κατηγορία που είχε διατυπωθεί από την κυβέρνηση Τραμπ τον Μάιο.
Ο Μπουρχάν είπε ότι ο στρατός θα συμφωνήσει σε εκεχειρία μόνο όταν οι RSF αποσυρθούν πλήρως από τις κατοικημένες περιοχές, ώστε να μπορέσουν οι εκτοπισμένοι να επιστρέψουν στα σπίτια τους, πριν ξεκινήσουν συνομιλίες για μια πολιτική λύση στη σύγκρουση.
«Δεν είμαστε πολεμοχαρείς και δεν απορρίπτουμε την ειρήνη», είπε, «αλλά κανείς δεν μπορεί να μας απειλήσει ή να μας υπαγορεύσει όρους».
