Η σημερινή επίσημη έκθεση της έρευνας για την COVID καταλήγει ότι 23.000 άνθρωποι που πέθαναν από τον ιό θα μπορούσαν να είχαν σωθεί, αν το πρώτο lockdown είχε επιβληθεί μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα - και ότι το εθνικό κλείσιμο ίσως να είχε αποφευχθεί εντελώς αν η κυβέρνηση είχε αντιδράσει γρηγορότερα.
Η έρευνα διαπιστώνει επίσης ότι το καταστροφικό lockdown του Μαρτίου 2020 θα μπορούσε να μη χρειαστεί, εάν οι τέσσερις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου είχαν κινηθεί νωρίτερα για να αναχαιτίσουν την πανδημία.
Το Whitehall αποδείχθηκε τόσο ανεπαρκώς προετοιμασμένο, ώστε οι υπουργοί αναγκάστηκαν να λάβουν «δύσκολες αποφάσεις» που ουσιαστικά ισοδυναμούσαν με το «πολύ λίγα, πολύ αργά», ανακοίνωσε η βαρόνη Χάλετ, πρόεδρος της έρευνας Covid-19.
Η έρευνα καταλήγει επίσης ότι τα επαναλαμβανόμενα lockdown άφησαν “μακροχρόνιες ουλές στην κοινωνία και στην οικονομία”, ανέκοψαν την ομαλή παιδική ζωή και καθυστέρησαν τη διάγνωση και θεραπεία άλλων προβλημάτων υγείας.
Η Χάλετ αποδίδει ευθύνες σε βασικούς επιστήμονες και ανώτερους αξιωματούχους, αναφέρεται στις «τοξικές» και «αποσταθεροποιητικές» επιρροές του συμβούλου της Ντάουνινγκ Στριτ Ντόμινικ Κάμινγκς και σε υπουργούς που δίσταζαν τόσο στο Λονδίνο όσο και στις αποκεντρωμένες κυβερνήσεις της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.
Δεν είχαν αντιληφθεί, όπως λέει, τη “σοβαρή και άμεση απειλή” που αποτελούσε ο κορωνοϊός τους πρώτους τρεις μήνες του 2020.
Στη δεύτερη - και ιδιαίτερα επικριτική - έκθεση της, η Λέιντι Χάλετ καταλήγει ότι το πρώτο lockdown της 23ης Μαρτίου 2020 «θα μπορούσε να είναι συντομότερο ή να μη χρειαστεί καθόλου» αν τα μέτρα, όπως η αυτοαπομόνωση και η κοινωνική αποστασιοποίηση, είχαν εφαρμοστεί νωρίτερα - ακόμη και για μόλις μία εβδομάδα.
Έγραψε: «Αν είχε επιβληθεί υποχρεωτικό lockdown στις 16 Μαρτίου ή αμέσως μετά, τα μοντέλα δείχνουν ότι μόνο στην Αγγλία θα υπήρχαν περίπου 23.000 λιγότεροι θάνατοι στο πρώτο κύμα». Το ποσοστό θνησιμότητας εκείνης της περιόδου «θα είχε μειωθεί κατά 48%», πρόσθεσε.
Ανάμεσα στα ευρήματα της έκθεσης των 760 σελίδων:
- Ο Μπόρις Τζόνσον ήταν πολύ αργός και «έπρεπε να έχει αντιληφθεί νωρίτερα ότι πρόκειται για κατάσταση που απαιτούσε ηγετική παρέμβαση πρωθυπουργού».
- Ο Σερ Κρίστοφερ Γουόρμαλντ — που σήμερα ηγείται της δημόσιας διοίκησης για λογαριασμό του Σερ Κιρ Στάρμερ — έδινε «παραπλανητικές διαβεβαιώσεις» όταν ήταν επικεφαλής του Υπουργείου Υγείας σχετικά με την ετοιμότητα της χώρας.
- Δεν διόρθωσε τις «υπερβολικά αισιόδοξες» διαβεβαιώσεις του Υπουργού Υγείας Ματ Χάνκοκ προς τη Ντάουνινγκ Στριτ ότι η κατάσταση είναι ελεγχόμενη.
- Η πλειονότητα των παιδιών δεν κινδύνευε σοβαρά από την COVID, «αλλά υπέστη μεγάλη ζημιά από το κλείσιμο των σχολείων και την παραμονή στο σπίτι».
- Τα παιδιά «δεν αποτέλεσαν πάντα προτεραιότητα» και η κυβέρνηση δεν ήταν προετοιμασμένη για το «ξαφνικό και τεράστιο έργο» της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.
- Μέχρι τη στιγμή που εξεταζόταν η επιβολή lockdown, «ήταν ήδη πολύ αργά», και ότι η αναγκαιότητά του «κατέστη αναπόφευκτη λόγω των πράξεων και παραλείψεων των τεσσάρων κυβερνήσεων».
- Η Χάλετ συνοψίζει: η αντίδραση στο πρώτο κύμα ήταν «πολύ λίγη, πολύ αργά».
- Η COVID υπήρξε το πιο σημαντικό γεγονός μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο Ηνωμένο Βασίλειο, με εκατομμύρια ανθρώπους να μένουν στο σπίτι, παιδιά να στερούνται βασικές εμπειρίες και δισεκατομμύρια να δαπανώνται για ενίσχυση της οικονομίας.
- «Αν το Ηνωμένο Βασίλειο είχε προετοιμαστεί καλύτερα, θα είχαν χαθεί λιγότερες ζωές, το κοινωνικοοικονομικό κόστος θα ήταν πολύ μικρότερο και ορισμένες πολιτικές αποφάσεις θα ήταν πολύ πιο εύκολες».
- «Τα lockdown σίγουρα έσωσαν ζωές, αλλά άφησαν και βαθιές πληγές στην κοινωνία και στην οικονομία», φέρνοντας την παιδική καθημερινότητα σε αδιέξοδο και επιδεινώνοντας κοινωνικές ανισότητες.
- Η Χάλετ χαρακτήρισε τον Φεβρουάριο του 2020 «χαμένο μήνα», κατά τον οποίο το ΗΒ θα μπορούσε να έχει προετοιμαστεί ώστε να σώσει δεκάδες χιλιάδες ζωές.
- Η συνολική έλλειψη επείγοντος χαρακτήρισε την κυβέρνηση και ήταν «ασυγχώρητη».
- Ο Κάμινγκς είχε αναφέρει ότι το Υπουργικό Συμβούλιο και το Υπουργείο Υγείας «δεν χτυπούσαν καμπανάκια κινδύνου – αντίθετα, πήγαιναν για σκι».
- «Καμία κυβέρνηση στο ΗΒ δεν είχε προετοιμαστεί επαρκώς για τις προκλήσεις και τους κινδύνους ενός εθνικού lockdown».
- Καθώς πλησίαζε το δεύτερο lockdown, η Χάλετ κατηγορεί τον Τζόνσον πως «σε όλη τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου 2020 άλλαζε συνεχώς γνώμη για το αν πρέπει να επιβληθούν πιο αυστηρά μέτρα», με αποτέλεσμα καθυστερήσεις που επέτρεψαν στον ιό να εξαπλώνεται.
- Η διστακτικότητά του οφειλόταν στη λανθασμένη αισιοδοξία ότι το πρόβλημα θα εξαφανιστεί μόνο του, στον σκεπτικισμό από προηγούμενες εμπειρίες με επιδημίες και σε άλλες κυβερνητικές προτεραιότητες — όλα αυτά σε συνδυασμό με «παραπλανητικές διαβεβαιώσεις» από κρατικούς αξιωματούχους ότι η χώρα ήταν επαρκώς προετοιμασμένη.
- Η επιστημονική συμβουλή στις αρχές Μαρτίου 2020 — από τη SAGE και τους κορυφαίους επιστημονικούς συμβούλους — ήταν να μην επιβληθούν περιορισμοί πολύ νωρίς ώστε να μην παρουσιαστεί «κόπωση του κοινού».
- Η έκθεση επιτίθεται και στον Κάμινγκς προσωπικά, λέγοντας ότι υπάρχουν «πειστικά στοιχεία» ότι συνέβαλε σε «τοξική και σεξιστική εργασιακή κουλτούρα», χρησιμοποιώντας «προσβλητική, σεξουαλικοποιημένη και μισογυνική γλώσσα», λειτουργώντας ως «αποσταθεροποιητική επιρροή» που «δηλητηρίασε την ατμόσφαιρα» στην Ντάουνινγκ Στριτ.
- Η Χάλετ αναγνωρίζει πως η έγκριση του πρώτου εμβολίου τον Δεκέμβριο 2020 ήταν «ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα και καθοριστικό σημείο καμπής».
- Ο Τζόνσον είχε παραδεχθεί ότι ένα δεύτερο lockdown «θα ήταν καταστροφή», αλλά η έρευνα διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε «ουσιαστικό μοντέλο» για τις οικονομικές συνέπειες ενός νέου εθνικού κλεισίματος.
- Η έρευνα για την COVID αποτελείται από ενότητες, και η παρούσα αφορά τα συμπεράσματα της ενότητας δύο, με 166 μάρτυρες σε εννέα εβδομάδες δημόσιων ακροάσεων.
