Ο εθνικιστής πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, την Παρασκευή γιόρτασε το γεγονός ότι η χώρα του θα φιλοξενήσει τις επερχόμενες συνομιλίες ανάμεσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν — μια συνάντηση κατά την οποία οι δύο ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Την Πέμπτη, ο Τραμπ ανακοίνωσε τη δεύτερη συνάντησή του φέτος με τον Πούτιν, μία ημέρα πριν από τη δική του συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο.
Η ημερομηνία δεν έχει ακόμη οριστεί, ωστόσο ο Τραμπ δήλωσε ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στην πρωτεύουσα της Ουγγαρίας, Βουδαπέστη, και υπαινίχθηκε ότι θα μπορούσε να γίνει σε περίπου δύο εβδομάδες.
Η Ουγγαρία αντιτίθεται στη στήριξη της Δύσης προς την Ουκρανία
Μιλώντας στο κρατικό ραδιόφωνο την Παρασκευή, ο Όρμπαν —στενός σύμμαχος του Τραμπ και θεωρούμενος ο πλησιέστερος εταίρος του Πούτιν στην Ευρωπαϊκή Ένωση— υπονόησε ότι η μακροχρόνια αντίθεσή του προς τη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια της Δύσης προς την Ουκρανία για την άμυνά της απέναντι στη ρωσική εισβολή υπήρξε καθοριστική ώστε να επιλεγεί η Βουδαπέστη ως τόπος διεξαγωγής των συνομιλιών.
«Η Βουδαπέστη είναι ουσιαστικά το μόνο μέρος στην Ευρώπη σήμερα όπου θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μια τέτοια συνάντηση, κυρίως επειδή η Ουγγαρία είναι σχεδόν η μόνη φιλειρηνική χώρα», δήλωσε ο Όρμπαν. «Εδώ και τρία χρόνια είμαστε η μόνη χώρα που έχει σταθερά, ανοιχτά, δυνατά και ενεργά υποστηρίξει την ειρήνη».
Ο Όρμπαν, ο οποίος συχνά υιοθετεί αντιπαραθετική στάση έναντι της Ουκρανίας και του Ζελένσκι, παρουσιάζει σταθερά τη θέση του ως φιλειρηνική, ενώ απεικονίζει τους Ευρωπαίους εταίρους του —που υποστηρίζουν το Κίεβο— ως πολεμοχαρείς.
Όμως οι επικριτές του θεωρούν ότι η στάση της Ουγγαρίας ευνοεί τον επιτιθέμενο στον πόλεμο και διασπά την ευρωπαϊκή ενότητα απέναντι στις ρωσικές απειλές.
Από τότε που η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της, τον Φεβρουάριο του 2022, η Ουγγαρία —αν και μέλος του ΝΑΤΟ— αρνείται να προμηθεύσει την Ουκρανία με όπλα ή να επιτρέψει τη μεταφορά τους μέσω των συνόρων της.
Ο Όρμπαν έχει απειλήσει με βέτο σε ορισμένες κυρώσεις της ΕΕ κατά της Μόσχας και έχει καθυστερήσει την έγκριση σημαντικών πακέτων χρηματοδότησης προς το Κίεβο.
Παράλληλα, η Ουγγαρία αντιστάθηκε ενεργά στην απεξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα που χρηματοδοτούν τον πόλεμο του Κρεμλίνου και —σε αντίθεση με σχεδόν όλα τα υπόλοιπα 26 κράτη της ΕΕ— έχει ακόμη και αυξήσει τις προμήθειές της από τη Ρωσία από το 2022 και μετά.
Ο Πέτερ Κρέκο, διευθυντής του think tank Political Capital στη Βουδαπέστη, δήλωσε στο Associated Press ότι η διεξαγωγή των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν στην Ουγγαρία —χωρίς τη συμμετοχή οποιουδήποτε Ουκρανού ή αξιωματούχου της ΕΕ— φαίνεται να αποτελεί μια «τεράστια νίκη» για τον Πούτιν.
«Μπορεί να χρησιμοποιήσει την πλατφόρμα μιας χώρας του ΝΑΤΟ για αυτού του είδους τις λεγόμενες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, γύρω από ένα τραπέζι όπου κανένας ηγέτης δεν είναι φιλικά διακείμενος προς την Ουκρανία και κανένας δεν φαίνεται να υπερασπίζεται σθεναρά την κυριαρχία της», είπε ο Κρέκο.
Η οργάνωση μιας συνάντησης με τον Πούτιν είναι περίπλοκη
Η συνάντηση στη Βουδαπέστη έρχεται μετά την αποτυχία του Τραμπ να εξασφαλίσει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Πούτιν στην Αλάσκα τον Αύγουστο.
Παρά την αποτυχία να εκπληρώσει την προεκλογική του υπόσχεση να σταματήσει γρήγορα την αιματοχυσία, ο Τραμπ «έστρωσε το κόκκινο χαλί» για τον άνθρωπο που την ξεκίνησε.
Ένα ταξίδι του Πούτιν στη Βουδαπέστη θα απαιτούσε να πετάξει μέσω του εναέριου χώρου πολλών χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, κάτι που θα μπορούσε να περιπλέξει σοβαρά τη διοργάνωση της συνάντησης.
Αν και τα περιουσιακά στοιχεία του Πούτιν έχουν παγώσει από την ΕΕ, δεν υπόκειται σε ταξιδιωτική απαγόρευση στην Ευρώπη.
Τα ρωσικά αεροσκάφη απαγορεύεται να εισέρχονται στην ΕΕ, αλλά τα κράτη-μέλη μπορούν να επιτρέπουν ορισμένες ειδικές πτήσεις.
Η Ουγγαρία είναι επίσης συμβαλλόμενο μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) με έδρα τη Χάγη, το οποίο το 2023 εξέδωσε ένταλμα σύλληψης του Πούτιν για εγκλήματα πολέμου. Ως συμβαλλόμενο μέρος, η κυβέρνηση του Όρμπαν θα ήταν υποχρεωμένη να συλλάβει τον Πούτιν εάν πατούσε σε ουγγρικό έδαφος.
Ωστόσο, ο Όρμπαν δήλωσε τον Απρίλιο ότι η χώρα του θα ξεκινούσε τη διαδικασία αποχώρησης από το ΔΠΔ, έπειτα από την «υποδοχή με τιμές» που επιφύλαξε στη Βουδαπέστη στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου — ο οποίος επίσης αντιμετωπίζει ένταλμα του δικαστηρίου για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τα οποία αρνείται.
Ο Κρέκο, ο αναλυτής, σημείωσε ότι η επίσκεψη του Πούτιν στη Βουδαπέστη θα τόνιζε ένα κοινό νήμα στις εξωτερικές πολιτικές των Τραμπ, Πούτιν και Όρμπαν: «Όλοι είναι εχθρικοί προς τον πολυμερισμό.»
«Η ΕΕ είναι άνευ σημασίας, το ΝΑΤΟ σε έναν βαθμό είναι άνευ σημασίας, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο είναι άνευ σημασίας. Αυτό που μετράει είναι όταν ισχυροί άνδρες κάθονται γύρω από ένα τραπέζι και αποφασίζουν για τη μοίρα του κόσμου», είπε ο Κρέκο.
Η Βουδαπέστη ως συμβολικός τόπος για συνομιλίες
Η φιλοξενία της συνάντησης Τραμπ-Πούτιν στη Βουδαπέστη έχει και ισχυρό συμβολισμό: ήταν στην ουγγρική πρωτεύουσα το 1994 που οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ρωσία παρείχαν στην Ουκρανία εγγυήσεις κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας, με αντάλλαγμα το πυρηνικό της αφοπλισμό.
Ο Σεργκίι Γκερασιμτσούκ, αναπληρωτής διευθυντής του ουκρανικού think tank Ukrainian Prism με έδρα το Κίεβο, δήλωσε ότι πολλοί Ουκρανοί έχουν «αρνητικούς συνειρμούς» με το Μνημόνιο της Βουδαπέστης του 1994, το οποίο έχει καταστεί σύμβολο υποσχέσεων χωρίς αντίκρισμα — αφού η Μόσχα το παραβίασε πρώτα με την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και έπειτα με την πλήρους κλίμακας εισβολή το 2022.
Αναφερόμενος στην είδηση ότι ο επόμενος γύρος των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν θα πραγματοποιηθεί στην Ουγγαρία, ο Γκερασιμτσούκ είπε: «Το πρώτο πράγμα που μου ήρθε στο μυαλό ήταν, “εντάξει, ένα ακόμη μνημόνιο της Βουδαπέστης, ένα ακόμη μνημόνιο όπου η Ουκρανία πρέπει να παραιτηθεί από τα συμφέροντά της για κάτι που κανείς δεν ξέρει τι είναι.”»
Η επιλογή της Βουδαπέστης ως τόπου διεξαγωγής, συνέχισε, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως προσπάθεια του Τραμπ να προσφέρει πολιτική ώθηση στον σύμμαχό του Όρμπαν, ο οποίος πρόκειται να αντιμετωπίσει τις πιο δύσκολες εκλογές των τελευταίων 15 χρόνων της εξουσίας του, τον Απρίλιο.
«Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Βίκτορ Όρμπαν διατηρεί την “ειρηνοποιό” του εικόνα ψηλά στην ατζέντα των επερχόμενων εκλογών, οι συνομιλίες αυτές μπορεί να εξελιχθούν σε ιστορία επιτυχίας», είπε ο Γκερασιμτσούκ. «Ο Όρμπαν μπορεί τελικά να αποδείξει ότι πέτυχε κάτι — αν όχι την ειρήνη στην Ουκρανία, τουλάχιστον την επίσκεψη παγκόσμιων ηγετών στη Βουδαπέστη.»
Την Παρασκευή, ο Όρμπαν δήλωσε ότι, παρότι οι επικείμενες διαπραγματεύσεις στη Βουδαπέστη «δεν αφορούν την Ουγγαρία», η φιλοξενία τους από την πρωτεύουσα θα μπορούσε να θεωρηθεί «πολιτικό επίτευγμα».
