Αυξημένη είναι η επιδημιολογική επιτήρηση για τον ιό του Δυτικού Νείλου, καθώς η φετινή περίοδος καταγράφει ήδη έξι θανάτους, σύμφωνα με όσα ανέφερε η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, μιλώντας στο ΕΡΤnews.
Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι ότι οι έξι θάνατοι έχουν καταγραφεί ενώ η περίοδος βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Για σύγκριση, ολόκληρο το 2025 είχαν καταγραφεί συνολικά εννέα θάνατοι, ενώ το 2024 είχαν καταγραφεί 35.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί στην Ελλάδα από το 2010, με την ένταση της κυκλοφορίας του να παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά.
Η Αττική στο επίκεντρο
Φέτος, μέχρι στιγμής, η Αττική αποτελεί την περιοχή με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία του ιού.
Περιστατικά έχουν καταγραφεί σε πολλές περιοχές της Αττικής, τόσο στα βόρεια όσο και στα νότια, ανατολικά και δυτικά του λεκανοπεδίου. Κρούσματα έχουν καταγραφεί επίσης, σε μικρότερο βαθμό, στη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία.
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών. Τα κουνούπια μολύνονται όταν τσιμπούν μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο.
Σημαντικό είναι ότι δεν μπορεί κάποιος να καταλάβει από την εμφάνιση ενός κουνουπιού εάν είναι φορέας του ιού.
Οι περισσότεροι δεν εμφανίζουν συμπτώματα
Η λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο άνθρωπος θα νοσήσει εμφανώς.
Η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται δεν εμφανίζει συμπτώματα. Σε ένα μικρότερο ποσοστό μπορεί να παρουσιαστούν ήπια συμπτώματα, όπως πυρετός, πονοκέφαλος, γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή εξάνθημα.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά για τον συγκεκριμένο ιό και μπορεί να εμφανίζονται σε πολλές άλλες λοιμώξεις.
Γι' αυτό και η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει απλώς από την εικόνα των συμπτωμάτων, αλλά απαιτεί ιατρική αξιολόγηση και, όπου χρειάζεται, εργαστηριακό έλεγχο.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοηθούν
Σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νόσο που προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανιστούν:
- έντονος πονοκέφαλος και υψηλός πυρετός,
- σύγχυση ή αποπροσανατολισμός,
- απώλεια συνείδησης,
- σπασμοί,
- νευρολογικές διαταραχές ή παράλυση.
Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση και μεταφορά σε νοσοκομείο.
Η σοβαρή μορφή της νόσου μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα ή άλλες σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές.
Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Παρότι κανείς δεν αποκλείεται από τη λοίμωξη, σοβαρή νόσηση εμφανίζεται συχνότερα σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού.
Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται κυρίως από:
- άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών,
- ανθρώπους με υποκείμενα προβλήματα υγείας,
- άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Για αυτές τις ομάδες, η εμφάνιση συμπτωμάτων θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη προσοχή και να υπάρχει έγκαιρη επικοινωνία με γιατρό.
Δεν υπάρχει εμβόλιο – Η πρόληψη περνά από τα κουνούπια
Δεν υπάρχει σήμερα διαθέσιμο ειδικό εμβόλιο για τον άνθρωπο ούτε ειδική αντιική θεραπεία για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Η προστασία από τα τσιμπήματα αποτελεί επομένως το βασικό μέτρο πρόληψης.
Οι ειδικοί συστήνουν:
- χρήση κατάλληλων αντικουνουπικών,
- σίτες σε πόρτες και παράθυρα,
- χρήση κουνουπιέρας όπου χρειάζεται,
- απομάκρυνση ή κάλυψη δοχείων με στάσιμο νερό,
- χρήση μακριών και φαρδιών ρούχων,
- αξιοποίηση ανεμιστήρων και κλιματισμού,
- αυξημένη προσοχή κατά τις ώρες που υπάρχει μεγαλύτερη δραστηριότητα των κουνουπιών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποφυγή μικρών εστιών στάσιμου νερού γύρω από κατοικίες, καθώς μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία αναπαραγωγής κουνουπιών.
Δεν είναι μόνο ο ιός του Δυτικού Νείλου
Η καλοκαιρινή περίοδος ευνοεί παράλληλα την κυκλοφορία και άλλων λοιμώξεων.
Η αυξημένη μετακίνηση του πληθυσμού, ο συγχρωτισμός σε τουριστικούς προορισμούς και χώρους διασκέδασης, αλλά και οι υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν συνθήκες που μπορούν να διευκολύνουν την εξάπλωση αναπνευστικών και γαστρεντερικών λοιμώξεων.
Παράλληλα, η ζέστη αυξάνει τον κίνδυνο αφυδάτωσης και θερμικής εξάντλησης, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους και ευάλωτους ανθρώπους.
Και ο καύσωνας χρειάζεται προσοχή
Οι υψηλές θερμοκρασίες που αναμένονται το επόμενο διάστημα επιβάλλουν αυξημένη προσοχή.
Οι πολίτες καλούνται να καταναλώνουν επαρκή ποσότητα νερού, να αποφεύγουν την έντονη σωματική δραστηριότητα και τις άσκοπες μετακινήσεις κατά τις ώρες της μεγαλύτερης ζέστης και να προτιμούν ελαφριά διατροφή.
Ζάλη, σύγχυση, διαταραχές της συνείδησης, διακοπή της εφίδρωσης και πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται. Σε τέτοια συμπτώματα χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.
Η εικόνα που διαμορφώνεται
Η φετινή έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου υπενθυμίζει ότι τα κουνούπια παραμένουν σημαντικός παράγοντας κινδύνου για τη δημόσια υγεία κατά τους θερινούς μήνες.
Με την Αττική να βρίσκεται μέχρι στιγμής στο επίκεντρο της κυκλοφορίας και τους θανάτους να έχουν ήδη φτάσει τους έξι, η πρόληψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η αποφυγή των τσιμπημάτων, η προσοχή στα συμπτώματα και κυρίως η άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας όταν εμφανίζονται νευρολογικά συμπτώματα αποτελούν τα βασικά όπλα προστασίας.
