Καταγγελίες του Πανελλήνιου Σωματείου Αλιευτικού Τουρισμού Επαγγελματιών Αλιέων και του Συλλόγου Αλιέων Ηρακλείου για ανεξέλεγκτη παραοικονομία, πολιτική ανοχή και ένα σύστημα δύο ταχυτήτων που στραγγαλίζει τους νόμιμους ψαράδες
Σε οριακό σημείο φαίνεται να έχει φτάσει ο κλάδος της παράκτιας αλιείας, με επαγγελματίες ψαράδες να περιγράφουν μια κατάσταση που –όπως λένε– δεν θυμίζει οργανωμένο κράτος, αλλά «ζούγκλα» χωρίς κανόνες, ελέγχους και δικαιοσύνη.
Στο στόχαστρο βρίσκεται η ανεξέλεγκτη δράση χιλιάδων «επαγγελματιών ερασιτεχνών», οι οποίοι, σύμφωνα με τις καταγγελίες, έχουν μετατρέψει το χόμπι σε κανονική επαγγελματική δραστηριότητα, χωρίς καμία από τις υποχρεώσεις που βαραίνουν τους νόμιμους αλιείς.
Αντωνία Βασιλείου και Γιάννης Ανδρουλάκης, Πρόεδροι του Πανελλήνιου Σωματείου Αλιευτικού Τουρισμού Επαγγελματιών Αλιέων και του Συλλόγου Αλιέων Ηρακλείου, αντίστοιχα, ξεκαθαρίζουν ότι δεν στρέφονται απέναντι στον πολίτη που θα βγει στη θάλασσα για λίγη ηρεμία ή για να βγάλει ένα ψάρι για το τραπέζι του, αλλά για όλους όσους καλυπτόμενοι πίσω από τις αποφάσεις της Πολιτείας, ψαρεύουν συστηματικά, χρησιμοποιούν επαγγελματικό εξοπλισμό και διοχετεύουν τα αλιεύματά τους στην αγορά «μαύρα», χωρίς παραστατικά, χωρίς έλεγχο, χωρίς φορολόγηση.
Αιτία η κατάργηση της υποχρέωσης, στη βάση του άρθρου 14 παρ. 2 του Νόμου 4256/2014 «τουριστικά πλοία και άλλες διατάξεις» εφοδιασμού του σκάφους και των επιβαινόντων σε αυτό με αντίστοιχη ερασιτεχνική άδεια (άδεια σκάφους και ατομική άδεια αλιείας) για τη διενέργεια θαλάσσιας ερασιτεχνικής αλιείας, διατηρώντας σε ισχύ όλες τις θεσμοθετημένες απαγορεύσεις.
Αποτέλεσμα όπως τονίζουν οι Αντωνία Βασιλείου και Γιάννης Ανδρουλάκης στο Ράδιο 98.4 η ανάπτυξη της παραοικονομίας που λειτουργεί μπροστά στα μάτια όλων», επισημαίνοντας ότι ακόμα και σε ιχθυοπωλεία είναι αδύνατο πολλές φορές να εντοπιστεί η πραγματική προέλευση των ψαριών ο αθέμιτος ανταγωνισμός, η απώλεια δημοσίων εσόδων και πλήρης η απορρύθμιση της αγοράς.
800.000 οι ερασιτέχνες - επαγγελματίες αυτή την ώρα στη χώρα έναντι 10.000 των παράκτιων αλιέων που βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ένα ασφυκτικό πλαίσιο υποχρεώσεων: άδειες, δηλώσεις εργαλείων, ημερολόγια αλιείας, ΦΠΑ, τέλη σκαφών, λιμενικά έξοδα και συνεχείς έλεγχοι.
«Κάθε κίνηση μας καταγράφεται. Αντίθετα, οι ερασιτέχνες κινούνται ουσιαστικά ανεξέλεγκτα, χωρίς άδεια, χωρίς καταγραφή, χωρίς καμία υποχρέωση» καταγγέλλουν.
Η ανισότητα όμως δεν σταματά εκεί, καθώς πολλοί «ερασιτέχνες» διαθέτουν εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας – από πανάκριβα βυθόμετρα μέχρι εξελιγμένα εργαλεία εντοπισμού ψαριών – τα οποία οι επαγγελματίες αδυνατούν να αποκτήσουν, ακόμη και μετά από δεκαετίες δουλειάς.
Ένα χάσμα που, όπως λένε, εξηγεί και τη διαχρονική απροθυμία της Πολιτείας να παρέμβει.
«Το πολιτικό κόστος είναι τεράστιο», τονίζουν, αφήνοντας σαφείς αιχμές ότι καμία κυβέρνηση δεν θέλει να συγκρουστεί με μια τόσο μεγάλη εκλογική βάση αλλά και με τα οικονομικά συμφέροντα που κινούνται γύρω από την αγορά εξοπλισμού.
«Ψαράς 40 και πλέον χρόνια δυσκολεύεται να αγοράσει εξοπλισμό, ενώ άλλοι τον αποσβένουν σε λίγες ημέρες», σημειώνουν με αγανάκτηση.
Ενδεικτικό, όπως αναφέρουν, είναι το γεγονός ότι ακόμη και μια απόπειρα επιβολής τέλους στα ερασιτεχνικά σκάφη αποσύρθηκε μέσα σε λίγες ώρες, την ώρα που οι επαγγελματίες συνεχίζουν να επιβαρύνονται με κόστη που συχνά δεν μπορούν να καλύψουν.
Μιλούν για «μαύρη τρύπα» στην αλιεία, καθώς δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία για το πόσα ψάρια αλιεύονται από ερασιτέχνες, πού καταλήγουν και πώς διακινούνται. Καμία συστηματική μελέτη, κανένας ουσιαστικός έλεγχος, καμία πραγματική εικόνα του τι συμβαίνει στη θάλασσα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι επαγγελματίες ζητούν τα αυτονόητα –όπως τα χαρακτηρίζουν– μέτρα: «Επαναφορά άδειας για τους ερασιτέχνες, καταγραφή δραστηριότητας, υποχρεωτικά συστήματα εντοπισμού στα σκάφη, έλεγχο των αλιευμάτων και σαφείς περιορισμούς στη χρήση εξοπλισμού. Με απλά λόγια, κανόνες που να ισχύουν για όλους».
Παράλληλα, εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για το μέλλον του κλάδου, κάνοντας λόγο για σταδιακή απαξίωση της παράκτιας αλιείας, προς όφελος άλλων δραστηριοτήτων. «Δεν ζητάμε προνόμια, ζητάμε να μπορούμε να δουλέψουμε», τονίζουν.
Δεν λείπει και η αιχμή προς τους καταναλωτές, τους οποίους καλούν να αναλάβουν το δικό τους μερίδιο ευθύνης. «Όταν αγοράζεις φθηνό ψάρι χωρίς να ξέρεις από πού προέρχεται, στηρίζεις την παρανομία», υπογραμμίζουν, καλώντας το κοινό να επιλέγει συνειδητά και να στηρίζει τους νόμιμους επαγγελματίες.
Τέλος παρά την απογοήτευση, δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τον αγώνα τους, με συνεχείς παρεμβάσεις, καταγγελίες και επαφές με την Πολιτεία.
Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει ένας ολόκληρος κλάδος που αισθάνεται ότι λειτουργεί σε ένα παιχνίδι με «στημένους» κανόνες;
