Ένα νέο πλαίσιο διαχείρισης της ενεργειακής κρίσης βρίσκεται υπό διαμόρφωση στις Βρυξέλλες, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται μια σειρά από προσωρινές αλλά στοχευμένες παρεμβάσεις που επιχειρούν να περιορίσουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων και να σταθεροποιήσουν τις ενεργειακές αγορές.
Στο επίκεντρο της νέας «εργαλειοθήκης» βρίσκονται μέτρα που δεν είχαν εφαρμοστεί σε μόνιμη βάση στο παρελθόν, αλλά χρησιμοποιήθηκαν σε περιόδους κρίσης, όπως η πανδημία και η ενεργειακή αναταραχή του 2022.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η πρόταση για καθιέρωση τηλεργασίας τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και η πιθανότητα περιοδικής αναστολής λειτουργίας δημόσιων υπηρεσιών όπου αυτό είναι εφικτό, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.
Παράλληλα, εξετάζονται και παρεμβάσεις στην καθημερινή μετακίνηση των πολιτών, όπως η ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών μέσω μειωμένων ή ακόμη και δωρεάν εισιτηρίων, αλλά και η έμμεση αποθάρρυνση της χρήσης ιδιωτικών οχημάτων, σε μια προσπάθεια περιορισμού της κατανάλωσης καυσίμων.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ιδέα για περιορισμό της χρήσης του ΙΧ, με πρακτικές που παραπέμπουν σε μέτρα «έκτακτης ανάγκης» στην κατανάλωση ενέργειας.
Αν και προς το παρόν οι προτάσεις έχουν καθαρά συμβουλευτικό χαρακτήρα, δεν αποκλείεται να αποκτήσουν δεσμευτική ισχύ εφόσον η ενεργειακή κρίση επιδεινωθεί, ιδιαίτερα αν συνεχιστούν οι εντάσεις σε κρίσιμες γεωπολιτικές περιοχές που επηρεάζουν την τροφοδοσία πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το προσχέδιο αναμένεται να συζητηθεί στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία δείχνουν έντονη πίεση στις τιμές καυσίμων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σύμφωνα με τη Eurostat, οι τιμές καυσίμων και λιπαντικών κατέγραψαν αύξηση 12,9% σε ετήσια βάση τον Μάρτιο του 2026, με ορισμένες χώρες να παρουσιάζουν ακόμη πιο έντονες αυξήσεις.
Η άνοδος επηρέασε κυρίως το ντίζελ, το οποίο αυξήθηκε σχεδόν κατά 20% σε επίπεδο έτους, ενώ η βενζίνη κινήθηκε σε πιο ήπια αλλά σταθερά ανοδική πορεία.
Στην Ελλάδα, οι πιέσεις στην αγορά καυσίμων αποτυπώθηκαν εντονότερα στο ντίζελ, όπου καταγράφηκε αύξηση που προσεγγίζει το 25% μέσα σε έναν μήνα, ενώ η βενζίνη κινήθηκε κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η εικόνα αυτή ενισχύει την ανησυχία για περαιτέρω επιβάρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ειδικά σε κλάδους που εξαρτώνται άμεσα από τις μεταφορές και την ενέργεια.
► Διαβάστε επίσης: Σοκ στη θάλασσα του Ομάν: Πλοίο ελληνικών συμφερόντων δέχθηκε πυρά – Σοβαρές ζημιές στη γέφυρα
Στο νέο σχέδιο της Κομισιόν περιλαμβάνονται επίσης παρεμβάσεις όπως στοχευμένες κρατικές ενισχύσεις, στήριξη ενεργοβόρων βιομηχανιών υπό όρους επενδύσεων σε πράσινη μετάβαση, μείωση φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια και καλύτερος συντονισμός ενεργειακών αποθεμάτων σε επίπεδο ΕΕ.
Παράλληλα, εξετάζεται η ευκολότερη αλλαγή προμηθευτή ενέργειας, ακόμη και εντός 24 ωρών, ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός.
Η φιλοσοφία του σχεδίου ευθυγραμμίζεται με τις συστάσεις του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, ο οποίος προειδοποιεί ότι τα οριζόντια μέτρα στήριξης μπορεί να αυξήσουν τη ζήτηση και να παρατείνουν την κρίση.
Αντίθετα, προκρίνονται στοχευμένες παρεμβάσεις, περιορισμένης διάρκειας και με έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα και την εξοικονόμηση.
