Ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να συρρικνωθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες, υποχωρώντας από περίπου 451 εκατομμύρια σήμερα σε 398 εκατομμύρια έως το τέλος του αιώνα.
Αυξάνεται σταθερά η αναλογία των ηλικιωμένων, διαμορφώνοντας μια νέα δημογραφική πραγματικότητα, όπου η τρίτη ηλικία θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο
Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο έντονων δημογραφικών ανακατατάξεων, οι οποίες εκτιμάται ότι θα μεταβάλουν σε βάθος τη δομή της κοινωνίας και της οικονομίας, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat.
Οι προβλέψεις μέχρι το 2100 σκιαγραφούν μια ήπειρο με λιγότερους κατοίκους, αυξημένο μέσο όρο ηλικίας και σημαντικά περιορισμένο ενεργό πληθυσμό. Η κλασική δημογραφική «πυραμίδα» σταδιακά μετασχηματίζεται σε μια εικόνα έντονης γήρανσης, όπου οι μεγαλύτερες ηλικίες θα καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό του συνολικού πληθυσμού.
Σήμερα, τα άτομα ηλικίας 0-19 ετών αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού της ΕΕ. Ωστόσο, μέχρι το 2100 το ποσοστό αυτό αναμένεται να μειωθεί στο 17%, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή συρρίκνωση των νεότερων ηλικιακών ομάδων.
Την ίδια στιγμή, αυξάνεται σταθερά η αναλογία των ηλικιωμένων, διαμορφώνοντας μια νέα δημογραφική πραγματικότητα, όπου η τρίτη ηλικία θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ανησυχία προκαλούν και οι εξελίξεις στον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας (20-64 ετών), ο οποίος σήμερα αντιστοιχεί περίπου στο 58% του συνόλου. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως το 2100 το ποσοστό αυτό θα υποχωρήσει κοντά στο 50%, περιορίζοντας αισθητά το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό στην Ευρώπη.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει άμεσες συνέπειες στην οικονομική ανάπτυξη, στη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και στη δυνατότητα στήριξης του κοινωνικού κράτους, καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να συντηρούν ολοένα περισσότερους συνταξιούχους.
Καθοριστικό ρόλο στη δημογραφική αυτή μεταβολή διαδραματίζει η διαρκής απόκλιση μεταξύ γεννήσεων και θανάτων. Για την περίοδο 2025–2099, εκτιμάται ότι οι θάνατοι στην ΕΕ θα φτάσουν τα 9,36 εκατομμύρια, ενώ οι γεννήσεις θα περιοριστούν στα 4,33 εκατομμύρια.
Το αρνητικό αυτό ισοζύγιο, που αγγίζει τα 5 εκατομμύρια άτομα, δεν φαίνεται ικανό να αντισταθμιστεί πλήρως ούτε μέσω της μετανάστευσης.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο συνολικός πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται να μειωθεί από περίπου 451 εκατομμύρια σήμερα σε 398 εκατομμύρια έως το 2100.
Πόσοι θα είναι οι Έλληνες το 2100
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που ήδη βιώνουν έντονα τις επιπτώσεις της γήρανσης και της υπογεννητικότητας, με τις συνέπειες να αναμένεται να είναι καθοριστικές για το ασφαλιστικό σύστημα, την αγορά εργασίας και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Σύμφωνα με τις ίδιες προβολές, ο πληθυσμός της Ελλάδας έως το 2100 εκτιμάται ότι θα περιοριστεί περίπου στα 7,2 εκατομμύρια κατοίκους, επίπεδο που αντιστοιχεί στον πληθυσμό της χώρας το 1940.
