Η πικροδάφνη (Nerium oleander) αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα καλλωπιστικά φυτά στην Ελλάδα, καθώς συναντάται σε κήπους, αυλές, δρόμους και δημόσιους χώρους.
Παρά τη μεγάλη της αισθητική αξία και την ανθεκτικότητά της, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα τοξικό φυτό, καθώς όλα τα μέρη του περιέχουν ουσίες επικίνδυνες για τον άνθρωπο και τα ζώα.
Η παρουσία της σε χώρους όπου κινούνται παιδιά, όπως σχολεία, παιδικές χαρές και πάρκα, αυξάνει την ανάγκη για ενημέρωση και πρόληψη, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ. Η υπηρεσία τονίζει ότι η έγκαιρη αναγνώριση του κινδύνου και η σωστή αντιμετώπιση πιθανής έκθεσης είναι κρίσιμες για την προστασία της δημόσιας υγείας.
Παρότι η πικροδάφνη περιέχει ισχυρές τοξικές ουσίες, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα περιστατικά δηλητηρίασης είναι σχετικά λίγα και συνήθως ήπια.
Από το 2020 καταγράφονται ετησίως περίπου 15 έως 20 περιστατικά σε παιδιά, χωρίς να έχουν αναφερθεί σοβαρές επιπλοκές ή ανάγκη νοσηλείας.
Ο γαλακτώδης χυμός του φυτού περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις καρδιακών γλυκοσιδών, όπως η ολεανδρίνη, που επηρεάζουν κυρίως το καρδιαγγειακό σύστημα.
Η έκθεση μπορεί να προκαλέσει από ναυτία και κοιλιακό πόνο έως σοβαρές αρρυθμίες και, σε ακραίες περιπτώσεις, καρδιακή ανακοπή.
Ακόμη και ο καπνός από καύση πικροδάφνης θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνος.
Η έκθεση στον άνθρωπο μπορεί να συμβεί με διάφορους τρόπους, όπως κατάποση, δερματική επαφή, εισπνοή καπνού ή επαφή με ανοιχτές πληγές. Η κατάποση θεωρείται ο πιο συχνός και επικίνδυνος τρόπος, ιδιαίτερα για τα παιδιά που μπορεί να προσελκυστούν από τα έντονα άνθη του φυτού.
Η επαφή με τον χυμό μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς ή δερματίτιδα, ενώ η εισπνοή καπνού ενδέχεται να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα.
Τα συμπτώματα δηλητηρίασης μπορεί να επηρεάσουν το γαστρεντερικό, το νευρικό και το καρδιαγγειακό σύστημα, με εκδηλώσεις όπως έμετος, διάρροια, σύγχυση, υπνηλία και αρρυθμίες. Σε σοβαρές περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική παρέμβαση, καθώς η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η αντιμετώπιση περιλαμβάνει άμεση επικοινωνία με το Κέντρο Δηλητηριάσεων (210 7793777) ή γιατρό, απομάκρυνση τυχόν φυτικού υλικού από το στόμα και σχολαστικό πλύσιμο με νερό και σαπούνι. Δεν συνιστάται η πρόκληση εμετού, ενώ η θεραπεία βασίζεται κυρίως σε υποστηρικτική ιατρική φροντίδα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους κινδύνους σε σχολικά περιβάλλοντα και δημόσιους χώρους, όπου η πικροδάφνη χρησιμοποιείται συχνά ως καλλωπιστικό φυτό. Η ελκυστική της εμφάνιση και η εύκολη συντήρηση αυξάνουν την πιθανότητα επαφής από παιδιά, ενώ η έλλειψη σήμανσης ή ενημέρωσης μπορεί να ενισχύσει τον κίνδυνο έκθεσης.
► Διαβάστε επίσης: Συνεχίζονται οι πεζοπορικές δράσεις του Δήμου Πλατανιά – Νέα διαδρομή στην Καληδονία Κολυμπαρίου την Κυριακή
Ο ΕΟΔΥ προτείνει μέτρα πρόληψης, όπως ενημέρωση εκπαιδευτικών και προσωπικού καθαρισμού, εκπαίδευση παιδιών για την αποφυγή επαφής με το φυτό, καθώς και σήμανση ή περιορισμό πρόσβασης σε περιοχές όπου υπάρχει πικροδάφνη.
