Η διαδρομή από τις ζώνες ανοχής της Μποκοτά έως τους οίκους ανοχής στο Μεταξουργείο και τη Φυλής αναδεικνύει ένα σύστημα χρέους, εξάρτησης και αορατότητας, που λειτουργεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Η αθέατη διαδρομή: Από τις λατινοαμερικανικές «ζώνες ανοχής» στη Νότια Ευρώπη
Στη συνοικία Santa Fe της πρωτεύουσας της Κολομβίας, η καθημερινότητα καθορίζεται από πορνεία, ναρκωτικά και βία, σε ένα περιβάλλον όπου η εκμετάλλευση ανήλικων και νεαρών γυναικών αποτελεί συνήθη πρακτική.
Πολλές από αυτές προέρχονται από τη Βενεζουέλα, μια χώρα βυθισμένη σε οικονομική και κοινωνική κρίση, όπου η ακραία φτώχεια τις ωθεί σε ευαλωτότητα που αξιοποιούν δομημένα κυκλώματα στρατολόγησης.
Στο Medellín και την Cartagena, δύο πόλεις με έντονη τουριστική δραστηριότητα, αναπτύσσονται εδώ και χρόνια δίκτυα σεξοτουρισμού με διεθνείς προεκτάσεις.
Εκεί οργανώνονται οι πρώτες «εξαγωγές» γυναικών προς την Ευρώπη, με υποσχέσεις εργασίας που καταλήγουν σε έναν μηχανισμό εξαναγκασμού.
Η τηλεοπτική έρευνα του ΑΠΕ-ΜΠΕ, σε ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Γιώργου Κουβαρά, φωτίζει τη διαδρομή αυτών των κυκλωμάτων και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες οι γυναίκες αυτές φτάνουν στην Ελλάδα.
Αθήνα: Μεταξουργείο και Φυλής ως κόμβοι εκμετάλλευσης
Στην καρδιά της Αθήνας, δύο περιοχές αποτελούν βασικούς σταθμούς της διακίνησης.
Στο Μεταξουργείο, λειτουργούν περίπου 70 οίκοι ανοχής. Μακροχρόνια δημοσιογραφική καταγραφή και επιτόπια έρευνα δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό των γυναικών προέρχεται από χώρες όπως η Κολομβία, η Βενεζουέλα και η Βραζιλία. Οι ίδιες περιγράφουν εξουθενωτικές βάρδιες, αμοιβές της τάξης των 10 ευρώ για 10 λεπτά, και απόδοση του μισού ποσού στους διαχειριστές των οίκων.
Στην οδό Φυλής, όπου λειτουργούν περίπου 130 οίκοι ανοχής, η τιμή ανεβαίνει στα 20 ευρώ, χωρίς όμως ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών εργασίας ή της εξάρτησης.
Το σύστημα του «χρέους»: Η παγίδα χωρίς έξοδο
Στο επίκεντρο της εκμετάλλευσης βρίσκεται το λεγόμενο «χρέος μεταφοράς». Πολλές γυναίκες φτάνουν στην Ελλάδα μέσω Κωνσταντινούπολης, με τα έξοδα καλυμμένα από διακινητές.
Το εισιτήριο μετατρέπεται σε οικονομική ομηρία, που απαιτεί μήνες αποπληρωμής - διάστημα κατά το οποίο η αποχώρηση είναι ουσιαστικά αδύνατη.
Παρά την απουσία εμφανών μορφών βίας, η οικονομική εξάρτηση και η περιορισμένη ελευθερία συνιστούν βασικά στοιχεία εξαναγκασμού, σύμφωνα με διεθνείς ορισμούς για την εμπορία ανθρώπων.
Μαρτυρίες ειδικών: Μια αναδυόμενη πανευρωπαϊκή «αγορά»
Ο Νικήτας Κανάκης, από τους Γιατρούς του Κόσμου, επισημαίνει ότι η Ελλάδα αποτελεί μέρος ενός διευρυμένου δικτύου trafficking που αναπροσαρμόζει συνεχώς τις «πηγές» του: σήμερα Λατινική Αμερική, αύριο Αφρική ή Ασία. Τα στερεότυπα γύρω από την «εξωτική Λατίνα ενισχύουν τη ζήτηση, άρα και τη δυναμική των κυκλωμάτων.
Η Άννα Κουρουπού, από το Red Umbrella Athens, τονίζει ότι ακόμη και σε νόμιμους οίκους ανοχής μπορεί να υποκρύπτεται trafficking, καθώς η τρίμηνη τουριστική βίζα, ο φόβος απέναντι στις αρχές και η απουσία σταθερού καθεστώτος παραμονής οδηγούν σε συνθήκες απόλυτης εξάρτησης.
Ανακολουθίες στα επίσημα στοιχεία και η πραγματική εικόνα
Τα στοιχεία της Περιφέρειας Αττικής δείχνουν μόλις λίγες δεκάδες επίσημων αδειών άσκησης επαγγέλματος σε αλλοδαπές γυναίκες τα τελευταία χρόνια, καμία όμως σε γυναίκα από τη Λατινική Αμερική.
Την ίδια στιγμή, η καταγραφή άνω των 100 Λατινοαμερικανών γυναικών μόνο σε δύο περιοχές της Αθήνας καταδεικνύει μια ξεκάθαρη αναντιστοιχία που γεννά κρίσιμα ερωτήματα για την αδειοδότηση, την υγειονομική παρακολούθηση και τη νομιμότητα της εργασίας.
Ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο φαινόμενο
Το trafficking αποτελεί μία από τις πιο κερδοφόρες μορφές οργανωμένου εγκλήματος παγκοσμίως. Η αλυσίδα ξεκινά από συνθήκες φτώχειας και κοινωνικής κατάρρευσης, περνά από ενδιάμεσους κόμβους μεταφοράς και καταλήγει σε ένα καθεστώς καταναγκαστικής εκμετάλλευσης.
Η διαδρομή από τη Santa Fe έως το Μεταξουργείο δεν είναι απλώς γεωγραφική. Είναι η διαδρομή μιας αγοράς που μεταλλάσσεται, βρίσκει νέες πηγές και τροφοδοτείται από τη συνεχή ζήτηση, όσο οι συνθήκες ευαλωτότητας στις χώρες προέλευσης παραμένουν παρούσες.
