Στο επίκεντρο μιας σοβαρής εκκλησιαστικής κρίσης, με αφορμή το πραξικόπημα που επιχειρήθηκε κατά του Ηγουμένου, Αρχιεπισκόπου Δαμιανού, βρίσκεται η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Η πρόσφατη επίσκεψη αντιπροσωπείας του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και η επακόλουθη ανακοίνωση έριξαν «λάδι στη φωτιά», καθώς τηρούνται «ίσες αποστάσεις» και αποφεύγεται η ρητή καταδίκη των ενεργειών των «ανταρτών» μοναχών.
Η ανακοίνωση επικεντρώνεται στην κανονική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων επί της Μονής, κάτι που ερμηνεύεται ως σαφής πρόθεση του Πατριάρχη Θεοφίλου Γ΄ να ενισχύσει τον έλεγχο του ιστορικού μοναστηριού. Παραδοσιακά, η σχέση περιοριζόταν στη χειροτονία του Ηγουμένου, ενώ σε περίπτωση διαφωνίας η χειροτονία γινόταν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Η στάση αυτή δημιουργεί διπλωματικές τριβές και δυσχεραίνει τις ελληνικές προσπάθειες να ολοκληρωθεί συμφωνία με την Αίγυπτο για τη νομική κατοχύρωση της Μονής, αφήνοντάς την εκτεθειμένη στις διαθέσεις της αιγυπτιακής διοίκησης. Παράλληλα, το Κάιρο εμφανίζεται αρνητικό σε ενδεχόμενο πλήρη έλεγχο της Μονής από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, λόγω της έδρας του στο Ισραήλ.
Η Αθήνα είχε μεταφέρει μέσω διπλωματικών καναλιών ότι η αποστολή αντιπροσωπείας στο Σινά ενδέχεται να περιπλέξει την κατάσταση, ωστόσο αυτή πραγματοποιήθηκε. Η επίμαχη ανακοίνωση δεν περιέχει σαφή έκκληση για σεβασμό της θέσης του Ηγουμένου Δαμιανού, ενώ παραπέμπει τη λήψη αποφάσεων στη Γενική Συνέλευση του Σεπτεμβρίου.
Η διατήρηση «ίσων αποστάσεων» φαίνεται να εξυπηρετεί την αποφυγή άμεσης σύγκρουσης με τους μοναχούς που αντιδρούν, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει τις υποψίες ότι το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων δεν ήταν αμέτοχο στις προσπάθειες απομάκρυνσης του Ηγουμένου.
Η ανακοίνωση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων:
«Κατόπιν Πατρικῆς μερίμνης τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου Γ΄ καὶ κατόπιν ἀνταποκρίσεως εἰς σχετικὴν παράκλησιν, ἀπεστάλη τριμελὴς Ἐπιτροπὴ ἐκ τῆς Ἁγιοταφιτικῆς Ἀδελφότητος, ἡ ὁποία ἀπὸ τῆς ἀφίξεώς της ἐπεδόθη εἰς ἐπαφὰς καὶ συζητήσεις ἐν τῷ Σινᾷ.
Ἡ ἀποσταλεῖσα ὑπό τοῦ Μακαριωτάτου Ἐπιτροπὴ, ἔπειτα ἀπὸ τὴν συνάντησίν της μὲ τὸν Άρχιεπίσκοπον τοῦ Σινᾶ κ. Δαμιανόν, μετέβη (ὡς ὥφειλε εἰς τήρησιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς τάξεως καὶ ἐφαρμογὴν τῶν ἱερῶν κανόνων), οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουν τῆς ἐκ μέρους τοῦ Πατριαρχείου τῶν Ἱεροσολύμων ποιμαντικὴν μέριμναν εἰς τὸν χῶρον τῆς πνευματικῆς δικαιοδοσίας του), εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν, ὅπου καὶ εἶχεν ἐκτενῆ συνομιλίαν μετὰ τῶν σεβαστῶν Πατέρων, οἱ ὁποῖοι ἐγκαταβιοῦν καὶ διακονοῦν εὐλαβῶς ἐπὶ μακρὰν σειράν ἐτῶν.
Ἐν πνεύματι ἀλληλοσεβασμοῦ, πνευματικῆς διακρίσεως καὶ βαθυτάτης ἐπιγνώσεως τῆς βαρύτητος τῶν ζητημάτων, καὶ μὲ τὴν χάριν τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης, Προστάτιδος καὶ Ἐφόρου τῆς Μονῆς, ἔλαβον χώραν διεξοδικαὶ συζητήσεις περὶ τῆς πορείας τῶν τρεχουσῶν καὶ ἐπικειμένων ὑποθέσεων, μετ’ ἐκτιμήσεως τῆς διακριτικῆς καὶ πνευματικῆς παρουσίας τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς κρισίμου ἀναλύσεως, τήν ὁποίαν αὕτη προσέφερεν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως.
Μὲ ἀφορμὴν τὸ θερμὸν Πατρικὸν ἐνδιαφέρον καὶ τὴν πρόνοιαν τοῦ Μακαριωτάτου, ὡς αὕτη ἐξεφράσθη διὰ τῶν Ἁγιοταφιτῶν ἀπεσταλμένων καὶ οἱ ὁποῖοι ἐγένετο δεκτοί μετὰ προθυμίας καὶ εὐγνωμοσύνης ἐκ μέρους τῶν Πατέρων, ἐτονίσθη ἡ σημασία τῆς συντονισμένης συνεργασίας μετὰ τῶν ἁρμοδίων Πολιτικῶν Ἀρχῶν πρὸς διατήρησιν πάντων τῶν ἐκ παραδόσεως ἀνεγνωρισμένων καθεστώτων καὶ ἰδιαιτέρων ρυθμίσεων, αἱ ὁποῖαι συνοδεύουσιν τὴν Ἱερὰν Μονήν καθ’ ὅλον τὸν διαχρονικὸν βίον αὐτῆς· ἐν ταυτῷ δὲ, κατέστη πρόδηλος ἡ ἐκ μέρους πάντων διάθεσις, ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ χρόνου, νὰ ἐπανεξετάζωνται, ἐφ’ ὅσον ἀπαιτηθῇ, αἱ ἀναγκαῖαι ἐνέργειαι πρὸς διατήρησιν ἢ καὶ διεκδίκησιν τῶν νομίμων δικαιωμάτων, ἐν πνεύματι ἠρέμου συνδιαλλαγῆς.
Οἱ Πατέρες δέ ἐξέφρασαν ὡσαύτως τήν διάθεσιν σταθερᾶς μερίμνης καί ἀγάπης αὐτῶν πρὸς τὸν Σεβασμιώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Σινᾶ, ἡ προσωπικότης καὶ ἡ διακονία τοῦ ὁποίου ἀποτελοῦν ἀναπόσπαστον μέρος τῆς ζωῆς τῆς Ἀδελφότητος.
Ἡ κοινὴ βούλησις, ὡς ἐδηλώθη, εἶναι νὰ πορευθοῦν ἐν πνεύματι ἑνότητος καὶ συνειδητῆς εὐθύνης πρὸς τὴν ὡρισμένην ἡμερομηνίαν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως, κατά τήν ὁποίαν καὶ θὰ ἐξετασθοῦν τὰ προκαθωρισμένα θέματα, ὥστε νά ληφθῇ ἀπόφασις ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς Μονῆς, συμφώνως πρὸς τὴν κανονικήν τάξιν καὶ τὸ Τυπικὸν αὐτῆς, καὶ ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι διέπουν αὐτήν».
