Του Αργύρη Μυστακίδη, Φυσικού / Εκπαιδευτικού Αναλυτή
Οι «Πανελλαδικές», παρά την ονομασία τους ως «εξετάσεις», συνιστούν διαγωνισμό για την πλήρωση των διαθέσιμων θέσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η βασική διαφορά έγκειται στο ότι στις εξετάσεις οι βαθμολογίες ερμηνεύονται σε απόλυτη κλίμακα (π.χ. στο Λύκειο άριστη θεωρείται κάθε επίδοση μεταξύ 18,1 και 20), ενώ σε έναν διαγωνισμό η αξιολόγηση είναι σχετική: η θέση ενός υποψηφίου κρίνεται σε σύγκριση με τους υπόλοιπους. Συνεπώς, το αν μια επίδοση θεωρείται «καλή» ή «μέτρια» εξαρτάται αποκλειστικά από την κατανομή των επιδόσεων όλων όσων συμμετείχαν.
Με στόχο να διευκολύνουμε αυτή την εκτίμηση, παρουσιάζουμε στατιστικά διαγράμματα ανά επιστημονικό πεδίο και ομάδα προσανατολισμού, βασισμένα στα επίσημα στοιχεία που δημοσίευσε το Υπουργείο Παιδείας. Μέσω αυτών, κάθε υποψήφια και υποψήφιος μπορεί να τοποθετήσει την επίδοσή του στο ευρύτερο πλαίσιο και να διαμορφώσει μια πιο ρεαλιστική εικόνα της σχετικής του επίδοσης.
Σημειώνουμε ότι δεν επιχειρούμε πρόβλεψη για τις βάσεις εισαγωγής. Η διαδικασία συμπλήρωσης του μηχανογραφικού πρέπει να βασίζεται στην πραγματική ιεράρχηση των ενδιαφερόντων σπουδών του κάθε υποψηφίου – όχι στην προσπάθεια πρόβλεψης των βάσεων. Η επιλογή τμημάτων με βάση το «πού μπορεί να μπει κανείς» και όχι το «πού πραγματικά θέλει να σπουδάσει» οδηγεί σε στρέβλωση τη διαδικασία επιλογής σπουδών και δυνητικής σταδιοδρομίας. Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε πρόωρη εγκατάλειψη των σπουδών, μιας και δεν οδηγεί στην απαραίτητη εσωτερική κινητοποίηση του σπουδαστή ή σπουδάστριας.
Καλούμε τις υποψήφιες και τους υποψηφίους να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στη συμπλήρωση του ηλεκτρονικού μηχανογραφικού δελτίου. Η σωστή σειρά δήλωσης της προτίμησης κάθε σχολής ή τμήματος είναι καθοριστικής σημασίας: μια υψηλή επίδοση μπορεί να προσφέρει τη δυνατότητα εισαγωγής σε ένα επιθυμητό τμήμα, αλλά αν αυτό δεν δηλωθεί σε κατάλληλη θέση στο μηχανογραφικό, η ευκαιρία αυτή δεν θα αξιοποιηθεί.
Τέλος, επειδή η ανακοίνωση των βαθμολογιών συνοδεύεται συχνά από έντονη συναισθηματική φόρτιση, είναι χρήσιμο να υπενθυμίσουμε ότι καλές σπουδές και θετικές προοπτικές σταδιοδρομίας δεν εξασφαλίζουν μόνο τα τμήματα με υψηλές βάσεις εισαγωγής. Οι βάσεις αποτελούν ένδειξη της ζήτησης – όχι της εγγενούς ποιότητας ή της μελλοντικής αξίας ενός τμήματος. Όπως λέει και η λαϊκή ρήση: «ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός». Η υψηλή βάση μιας σχολής δεν εγγυάται αυτόματα αντίστοιχη επαγγελματική επιτυχία, όπως ακριβώς και μια μετοχή με υψηλή τιμή δεν αποτυπώνει απαραίτητα την αξία της εταιρείας που την εκδίδει.
Σε μια εποχή όπου η αγορά εργασίας μεταβάλλεται ραγδαία και καμία επαγγελματική σταθερά δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, το μόνο ασφαλές κριτήριο για καλές σπουδές είναι η ανταπόκρισή τους στα προσωπικά ενδιαφέροντα και τις δεξιότητες του κάθε νέου ανθρώπου.
Ευχόμαστε σε όλες και όλους ψύχραιμη στάθμιση των επιλογών τους και εσωτερική τόλμη για να ακολουθήσουν τον δικό τους δρόμο. Όπως είπε και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ:
«Η επιτυχία δεν είναι οριστική, η αποτυχία δεν είναι μοιραία. Αυτό που μετράει είναι το κουράγιο να συνεχίζεις.»
Ακολουθούν τα διαγράμματα με τα στατιστικά στοιχεία των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2025, ανά ομάδα προς/ μου και επιστημονικό πεδίο.
Ομάδα Πρσ/ μού και ΕΠ: Ανθρωπιστικών Σπουδών
Γενική εικόνα:
Ν. Γλώσσα & Λογοτεχνία:
Χειρότερες οι επιδόσεις σε σχέση με το 2024: 6,6 % λιγότερα γραπτά στην κλίμακα 13-20 και μετατόπισή τους στην κλίμακα 0-10.
Αρχαία:
Χειρότερες επιδόσεις από πέρσι: Σχεδόν σταθερή η κλίμακα 18-20 και μείωση κατά 6,8% περίπου των επιδόσεων στην κλίμακα 10-18 και ισόποση αύξηση του ποσοστού γραπτών κάτω από τη βάση.
Ιστορία:
Καλύτερες οι επιδόσεις στην Ιστορία σε σχέση με πέρσι: Λιγότερα κατά 6,6% τα γραπτά κάτω από τη βάση και ισόποση αύξηση στις επιδόσεις πάνω από τη βάση.
Λατινικά:
Ελαφρώς χειρότερες οι επιδόσεις από το 2024:Μείωση κατά 5% περίπου στην κλίμακα 13-20 (-4,6% στην κλίμακα 15-20) και μετατόπιση αυτών των γραπτών στην κλίμακα 0-13.
Ομάδα Πρσ/ μού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας – ΕΠ ΘΕΤΙΚΩΝ Σπουδών
