Σε νέο στάδιο περνά η δίκη για τη σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη, καθώς στη συνεδρίαση της Δευτέρας 7 Σεπτεμβρίου ολοκληρώθηκε η ανάπτυξη των ισχυρισμών των κατηγορουμένων και πλέον ανοίγει ο κύκλος των καταθέσεων των μαρτύρων. Από τους 36 κατηγορουμένους, επτά έδωσαν το «παρών» στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας.
Η πολύμηνη ακροαματική διαδικασία για την υπόθεση των Τεμπών μπαίνει πλέον στην ουσία της εξέτασης του αποδεικτικού υλικού, μετά την ολοκλήρωση του σταδίου κατά το οποίο οι κατηγορούμενοι τοποθετήθηκαν επί των κατηγοριών που τους αποδίδονται.
Οι περισσότεροι συνήγοροι υπεράσπισης είχαν ήδη αναπτύξει αναλυτικά τις θέσεις τους σε προηγούμενες συνεδριάσεις και, κατά τη σημερινή διαδικασία, δεν προχώρησαν σε νέα δευτερολογία.
Μέσω των συνηγόρων τους, οι κατηγορούμενοι αρνήθηκαν τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν.
Παράλληλα, γνωστοποιήθηκαν στο δικαστήριο οι κατάλογοι των μαρτύρων που προτείνονται τόσο από την πλευρά της υποστήριξης της κατηγορίας όσο και από την υπεράσπιση.
Με την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας αναμένεται να αρχίσουν οι πρώτες καταθέσεις μαρτύρων.
Λακαφώσης και Κωνσταντόπουλος μεταξύ των προτεινόμενων μαρτύρων
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ανάμεσα στα πρόσωπα που προτάθηκαν ως μάρτυρες από την πλευρά της υπεράσπισης περιλαμβάνονται ο τεχνικός σύμβουλος και μέλος της ΕΔΑΠΟ, Κώστας Λακαφώσης, καθώς και ο καθηγητής του ΑΠΘ Αθανάσιος Κωνσταντόπουλος.
Στους προτεινόμενους μάρτυρες βρίσκονται επίσης μέλη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων.
Η σημερινή συνεδρίαση πραγματοποιείται μετά τη θερινή διακοπή της διαδικασίας. Στην τελευταία δικάσιμο πριν από τη διακοπή, στις 28 Ιουλίου, η εισαγγελέας του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας είχε προχωρήσει στην απαγγελία της κατηγορίας.
Πέντε μήνες διαδικασίας και σειρά κρίσιμων αποφάσεων
Η δίκη άρχισε στις 23 Μαρτίου και μέχρι τη διακοπή της στις 28 Ιουλίου είχαν προηγηθεί σειρά αιτημάτων, ενστάσεων και δικαστικών αποφάσεων που καθόρισαν το πλαίσιο μέσα στο οποίο συνεχίζεται η υπόθεση.
Ένα από τα πρώτα ζητήματα που τέθηκαν ήταν οι συνθήκες διεξαγωγής της δίκης και κυρίως το μέγεθος της αίθουσας.
Συγγενείς θυμάτων και δικηγόροι είχαν διαμαρτυρηθεί από την πρώτη συνεδρίαση, με αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν διαδοχικές παρεμβάσεις στον χώρο.
Αρχικά αφαιρέθηκαν γυψοσανίδες και ενώθηκε το φουαγιέ με την κύρια αίθουσα, ενώ τον Μάιο η διαδικασία διακόπηκε για έναν μήνα προκειμένου να γίνουν εκτεταμένες εργασίες.
Μετά τις αλλαγές, το συνολικό εμβαδόν της αίθουσας αυξήθηκε από 283,75 τετραγωνικά μέτρα σε 452,01 τετραγωνικά μέτρα, ενώ τοποθετήθηκαν επιπλέον έδρανα για δικηγόρους και καθίσματα για το κοινό.
Ποιοι παρέστησαν προς υποστήριξη της κατηγορίας
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτέλεσε το ζήτημα των παραστάσεων προς υποστήριξη της κατηγορίας.
Αρχικά είχαν δηλώσει παράσταση συγγενείς θυμάτων, τραυματίες, Δικηγορικοί Σύλλογοι, η Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης και το Ελληνικό Δημόσιο.
Τελικά το δικαστήριο απέρριψε τις παραστάσεις των Δικηγορικών Συλλόγων και του σωματείου των μηχανοδηγών.
Η παράσταση του Ελληνικού Δημοσίου έγινε δεκτή μόνο ως προς το κακούργημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών.
Η παρουσία του Δημοσίου είχε προκαλέσει αντιδράσεις από συγγενείς θυμάτων και συνηγόρους τους, καθώς, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, η επιλογή του να στραφεί μόνο κατά των τριών κατηγορούμενων σταθμαρχών και του τότε προϊσταμένου του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας άφηνε εκτός του συγκεκριμένου πλαισίου κατηγορουμένους που ελέγχονται για ελλείψεις στα συστήματα ασφαλείας.
Απορρίφθηκαν αιτήματα αναβολής και ενστάσεις
Κατά τους πρώτους μήνες της δίκης υποβλήθηκαν επίσης αιτήματα για οπτικοακουστική κάλυψη και μετάδοση της διαδικασίας, κλήση επιπλέον μαρτύρων, αναβάθμιση κατηγοριών και διερεύνηση νέων αδικημάτων.
Το αίτημα για κάλυψη της δίκης απορρίφθηκε, ενώ για ζητήματα που αφορούν ενδεχόμενη αναβάθμιση κατηγοριών το δικαστήριο επιφυλάχθηκε να αποφανθεί ανάλογα με όσα θα προκύψουν από την αποδεικτική διαδικασία.
Τον Ιούλιο κατατέθηκαν ακόμη αιτήματα αναβολής από συνηγόρους κατηγορουμένων στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ, οι οποίοι περιλαμβάνονται και στη δικογραφία που χειρίζεται το ελληνικό κλιμάκιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τη Σύμβαση 717.
Το αίτημα να αναβληθεί η συγκεκριμένη δίκη μέχρι να εξεταστεί η υπόθεση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία απορρίφθηκε.
Απορρίφθηκαν επίσης ενστάσεις ακυρότητας του κλητηρίου θεσπίσματος, αίτημα να κριθεί απαράδεκτη η ποινική δίωξη εις βάρος πρώην προέδρου της ΕΡΓΟΣΕ λόγω εκκρεμοδικίας, καθώς και ενστάσεις περί δεδικασμένου για συγκεκριμένους κατηγορουμένους της εταιρείας.
Τι αποδίδεται στον σταθμάρχη και στους συναδέλφους του
Κατά την απαγγελία της κατηγορίας στις 28 Ιουλίου, η εισαγγελέας ξεκίνησε από τον σταθμάρχη που βρισκόταν στη βραδινή βάρδια τη νύχτα της τραγωδίας.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο σταθμάρχης δεν προχώρησε σε αυτόματη χάραξη της διαδρομής, δεν ρύθμισε ορθά χειροκίνητα την κυκλοφορία και δεν έλεγξε τον τοπικό πίνακα χειρισμού προκειμένου να διαπιστώσει ότι η επιβατική αμαξοστοιχία κινούνταν στη γραμμή ανόδου και όχι στη γραμμή καθόδου.
Κατηγορούμενοι είναι ακόμη οι δύο σταθμάρχες της απογευματινής βάρδιας, στους οποίους αποδίδεται ότι αποχώρησαν πριν από την ολοκλήρωση του ωραρίου τους, αφήνοντας μόνο του τον συνάδελφό τους.
Στο κατηγορητήριο περιλαμβάνεται και ο τότε προϊστάμενος Επιθεώρησης του ΟΣΕ, στον οποίο αποδίδεται ότι τοποθέτησε τον συγκεκριμένο σταθμάρχη στη βραδινή βάρδια, παρότι, σύμφωνα με τη δικογραφία, γνώριζε ότι δεν διέθετε την απαιτούμενη εμπειρία για τη συγκεκριμένη θέση.
Οι κατηγορίες για τις μετατάξεις στον ΟΣΕ
Για το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος κατηγορούνται δύο μέλη της επιτροπής μετατάξεων του ΟΣΕ και ο πρόεδρος του Οργανισμού.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, το 2022 ενέκριναν τη μετάταξη του σταθμάρχη στο πλαίσιο της κινητικότητας, παρότι φέρεται να είχε ξεπεράσει το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο και να μην ήταν ειδικός στον τομέα μεταφορών και οδικής ασφάλειας.
Οι παραλείψεις που αποδίδονται σε στελέχη του ΟΣΕ
Στη δίκη κατηγορούνται επίσης δέκα στελέχη του ΟΣΕ, μεταξύ των οποίων πρώην πρόεδροι, διευθύνοντες σύμβουλοι, διευθυντές Διευθύνσεων Σιδηροδρομικών Συστημάτων και γενικοί διευθυντές της Γενικής Διεύθυνσης Δικτύου.
Οι αποδιδόμενες παραλείψεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τη μη αποκατάσταση βλαβών σε σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση στο τμήμα μεταξύ του Σιδηροδρομικού Σταθμού Λάρισας και του Σιδηροδρομικού Σταθμού Νέων Πόρων.
Στη δικογραφία γίνεται επίσης αναφορά στη μη επιβολή εγκυκλίου βραδυπορίας για περιορισμό της ταχύτητας στο συγκεκριμένο τμήμα, καθώς και στη μη τοποθέτηση δύο σταθμαρχών στη βραδινή βάρδια του σταθμού της Λάρισας.
Η Σύμβαση 717 και τα στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ
Δεκαέξι στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ περιλαμβάνονται μεταξύ των κατηγορουμένων.
Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για τρεις πρώην προέδρους, αντιπροέδρους και διευθύνοντες συμβούλους, διευθυντή έργων, δύο προϊσταμένους Διεύθυνσης Έργων, επιβλέποντες μηχανικούς και επιβλέποντες σιδηροδρομικών συστημάτων.
Οι πράξεις και παραλείψεις που εξετάζονται αφορούν την περίοδο από το 2016 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2023 και συνδέονται με τη μη ολοκλήρωση της Σύμβασης 717.
Η συγκεκριμένη σύμβαση αφορούσε την «Ανάταξη και Αναβάθμιση του συστήματος Σηματοδότησης - Τηλεδιοίκησης και Αντικατάστασης 70 Αλλαγών Τροχιάς σε Εντοπισμένα Τμήματα του Άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας (πλην τμήματος Τιθορέα – Δομοκός)».
Στο πλαίσιο της υλοποίησής της είχαν δοθεί επτά παρατάσεις και είχε συναφθεί μία συμπληρωματική σύμβαση.
Στο εδώλιο και στελέχη εποπτικών φορέων
Ανάμεσα στους κατηγορουμένους βρίσκεται και η πρώην πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, καθώς και δύο στελέχη του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών: ένας πρώην αναπληρωτής προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών και η τότε προϊσταμένη της Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών.
Μεταξύ των παραλείψεων που τους αποδίδονται είναι ότι δεν προχώρησαν σε συστάσεις ή υποδείξεις προς τον ΟΣΕ για εργασίες συντήρησης και ανάταξης στο επίμαχο τμήμα του δικτύου και ότι δεν επέβαλαν διοικητικές κυρώσεις.
Οι δύο κατηγορούμενοι της Hellenic Train
Για τη μη λειτουργία του συστήματος ραδιοεπικοινωνίας GSM-R κατηγορούνται ο τότε διευθύνων σύμβουλος και ο τεχνικός διευθυντής της Hellenic Train.
Οι δύο κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν αποκλειστικά πλημμεληματικές κατηγορίες για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή, βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή και απλή σωματική βλάβη από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή.
Μέχρι και ισόβια για το βασικό κακούργημα
Συνολικά 33 κατηγορούμενοι, πέρα από τις κατηγορίες για ανθρωποκτονία και σωματικές βλάβες από αμέλεια, αντιμετωπίζουν και την κακουργηματική κατηγορία της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, πρόκειται για πράξεις ή παραλείψεις που μπορούσαν να δημιουργήσουν κοινό κίνδυνο για πράγματα και ανθρώπους και οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, τη βαριά σωματική βλάβη περισσότερων προσώπων και σημαντικές ζημιές σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας.
Για το συγκεκριμένο κακούργημα προβλέπεται ποινή που μπορεί να φτάσει έως και την ισόβια κάθειρξη.
Με πληροφορίες από το enikos.gr και το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
