Την ενεργοποίηση της δυνατότητας δημοσιονομικής ευελιξίας για έργα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Το αίτημα αφορά την επέκταση της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα, οι οποίες σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟΟ αναμένεται να ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.
Οι συγκεκριμένες δαπάνες θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους και, εφόσον εγκριθεί το αίτημα, θα εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Ωστόσο, όπως διευκρινίζεται, οι δαπάνες αυτές θα συνεχίσουν να υπολογίζονται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκονται έργα αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας και υποδομές που ενισχύουν την ασφάλεια του ενεργειακού συστήματος.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη διεύρυνση της ευρωπαϊκής Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής, η οποία μέχρι σήμερα αφορούσε κυρίως αμυντικές δαπάνες, προκειμένου να καλύψει πλέον και μέτρα που συμβάλλουν στην ενεργειακή ανθεκτικότητα και στη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Η εξειδίκευση των έργων αναμένεται να γίνει το επόμενο διάστημα σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία.
Τι είναι η ρήτρα διαφυγής
Η ρήτρα διαφυγής είναι ένας μηχανισμός των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μετά από έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την εξαίρεση ορισμένων δημόσιων δαπανών από τα προβλεπόμενα δημοσιονομικά όρια.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, η κυβέρνηση ζητά να επεκταθεί η υφιστάμενη Εθνική Ρήτρα Διαφυγής, ώστε να καλύπτει και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας. Εφόσον εγκριθεί το αίτημα, οι σχετικές δαπάνες δεν θα προσμετρώνται στο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο δημοσιονομικής διακυβέρνησης.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες δαπάνες θα εξακολουθούν να επηρεάζουν το πρωτογενές αποτέλεσμα και το δημόσιο χρέος, καθώς δεν παύουν να αποτελούν δημόσιες δαπάνες.
Πού θα κατευθυνθούν οι πόροι
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η ενεργοποίηση της ρήτρας θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις άνω του 1 δισ. ευρώ έως το 2028, με έμφαση σε:
έργα αποθήκευσης ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ),
έργα εξοικονόμησης ενέργειας,
ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων,
υποδομές που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.
Η εξειδίκευση των έργων αναμένεται να γίνει το επόμενο διάστημα, σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία.
