Η Άγκυρα εμφανίζεται να προχωρά σε μια ιδιαίτερα σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία, καθώς το κυβερνών κόμμα στην Τουρκία επεξεργάζεται σχέδιο νόμου που θα δίνει στον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την αρμοδιότητα να καθορίσει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) έως 200 ναυτικά μίλια από τις τουρκικές ακτές.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Bloomberg, η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της τουρκικής παρουσίας στις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου.
Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται μόνο στον καθορισμό θαλασσίων ορίων, αλλά επεκτείνει τις δυνατότητες της Άγκυρας σε κρίσιμους τομείς όπως η εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων, οι θαλάσσιες γεωτρήσεις, η αλιεία και η δημιουργία προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών.
Στην πράξη, η Τουρκία επιχειρεί να θεσμοθετήσει ένα πιο ισχυρό πλαίσιο ελέγχου σε περιοχές όπου υπάρχουν επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις με Ελλάδα και Κύπρο, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες νέας έντασης.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής κινητικότητας στην περιοχή, με τις θαλάσσιες ενεργειακές έρευνες να επανέρχονται στο προσκήνιο.
Η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει πεδίο ανταγωνισμού για πιθανές κοιτασματικές περιοχές φυσικού αερίου, με την Τουρκία να επιχειρεί να εδραιώσει νομικά τις δικές της θέσεις.
Κομβικό σημείο της τουρκικής προσέγγισης παραμένει η μη συμμετοχή της στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Η Άγκυρα συνεχίζει να υποστηρίζει ότι τα νησιά δεν διαθέτουν πλήρη επήρεια στη χάραξη ΑΟΖ και ότι τα θαλάσσια όρια πρέπει να υπολογίζονται κυρίως βάσει της ηπειρωτικής ακτογραμμής.
Η θέση αυτή παραμένει σε πλήρη αντίθεση με την ελληνική και κυπριακή πλευρά, αλλά και με τη διεθνή νομική πρακτική.
► Διαβάστε επίσης: Μερτς: «Έχω κυβερνητικές αδυναμίες και επικοινωνιακό πρόβλημα» – Αιχμές για ΗΠΑ και ένταση με ακτιβιστές
Παράλληλα, η Τουρκία επαναφέρει τη θέση ότι νησιωτικά κράτη όπως η Κύπρος έχουν περιορισμένα δικαιώματα πέραν των 12 ναυτικών μιλίων χωρικών υδάτων, ενώ εξακολουθεί να υποστηρίζει πολιτικά και ενεργειακά τη λεγόμενη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, η οποία προβάλλει επίσης αξιώσεις για θαλάσσιους πόρους στην περιοχή.
Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επανειλημμένα καλέσει σε αποφυγή μονομερών ενεργειών και διατήρηση ανοιχτών διαύλων διαλόγου μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, ειδικά για τα ζητήματα ενεργειακών ερευνών. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κατά το παρελθόν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο κυρώσεων σε περίπτωση παράνομων γεωτρήσεων σε αμφισβητούμενες περιοχές.
Η κατάσταση επιβαρύνεται και από το ιστορικό υπόβαθρο της περιοχής, καθώς η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη από το 1974, μετά την τουρκική στρατιωτική επέμβαση, γεγονός που συνεχίζει να επηρεάζει τις διπλωματικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
