Σοκάρουν τα στοιχεία που παρουσίασε χθες το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τα προγράμματα των βιολογικών. Συγκεκριμένα, 1 στους 3 ελέγχους (περίπου το 35%) εμφάνισε ευρήματα μη συμμόρφωσης των παραγωγών που είχαν υποβάλει αίτηση για ενίσχυση, ενώ 1 στους 5 αποχώρησε οικειοθελώς (το 20,5%), όταν αποκαλύφθηκαν οι διαστάσεις του σκανδάλου στον ΟΠΕΚΕΠΕ και ξεκίνησε η δικαστική έρευνα.
Συνολικά, το 55,5% των περιπτώσεων επιχείρησε να λάβει χρήματα από τα ευρωπαϊκά κονδύλια χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, μετά από αυτές τις εξελίξεις, ανακοίνωσε το τέλος της βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, έναν ακριβώς χρόνο μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου.
Εντύπωση, ωστόσο, προκαλεί το γεγονός ότι οι διαπιστώσεις αυτές και οι αποφάσεις που τις συνοδεύουν έρχονται ακριβώς έξι μήνες μετά τις αντίστοιχες ανακοινώσεις που είχε κάνει ο πρώην υπουργός Κώστας Τσιάρας, ο οποίος δήλωνε τότε ότι στα βιολογικά είχαν εντοπιστεί αρκετές περιπτώσεις απάτητης, καταλήγοντας ότι θα έπρεπε να διακοπούν άμεσα οι πληρωμές. Το ερώτημα, λοιπόν, που τίθεται είναι γιατί ο κ. Σχοινάς επαναλαμβάνει τη δεδομένη στιγμή όσα έλεγε ο προκάτοχός του; Επίσης, το ΥΠΑΑΤ καλείται να δώσει εξηγήσεις για το τι συνέβη στο μεσοδιάστημα και αν κάποιοι από εκείνους που πιάστηκαν να παρανομούν εξακολουθούσαν να πληρώνονται κανονικά.
Τα τελευταία χρόνια, από το 2020 έως το 2024, τα ποσοστά εκείνων που δήλωναν καλλιεργητές βιολογικών προϊόντων υπερτριπλασιάστηκε, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιτήδειοι είχαν μυριστεί “ψαχνό”, βρίσκοντας τρόπο για να βγάζουν εύκολο και ανέξοδο χρήμα σε βάρος πάντοτε των πραγματικών παραγωγών της χώρας. Τα νούμερα που παρουσίασε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δεν προσφέρουν κανένα περιθώριο παρερμηνειών, καθώς από τους 34.000 παραγωγούς βιολογικών το 2020, φτάσαμε στον αριθμό ρεκόρ των 119.000 το 2024, αυξημένος κατά 250%.
Επιπλέον, το ΥΠΑΑΤ τονίζει έχουν καταβληθεί ενισχύσεις ύψους 1,265 δισ. ευρώ μέσω δράσεων για την εφαρμογή των μεθόδων της βιολογικής παραγωγής την περίοδο 2017-2024, ενώ η ζήτηση για νέες δράσεις ήταν ασυνήθιστα υψηλή. Μάλιστα, τα στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης έδωσαν το χαρακτηριστικό παράδειγμα του προγράμματος της βιολογικής μελισσοκομίας, συνολικού προϋπολογισμού 19 εκατομμυρίων ευρώ, με τις αντίστοιχες αιτήσεις που είχαν υποβληθεί μέχρι και πριν από λίγο καιρό να ανέρχονται στα 166 εκατομμύρια ευρώ, υπερκαλύπτοντας τον προϋπολογισμού κατά 874%. Στη βιολογική κτηνοτροφία, οι αιτήσεις ανήλθαν σε 136 εκατ. ευρώ, έναντι διαθέσιμου προϋπολογισμού 115 εκατ. ευρώ, ενώ στη βιολογική γεωργία οι αιτήσεις έφτασαν τα 398 εκατ. ευρώ, για προϋπολογισμό 172 εκατ. ευρώ.
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, πραγματοποιήθηκε καθολικός έλεγχος σε 16 εγκεκριμένους φορείς πιστοποίησης βιολογικής παραγωγής, ενώ έγινε και δειγματοληπτικός έλεγχος 737 παραγωγών που είχαν κάνει αίτηση για δράσεις βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, από τoν ΕΛΓΟ “Δήμητρα” και το ΥΠΑΑΤ.
Οι έλεγχοι οδήγησαν σε μέτρα αναστολής λειτουργίας και τσουχτερά πρόστιμα στους φορείς πιστοποίησης. Ειδικότερα, επιβλήθηκαν 8 χρηματικά πρόστιμα σε 6 φορείς, ενώ αποφασίστηκε 6μηνη αναστολή έγκρισης σε 3 φορείς πιστοποίησης. Σημειώνεται ότι τον Αύγουστο του 2025 το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) του υπουργείου Ανάπτυξης είχε επίσης προχωρήσει σε αναστολή διαπίστευσης 2 φορέων πιστοποίησης, ανάμεσα στα οποία ήταν ΚΥΔ της Κρήτης.
Οι αποφάσεις
Ο υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε τα εξής μέτρα:
* Ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας.
* “Πάγωμα” νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την περίοδο 2021-2027.
* Αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου και δημιουργία νέου συστήματος ελέγχων, με βάση εκκίνησης τις προτάσεις της Task Force για τη βιολογική παραγωγή.
* “Πάγωμα” εγκρίσεων νέων φορέων πιστοποίησης μέχρι την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του θεσμικού πλαισίου και του συστήματος ελέγχων.
Το ΥΠΑΑΤ έχει κοινοποιήσει τα παραπάνω στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (DG AGRI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία για τις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να θωρακιστεί η αξιοπιστία της βιολογικής παραγωγής και να προστατευτούν οι καταναλωτές και οι έντιμοι παραγωγοί.
Η συνέντευξη Τύπου
Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχε και ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και πρόεδρος της Task Force για τον τομέα της βιολογικής παραγωγής, Σπύρος Πρωτοψάλτης, καθώς και η γενική διευθύντρια Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ, Ιωάννα Παππά.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς δήλωσε ότι «το μήνυμα που στέλνουμε σήμερα είναι ξεκάθαρο: Θα βάλουμε τάξη στη βιολογική παραγωγή, ώστε να προστατεύσουμε τους έντιμους παραγωγούς και τους καταναλωτές. Οι εποχές των “μαϊμού” βιολογικών τελείωσαν, θα είμαστε αμείλικτοι απέναντι στην παραβατικότητα και στην παραπλάνηση. Τα στοιχεία των ελέγχων είναι πολύ ανησυχητικά και αναδεικνύουν συστημικά και διαχρονικά προβλήματα που ήρθε η ώρα να αντιμετωπιστούν με αποφασιστικότητα και μηδενική ανοχή σε αθέμιτες πρακτικές που πλήττουν την αξιοπιστία της βιολογικής παραγωγής. Θέλουμε να πετύχουμε τον στόχο της Ευρώπης για 25% βιολογική παραγωγή μέχρι το 2030, αλλά αυτό έχει σημασία μόνο αν διασφαλίζουμε την ακεραιότητά της».
Ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και πρόεδρος της Task Force για τη βιολογική παραγωγή, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε: «Η βιολογική παραγωγή είναι ένας τομέας με μεγάλη προοπτική για την ελληνική γεωργία, αλλά η προοπτική αυτή μπορεί να υπάρξει μόνο πάνω σε στέρεες βάσεις αξιοπιστίας, διαφάνειας και πραγματικής τήρησης των κανόνων. Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν ανέδειξαν προβλήματα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Γι’ αυτό με την Task Force έχουμε εργαστεί συστηματικά για ένα πιο σύγχρονο και αποτελεσματικό πλαίσιο, με αυστηρότερους ελέγχους, σαφείς κυρώσεις, καλύτερη ιχνηλασιμότητα και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων. Στόχος μας είναι να προστατεύσουμε τους παραγωγούς που δουλεύουν σωστά, τους καταναλωτές που εμπιστεύονται τα βιολογικά προϊόντα και την ίδια την αξία της ελληνικής βιολογικής παραγωγής».
Γεωπόνοι Δημοσίου: «Το “πάρτι” στον ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχίζεται»
Αιχμές για τη διαχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων και τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ αφήνει η Πανελλήνια Ένωση Γεωπόνων Δημοσίων Υπαλλήλων, υποστηρίζοντας ότι, παρά τις κυβερνητικές διακηρύξεις περί εξυγίανσης, οι στρεβλώσεις στο σύστημα παραμένουν ενεργές.
Σε ανακοίνωσή της, η Ένωση αναφέρει ότι οι πρόσφατες δηλώσεις, πως «το “πάρτι” τελείωσε για τους επιτήδειους», δεν ανταποκρίνονται κατά την εκτίμησή της στην πραγματική εικόνα του πρωτογενούς τομέα. Όπως υποστηρίζει, εξακολουθεί να υπάρχει ένα σύστημα που επιτρέπει πλασματικές δηλώσεις εκατομμυρίων αιγοπροβάτων, προκαλώντας σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά και στις ενισχύσεις. Καταλήγοντας, σημειώνει ότι η ελληνική κτηνοτροφία δεν αντέχει άλλους πειραματισμούς και επικοινωνιακές κινήσεις, ζητώντας ουσιαστική πολιτική βούληση για ρήξη με τις παθογένειες του παρελθόντος και όχι απλή διαχείριση χρόνου.
