Σκληρή επίθεση στην κυβέρνηση και προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη εξαπέλυσε ο Νίκος Ανδρουλάκης, ανοίγοντας την κοινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ, με αντικείμενο τη συνταγματική αναθεώρηση. Όλη η ομιλία του:
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ παρουσίασε το θεσμικό πλαίσιο της πρότασης του κόμματος, η οποία προβλέπει αλλαγές σε 21 άρθρα του Συντάγματος και την προσθήκη τεσσάρων νέων διατάξεων, επιχειρώντας να δώσει στη διαδικασία χαρακτήρα κορυφαίας πολιτικής και θεσμικής αναμέτρησης.
Ο κ. Ανδρουλάκης τόνισε ότι η αναθεώρηση του Συντάγματος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια τυπική κοινοβουλευτική διαδικασία, αλλά ως «στιγμή αυτογνωσίας της ίδιας της Δημοκρατίας». Επικαλέστηκε τον Δημήτρη Τσάτσο και τον Αριστόβουλο Μάνεση, σημειώνοντας ότι το Σύνταγμα αποτελεί τη θεσμική ασπίδα του πολίτη απέναντι στην αυθαιρεσία της εξουσίας.
Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκε η κριτική προς τη Νέα Δημοκρατία, την οποία κατηγόρησε ότι έχει οδηγήσει τη χώρα σε βαθύ θεσμικό και αξιακό αδιέξοδο. «Για όλα αυτά δεν φταίει το Σύνταγμα. Φταίει η βαθιά συντηρητική κουλτούρα εξουσίας της Νέας Δημοκρατίας», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους θεσμούς και τα ατομικά δικαιώματα ως ζητήματα δεύτερης προτεραιότητας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις υποκλοπές, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι επιχείρησε να παρουσιάσει τις παράνομες παρακολουθήσεις πολιτών, δημοσιογράφων, πολιτικών αντιπάλων και αρχηγών των Ενόπλων Δυνάμεων ως «ανούσιο θέμα». «Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική οικονομική πρόοδος χωρίς Δημοκρατία», υπογράμμισε.
Σε προσωπικό τόνο, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τη συνταγματική αναθεώρηση ως πολιτικό αντιπερισπασμό απέναντι στις υποθέσεις των υποκλοπών, των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. «Ένας πρωθυπουργός που καταστρατηγεί το Σύνταγμα και κακοποιεί τους θεσμούς, δεν έχει καμία αξιοπιστία», ανέφερε, κάνοντας λόγο για «επικοινωνιακό στρίβειν διά του Συντάγματος».
Ο κ. Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι η δημόσια ζωή επιβαρύνεται από διαδοχικά σκάνδαλα, κατηγορώντας το Μέγαρο Μαξίμου για κυνισμό, αδιαφάνεια και πολιτικές ασπίδες προστασίας προς κυβερνητικά στελέχη. «Το Σύνταγμα δεν είναι εργαλείο αντιπερισπασμού ούτε σανίδα πολιτικής επιβίωσης για μια κυβέρνηση σε αποδρομή», σημείωσε.
Κεντρική θέση στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ έχει το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Ο Νίκος Ανδρουλάκης κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία ότι εμφανίζεται να προτείνει αλλαγές, αλλά διατηρεί την κρίσιμη αρμοδιότητα της άσκησης ποινικής δίωξης στα χέρια της Βουλής. Το ΠΑΣΟΚ, όπως είπε, εισηγείται την πλήρη αποσύνδεση της ποινικής δίωξης από την εκάστοτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία και την ανάθεση της διαδικασίας σε ειδικό δικαστικό συμβούλιο.
«Όταν η ποινική δίωξη εξαρτάται από την εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία, τότε η Δικαιοσύνη κινδυνεύει να μετατραπεί σε πολιτικό εργαλείο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι σε μια πραγματική Δημοκρατία κανείς δεν μπορεί να βρίσκεται υπεράνω ελέγχου.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε και στην πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση της κρατικής μέριμνας υπέρ του πρωτογενούς τομέα, συνδέοντάς την με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. «Ποιοι ακριβώς θα προστατεύσουν τον αγρότη; Αυτοί που μετέτρεψαν τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε ακρωνύμιο της αδιαφάνειας και πελατειακών μηχανισμών;», διερωτήθηκε, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι άφησε εκτεθειμένους τους παραγωγούς.
Στο ζήτημα της αξιολόγησης στο Δημόσιο, ο κ. Ανδρουλάκης κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία ότι επικαλείται την αξιοκρατία, ενώ, όπως είπε, έχει ταυτιστεί με απευθείας αναθέσεις, διόγκωση μετακλητών και κομματικούς διορισμούς. «Μιλούν για αξιοκρατία αυτοί που έκαναν την αναξιοκρατία καθημερινότητα», σημείωσε.
Για το άρθρο 16 και την ανώτατη εκπαίδευση, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέκρινε την κυβέρνηση ότι προηγουμένως, με τον νόμο Πιερρακάκη, εξίσωσε ουσιαστικά τα κολλέγια και τα ιδιωτικά ΙΕΚ με πανεπιστήμια. «Ούτε Σορβόνη είδαμε ούτε Χάρβαρντ», ανέφερε, επαναλαμβάνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ στηρίζει τα δημόσια πανεπιστήμια και προτείνει ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ, όπως την παρουσίασε ο Νίκος Ανδρουλάκης, στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: την ενίσχυση των ατομικών δικαιωμάτων, την κατοχύρωση του κοινωνικού κράτους και των δημόσιων αγαθών, καθώς και την ισχυροποίηση των θεσμικών αντιβάρων.
Στο πεδίο των δικαιωμάτων, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μίλησε για ανάγκη συνταγματικής προστασίας απέναντι στην έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες, αλλά και για κατοχύρωση ψηφιακών δικαιωμάτων στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως είπε, η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και τη Δημοκρατία και όχι να υπονομεύει την ελευθερία και την αυτονομία του πολίτη.
Στο κοινωνικό σκέλος, πρότεινε τη συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας ως θεμελιώδους δημόσιου θεσμού, με ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη στεγαστική κρίση, υποστηρίζοντας ότι η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία πρέπει να αποτελεί κρατική υποχρέωση.
Ειδική μνεία έκανε και στο νερό, το οποίο χαρακτήρισε θεμελιώδες δημόσιο αγαθό και ανθρώπινο δικαίωμα, απορρίπτοντας κάθε λογική εμπορευματοποίησης και κερδοσκοπίας.
