Παρά τη συνολική μείωση των αιτήσεων ασύλου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα συνεχίζει να επωμίζεται δυσανάλογο βάρος σε σχέση με τον πληθυσμό της. Τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για τον Ιανουάριο του 2026 κατατάσσουν τη χώρα στην πρώτη θέση ως προς την αναλογία αιτούντων διεθνή προστασία, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα υψηλά ποσοστά αιτήσεων από ασυνόδευτους ανηλίκους.
Ειδικότερα, για τον Ιανουάριο του 2026, η χώρα κατέγραψε 46,7 αιτούντες άσυλο ανά 100.000 κατοίκους, ποσοστό σχεδόν τετραπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 11,4. Συνολικά, οι «πρώτη φορά αιτούντες άσυλο» στην Ευρώπη ανήλθαν σε 51.160 με την έναρξη του νέου έτους.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τα ασυνόδευτα παιδιά, τα οποία προέρχονται κυρίως από χώρες όπως η Αίγυπτος, η Σομαλία, το Αφγανιστάν, το Σουδάν και η Βενεζουέλα. Συνολικά, καταγράφηκαν 1.220 αιτήσεις από ασυνόδευτους ανηλίκους, εκ των οποίων οι 375 υποβλήθηκαν στην Ελλάδα.
Τι ισχύει σύμφωνα με το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου για τους ανήλικους
Από τη στιγμή που ένας ανήλικος εισέρχεται στο ελληνικό έδαφος, η Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας, σε συνεργασία με τον αρμόδιο εισαγγελέα, ορίζει ένα νομικό πρόσωπο ως επίτροπο. Ο επίτροπος αυτός αναλαμβάνει να υποστηρίξει τον ανήλικο στην υποβολή αίτησης διεθνούς προστασίας, καθώς και να φροντίσει για τη στέγαση και τη συνολική ευημερία του.
Εφόσον ο ανήλικος είναι άνω των 15 ετών, μπορεί να υποβάλει ο ίδιος την αίτηση ασύλου. Σε διαφορετική περίπτωση, η αίτηση υποβάλλεται από τον νόμιμο εκπρόσωπό του. Στη συνέχεια, η αρμόδια υπηρεσία προγραμματίζει συνέντευξη, ενώ ο ανήλικος έχει το δικαίωμα να παραμείνει νόμιμα στη χώρα έως την ολοκλήρωση της εξέτασης της αίτησης.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο ανήλικος καλείται να απαντήσει σε ερωτήσεις των αρμόδιων αρχών. Όπως επισημαίνει το Υπουργείο, η διαδικασία λαμβάνει υπόψη το επίπεδο ωριμότητας του παιδιού, καθώς και τις ψυχολογικές συνέπειες και τα πιθανά τραυματικά βιώματα που έχει υποστεί.
Εάν εγκριθεί η παραμονή του στη χώρα, ο ανήλικος μπορεί, μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες, να αποκτήσει πρόσβαση στην εκπαίδευση, στην αγορά εργασίας και σε άλλες κοινωνικές παροχές, υπό τις αντίστοιχες προϋποθέσεις.
