Ελλάδα και Κύπρος ενώνουν δυνάμεις για τη βιώσιμη διαχείριση του νερού στη γεωργία, μέσω ενός σύγχρονου ψηφιακού εργαλείου που θα υποστηρίζει τον αγρότη στη λήψη αποφάσεων, αξιοποιώντας δεδομένα από το έδαφος, το κλίμα και τις καλλιέργειες.
Η πληροφορία αυτή θα παρέχεται μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας ανοικτής πρόσβασης, η οποία θα προσφέρει εξατομικευμένες πληροφορίες σε κάθε Δήμο, ΤΟΕΒ, αγρότη για κάθε αγροτεμάχιο, ταμιευτήρα, προβλέψεις καιρού, κινδύνους ασθενειών για τα φυτά.
Το έργο DIG.I.WATER συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα Συνεργασίας Interreg VI-A Ελλάδα-Κύπρος 2021-2027, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΤΠΑ) και εθνικών πόρων των δύο χωρών, αφορά την Κρήτη νησιά του Αιγαίου και θα είναι έτοιμο προς χρήση τέλος του 2026, αρχές του 2027.
Για τον δρ. Νεκτάριο Κουργιαλά, κύριο ερευνητή στο Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου, υπεύθυνο του Εργαστηρίου Υδατικών Πόρων, Αρδεύσεων και Περιβαλλοντικής Γεωπληροφορικής και συντονιστή του έργου, που μίλησε στο Ράδιο 98,4, η αξιοποίηση του παραπάνω προγράμματος εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και της αυξανόμενης πίεσης στους υδατικούς πόρους αποτελούν κοινή πρόκληση για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθιστώντας τη διασυνοριακή συνεργασία βασικό εργαλείο για την ανάπτυξη αποτελεσματικών και καινοτόμων λύσεων.
Άλλωστε, η μέχρι σήμερα ενημέρωση του αγροτικού πληθυσμού από το Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου, μέσω της Περιφέρειας Κρήτης, τυγχάνει της αποδοχής κι εμπιστοσύνης των φορέων και των αγροτών σε ποσοστό άνω του 80%.
Το έργο υλοποιείται με επικεφαλής εταίρο τον Ελληνικό Γεωργικό Οργανισμό (ΕΛΓΟ “Δήμητρα”), ο οποίος διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον επιστημονικό σχεδιασμό και την ανάπτυξη των καινοτόμων εργαλείων του.
Όπως είπε, το έργο DIG.I.WATER θα αναπτύξει ένα πρωτοπόρο διαδικτυακό σύστημα ελεύθερης πρόσβασης για αγρότες και τοπικές Αρχές, για κάθε αγροτεμάχιο στην Κρήτη, την Κύπρο και τα νησιά του Αιγαίου, μέσω του οποίου ο χρήστης θα ενημερώνεται:
- Για τις πραγματικές αρδευτικές ανάγκες των καλλιεργειών - οι ανάγκες ποτίσματος θα υπολογίζονται αυτόματα και σε εβδομαδιαία βάση, χωρίς να χρειάζεται ο χρήστης/παραγωγός να κάνει επιτόπιες μετρήσεις.
- Για τις ορθές καλλιεργητικές/αρδευτικές πρακτικές οι οποίες θα παρέχονται με βάση τις ιδιαιτερότητες του κάθε αγροτεμάχιου (π.χ. ελλειμματική άρδευση), με στόχο την προσαρμογή των καλλιεργειών και των αγροκτημάτων στις ακραίες κλιματικές συνθήκες.
- Για τα χαρακτηριστικά του εδάφους και την κλίση του εδαφικού ανάγλυφου - ο αγρότης θα ενημερώνεται αν το έδαφός του είναι ελαφριάς, μέσης ή βαριάς σύστασης.
- Για το σύνολο των αναγκών άρδευσης εντός μιας περιοχής ενδιαφέροντος που ορίζεται από τον χρήστη.
- Για τα ιστορικά μετεωρολογικά δεδομένα (σε μορφή γραφημάτων) σε κάθε αγροτεμάχιο.
- Για φασματικούς/δορυφορικούς δείκτες (π.χ. NDVI) - επίπεδα στρες καλλιεργειών.
Επιπλέον, μέσω της διαδικτυακής εφαρμογής που θα δημιουργηθεί, οι αγρότες θα μπορούν να ενημερώνονται:
* Για τη διαχείριση νερού άρδευσης υψηλής αλατότητας και αλατούχων εδαφών.
* Για περιοχές που κινδυνεύουν περισσότερο από τις επιπτώσεις της κλιματικής μεταβολής σε σχέση με το νερό (π.χ. περιοχές επιρρεπείς σε φαινόμενα ξηρασίας ή εδαφικής διάβρωσης).
* Θα έχουν πρόσβαση σε πρόγνωση βασικών μετεωρολογικών παραμέτρων (βροχής, θερμοκρασίας και ανέμου) σε χρονικό ορίζοντα ως και 6 ημέρες. Θα μπορούν να λαμβάνουν ειδοποιήσεις για επικείμενα ακραία κλιματικά φαινόμενα (π.χ. θυελλώδεις άνεμοι, καύσωνες, πλημμύρες, χαλαζόπτωσης και κεραυνικής δραστηριότητας), που δύναται να επηρεάσουν υποδομές και καλλιέργειες.
* Θα λαμβάνουν ενημερώσεις για την ύπαρξη ευνοϊκών κλιματικών συνθηκών που επιτρέπουν την εμφάνιση και ανάπτυξη σημαντικών εχθρών/ασθενειών στις καλλιέργειες.
Τι συζητήθηκε: Αξιοποίηση του DIG.I.WATER
Στο πλαίσιο της 1ης Διασυνοριακής Εκδήλωσης Δημοσιότητας, συζητήθηκαν θέματα όπως οι δυνατότητες αξιοποίησης του εργαλείου DIG.I.WATER σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, η κοινωνική αποδοχή του εργαλείου από τους πολίτες και τους τελικούς χρήστες, οι κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η Ελλάδα και η Κύπρος στη διαχείριση των υδατικών πόρων, αλλά και η ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις διαφορετικές εμπειρίες των δύο χωρών στη διαχείριση των υδατικών πόρων. Στην Κρήτη αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο η ανάγκη δημιουργίας μικρών και αποτελεσματικών υδραυλικών έργων, τα οποία θα μπορούν να αποθηκεύουν το νερό των χειμερινών βροχοπτώσεων και να το διανέμουν ορθολογικά στη γεωργία.
Στην Κύπρο, αντίστοιχα, έχει ήδη αναπτυχθεί τις προηγούμενες δεκαετίες ένα εκτεταμένο δίκτυο μικρών και μεσαίων ταμιευτήρων, που για πολλά χρόνια δημιουργούσε ένα σημαντικό επίπεδο υδατικής ασφάλειας. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η αυξανόμενη κλιματική μεταβλητότητα και οι πιέσεις στη διαχείριση των υδατικών πόρων αναδεικνύουν την ανάγκη για ακόμη πιο αποτελεσματικά συστήματα παρακολούθησης και διαχείρισης του νερού - τομέας στον οποίο ψηφιακά εργαλεία όπως το DIG.I.WATER μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά.
Η εκδήλωση συγκέντρωσε εκπροσώπους θεσμικών φορέων, ερευνητικών οργανισμών, περιφερειακών Αρχών και παραγωγικών φορέων από τις δύο χώρες. Κοινή διαπίστωση των συμμετεχόντων ήταν ότι η κλιματική αλλαγή και η αυξανόμενη πίεση στους υδατικούς πόρους αποτελούν κοινή πρόκληση για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθιστώντας τη διασυνοριακή συνεργασία βασικό εργαλείο για την ανάπτυξη αποτελεσματικών και καινοτόμων λύσεων.
Το έργο DIG.I.WATER συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα Συνεργασίας Interreg VI-A Ελλάδα-Κύπρος 2021-2027, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΤΠΑ) και εθνικών πόρων των δύο χωρών, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη κοινών ψηφιακών λύσεων για μια πιο βιώσιμη και ανθεκτική γεωργία στη διασυνοριακή περιοχή.
