Στην Ολομέλεια της Βουλής εστιάζονται σήμερα η προσοχή και το ενδιαφέρον του πολιτικού κόσμου, καθώς πραγματοποιείται η –έπειτα από αίτημα του Κυριάκου Μητσοτάκη– ειδική συνεδρίαση σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.
Παρακολουθήστε την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη:
Ξεκινώντας την ομιλία του ο πρωθυπουργός είπε: «Προσέρχομαι στη σημερινή συζήτηση με αίσθημα ευθύνης αλλά και με διάθεση συγκλίσεων», ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο πλαίσιο της συζήτησης με αντικείμενο την ενημέρωση του Σώματος για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, η οποία προγραμματίστηκε κατόπιν αιτήματός του, σύμφωνα με το άρθρο 142Α του Κανονισμού της Βουλής. Κάλεσε όλους με ευθύτητα και ειλικρίνεια, πέρα από κομματικές ταυτότητες να αντιμετωπίσουν από κοινού τα ζητήματα που αφορούν την εξωτερική πολιτική και την άμυνα.
«Η Ελλάδα τα τελευταία έξι χρόνια έχει υπερασπιστεί σθεναρά τα εθνικά της συμφέροντα, υπηρετεί παράλληλα το διεθνές δίκαιο και προωθεί με συνέπεια και την ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή. Με τις αρχές αυτές να καθορίζουν όχι μόνο τη δική μας πορεία αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αλληλοεπιδρούμε με τον κόσμο», τόνισε και προσέθεσε «έναν κόσμο μάλιστα ο οποίος μάλιστα βιώνει σήμερα μία εντελώς πρωτοφανή ρευστότητα».
Επεσήμανε ότι η Ευρώπη δοκιμάζεται από γεωπολιτικές πιέσεις στα σύνορά της, βρισκόμαστε αντιμέτωποι για πρώτη φορά μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου μ' έναν εκτεταμένο πόλεμο στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ηπείρου και από την άλλη η ίδια η Ευρώπη δοκιμάζεται από μεγάλες προκλήσεις στο εσωτερικό της. Μίλησε για τις νέες παγκόσμιες ισορροπίες, τις εστίες έντασης και συγκρούσεων ανά τον κόσμο και επεσήμανε ότι πέρα από τις 61 ένοπλες συγκρούσεις που μαίνονται σήμερα στον πλανήτη μας αντιμετωπίζουμε και μια σειρά άλλων πρωτοφανών προκλήσεων. Τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, την επισιτιστική ανασφάλεια, πανδημίες, μετακινήσεις πληθυσμών και φυσικά τη μεγάλη πρόκληση της τεχνητής νοημοσύνης η οποία αλλάζει τα πάντα γύρω μας ειδικά στον τομέα της άμυνας.
«Αντί λοιπόν να αναζητούνται οικουμενικές λύσεις σ' αυτά τα κοινά ζητούμενα, όπως έγινε π.χ. μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η αλήθεια είναι ότι δυστυχώς η πολυμέρεια υποχωρεί, παραδοσιακές ισορροπίες κλονίζονται και η ισχύς αντικαθιστά συχνά το δίκαιο. Και γι' αυτούς τους λόγους καλωσόρισα το αίτημα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης του κ. Ανδρουλάκη να κάνουμε μία συζήτηση πιο ευρεία για τα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής και όχι μόνο για το Παλαιστινιακό και έτρεψα αυτή τη συζήτηση σε μία ουσιαστικά εφ' όλης της ύλης ενημέρωση για την εξωτερική πολιτική γιατί νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό σε αυτή τη συγκυρία οι πολιτικοί αρχηγοί να τοποθετηθούν εντός του Κοινοβουλίου για το σύνολο των θεμάτων που απασχολούν σήμερα την πατρίδα μας. Με την ελπίδα βέβαια ότι τουλάχιστον στα θέματα εξωτερικής πολιτικής θα σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων γιατί οι εθνικοί χειρισμοί δεν ασκούνται ούτε στα καφενεία ούτε στα τηλεοπτικά πάνελ», τόνισε.
Είπε επίσης ότι η ενεργή διπλωματία δεν μπορεί να συγχέεται με την επαναστατική γυμναστική.
Τα βασικά σημεία της ομιλίας του πρωθυπουργού
Εξωτερική πολιτική και διεθνές περιβάλλον
Ο πρωθυπουργός ξεκίνησε την ομιλία του επισημαίνοντας ότι προσέρχεται στη Βουλή για να διατυπώσει αλήθειες για την εξωτερική πολιτική. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα τα τελευταία έξι χρόνια έχει υπερασπιστεί σθεναρά τα εθνικά της συμφέροντα, σε έναν κόσμο που βιώνει πρωτοφανή ρευστότητα.
Ανέφερε ότι η διεθνής σκηνή επηρεάζεται από τον πόλεμο στην καρδιά της Ευρώπης, τις προσπάθειες των ΗΠΑ και της Κίνας να διαμορφώσουν ένα νέο διπολικό σύστημα, ενώ η Ρωσία επιχειρεί να ανακτήσει την επιρροή που κάποτε είχε. Σημείωσε πως παραδοσιακές ισορροπίες κλονίζονται και η ισχύς συχνά αντικαθιστά το δίκιο.
Ο πρωθυπουργός καλωσόρισε το αίτημα του Ανδρουλάκη για μια ευρεία συζήτηση εντός Κοινοβουλίου, τονίζοντας ότι οι εθνικοί χειρισμοί δεν ασκούνται στα καφενεία ή στα πάνελ και δεν πρέπει να εξαντλούνται σε ανέξοδες κορώνες. «Η ενεργή διπλωματία δεν πρέπει να συγχέεται με την επαναστατική γυμναστική», υπογράμμισε.
Αμυντική ικανότητα και στρατηγική
Ο πρωθυπουργός δήλωσε περήφανος που η Ελλάδα στέκεται όρθια και περήφανη, βασιζόμενη στην εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της. Τόνισε ότι η πηγή ισχύος κάθε χώρας πρέπει να είναι η αποτρεπτική της δυνατότητα, και ότι η χώρα πρέπει να είναι έτοιμη να υπερασπιστεί την επικράτειά της.
Υπογράμμισε την ανάγκη εισαγωγής Τεχνητής Νοημοσύνης στην αμυντική βιομηχανία και επεσήμανε ότι η πατρίδα πρέπει να διαθέτει ποιοτική υπεροχή, κάτι που για πρώτη φορά, όπως είπε, επιτυγχάνεται στην πράξη. Ανέφερε πως όσοι κατηγορούν την κυβέρνηση για μιλιταρισμό διαφωνούν, καθώς πρόκειται για ρεαλισμό και όχι υπερβολή.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, επιδιώκει την ειρήνη, αλλά μια ειρήνη που διατηρείται μέσω της ισχύος της χώρας.
Διεθνείς συμμαχίες και ενεργειακή στρατηγική
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα έχει ενισχύσει τις διεθνείς της συμμαχίες και γίνεται πλέον πάροχος ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή. Σημαντικός είναι ο ενεργειακός ρόλος της χώρας, ενώ οι έρευνες της Chevron αποτελούν «απόδειξη ότι η κυβέρνηση ξέρει και μπορεί να ασκεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας».
«Η κυβέρνηση προχώρησε στη δημιουργία δύο νέων θαλασσίων πάρκων, προστατεύοντας το περιβάλλον και επιβεβαιώνοντας τη δικαιοδοσία της χώρας στις θαλάσσιες ζώνες. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αποτυπώνει για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ», είπε.
Στήριξη στη Μέση Ανατολή και ανθρωπιστική δράση
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή επέμενε για την ανάγκη κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα και την επιστροφή των ομήρων. «Σε αντίθεση με όσους ισχυρίζονται διαφορετικά, η Ελλάδα ήταν δρώσα και στην πρώτη γραμμή στη σύνοδο για τη Γάζα και θα διεκδικήσει τη συμμετοχή της στην επόμενη φάση».
«Η χώρα αναγνώρισε το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα», είπε, ενώ παράλληλα εξέφρασε αλληλεγγύη στον παλαιστινιακό λαό και τόνισε πως η χώρα απέστειλε άμεσα ανθρωπιστική βοήθεια. «Η Ελλάδα παραμένει σταθερή στη θέση της υπέρ της ίδρυσης Παλαιστινιακού Κράτους, αλλά η αναγνώρισή του θα γίνει μόνο με τη σφραγίδα του ΟΗΕ στο τέλος της πολιτικής διαδικασίας», επισήμανε.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε επίσης ότι η χώρα ενδυναμώνει τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και παράλληλα ενισχύει τους δεσμούς με πολλές αραβικές χώρες.
Μονή Σινά και ελληνική παρουσία
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη Μονή Σινά, επισημαίνοντας ότι έχει υπάρξει προκαταρκτική κοινή κατανόηση μεταξύ των δύο πλευρών για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Σύμφωνα με αυτήν την κατανόηση, «διασφαλίζεται στο διηνεκές ο αναλλοίωτος χαρακτήρας της Μονής, ενώ απαγορεύεται οποιαδήποτε μετατροπή της. Παράλληλα, υφίσταται μέριμνα για την παραμονή των μοναχών, εξασφαλίζοντας ότι η λειτουργία και η ταυτότητα της Μονής παραμένουν αμετάβλητες», όπως είπε.
«Το Σινά καθίσταται πλέον ένα από τα επίκεντρα της Ορθοδοξίας, με την Ελληνική Πολιτεία να είναι εμπράκτως παρούσα, υπογραμμίζοντας τον στρατηγικό και πνευματικό ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή».
Λιβύη και Θαλάσσιες Ζώνες
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα έχει αποκαταστήσει διαύλους επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές της Λιβύης. Πρόσφατα επανεκκίνησε η διαδικασία για την οριοθέτηση Θαλασσίων Ζωνών, είπε, με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας, και ο φυσικός συνομιλητής της Λιβύης για την οριοθέτηση είναι η Ελλάδα.
Αυτό επιβεβαιώθηκε πρακτικά, όπως τόνισε, από την επιλογή της Chevron να συνομιλήσει με την Ελλάδα. «Η χώρα επιδιώκει διμερή συνεργασία με τη Λιβύη, αλλά και βελτίωση του συντονισμού στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, οι οποίες έχουν μειωθεί μετά τα μέτρα που λήφθηκαν το καλοκαίρι».
Για τη Συρία
Σχετικά με τη Συρία, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι μετά την πτώση του Άσαντ ανοίχθηκαν δίαυλοι επικοινωνίας με τη νέα ηγεσία. Στη συνάντησή του στη Νέα Υόρκη με τον μεταβατικό πρόεδρο Αλ-Σάρα, μετέφερε το μήνυμα ότι προκειμένου η Συρία να ενταχθεί στη διεθνή κοινότητα, έχει χρέος να προστατεύσει την πολυμορφία της, με αιχμή τους χριστιανικούς πληθυσμούς.
Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις καθορίζονται από την ιστορία και τη γεωγραφία και δεν μπορούν να κινούνται στο επίπεδο ηχηρών συνθημάτων ή εντυπώσεων.
Από τον Σεπτέμβριο του 2023, η κυβέρνηση επέλεξε να εντάξει τις διμερείς σχέσεις σε έναν διάλογο τριών πυλώνων, αποκαθιστώντας ένα πλέγμα επαφών και ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, παρά τις μεγάλες διαφορές. Ως αποτέλεσμα, οι παραβιάσεις στο Αιγαίο μειώθηκαν καθέτως και πρακτικά έχουν μηδενιστεί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ενώπιον της Βουλής ότι η Ελλάδα επιδιώκει μια πολιτική σταθερότητας και ήρεμων νερών στην εξωτερική της πολιτική, απορρίπτοντας τις εύκολες και ανέξοδες επικρίσεις που προτείνουν ένταση και αντιπαράθεση. «Η Ελλάδα ζητά την άρση κάθε απειλής πολέμου από τη γείτονα χώρα και δεν θα δεχθεί ποτέ λύση δύο κρατών στην Κύπρο», επισήμανε, ενώ αναφέρθηκε και στην πολιτική της χώρας απέναντι στην Ουκρανία, δηλώνοντας ότι η Ελλάδα ήταν απολύτως συνεπής και ότι οποιαδήποτε διαφορετική στάση θα είχε σημαντικές συνέπειες. «Δεν μπορούμε ποτέ να αναγνωρίσουμε κατοχές και τετελεσμένα», υπογράμμισε.
Αναφέρθηκε επίσης στη συμμετοχή της Ελλάδας στον κανονισμό SAFE, επισημαίνοντας ότι, με ελληνική πρωτοβουλία, τέθηκαν αυστηροί όροι που δεν προβλέπονταν αρχικά και ότι για τη συμμετοχή της Τουρκίας απαιτείται πλέον ομοφωνία όλων των κρατών-μελών. Σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει σήμερα τη δυνατότητα να μπλοκάρει την Τουρκία, εάν δεν καλύπτονται πάγιες πολιτικές θέσεις, και υπογράμμισε ότι η διπλωματία αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική από τις κραυγές.
Στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων, ο πρωθυπουργός επεσήμανε ότι η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης δεν συγκρούεται με στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Αντίθετα, τόνισε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, αναφέροντας ειδικά τη συμμετοχή στο πρόγραμμα F-35, καθώς και τη συνεργασία στους τομείς της ενέργειας και της ναυτιλίας.
Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή προοπτική, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα θα αναλάβει την προεδρεία του Συμβουλίου της Ε.Ε. το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και ότι επιδιώκει συνεννόηση με όλους τους γείτονες με πυξίδα τη νομιμότητα και το Δίκαιο της Θάλασσας. Υπογράμμισε ότι η χώρα δεν έχει να φοβηθεί τίποτα από το να καθίσει στο τραπέζι με οποιονδήποτε, και ότι η εποχή της «φοβικής αδράνειας και του περιθωρίου» έχει παρέλθει. «Το κύρος της Ελλάδος έχει ενισχυθεί σημαντικά και έχουμε περάσει σε μια εποχή μεγαλύτερης εθνικής αυτοπεποίθησης», σημείωσε.
Καταλήγοντας τόνισε ότι η εξωτερική πολιτική της χώρας δεν είναι απλά κυβερνητική επιλογή, αλλά συγκροτεί τη γραμμή πλεύσης ενός ισχυρού κυρίαρχου κράτους, υπερβαίνοντας τους εκλογικούς κύκλους και απαιτώντας στήριξη όλων. Όσον αφορά τις εσωτερικές διαφωνίες, επεσήμανε ότι αυτές είναι θεμιτές, αλλά όταν μιλάμε για την ασφάλεια της πατρίδας μας, πρέπει να μιλάμε με μία φωνή. Υπενθύμισε δε τα λόγια του Ελευθερίου Βενιζέλου: «Η εξωτερική πολιτική δεν αποτελεί ζήτημα ευχών, αλλά σταθερού προσανατολισμού».
