Υγεία

Καρκίνος και κορωνοϊός: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς

Προφυλάξεις και πρόληψη για όλους τους ασθενείς και τους συνοδούς-φροντιστές

Ο νέος κορωνοϊός SARS-CoV-2 έχει πλέον παγκόσμια εξάπλωση και στις 11 Μαρτίου 2020 ο ΠΟΥ τον χαρακτήρισε ως πανδημία. Η Ευρώπη βρίσκεται στο επίκεντρο, με την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία να μετράνε περισσότερους θανάτους πλέον από την Κίνα.

*Γράφει η Γεωργία Μηλάκη

Το τελευταίο διάστημα καλούμαστε καθημερινά να απαντήσουμε σε ασθενείς που πάσχουν ή μόλις διαγνώστηκαν με καρκίνο: «Και τώρα, γιατρέ, τι κάνουμε; Κινδυνεύω; Ο κορωνοϊός θα επηρεάσει τη θεραπεία μου;».

Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι και λίγο να έχεις νοσήσει από καρκίνο εν μέσω πανδημίας... Όλα μοιάζουν ακόμη πιο δύσκολα!

Είναι πράγματι έτσι;

Οι ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς, είτε λόγω της ίδιας της κακοήθειας, είτε λόγω της θεραπείας που λαμβάνουν (χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή άλλες στοχευμένες θεραπείες που προκαλούν ανοσοκαταστολή), είναι πιο ευάλωτοι σε λοιμώξεις και τις επιπλοκές τους.

Θα πρέπει όμως να διαχωρίσουμε αυτούς που έχουν ήδη ολοκληρώσει τη θεραπεία τους και οι οποίοι έχουν παρόμοιο κίνδυνο με αυτόν του γενικού πληθυσμού, από εκείνους που καλούνται να υποβληθούν τη δεδομένη χρονική στιγμή σε χειρουργείο ή άλλη αντικαρκινική θεραπεία.

Η Εταιρεία Παθολόγων Ογκολόγων Ελλάδος έχει δημοσιεύσει (από 16/3/2020) σχετικές οδηγίες οι οποίες εναρμονίζονται στις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Επιστημονικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (American Society of Clinical Oncology-ASCO):

⦁ Οι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με τα συμπτώματα του COVID-19 και να εκπαιδεύονται στην κατάλληλη υγιεινή, το σχολαστικό πλύσιμο των χεριών και την ελαχιστοποίηση των επαφών με άλλους ασθενείς και με κάθε άλλο άτομο. Θα πρέπει να προσέρχονται στα νοσοκομεία και στις ογκολογικές μονάδες λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης, π.χ. μάσκα (κοινή ή χειρουργική), αντισηπτικά.

⦁ Οι ασθενείς με ήπια συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού θα πρέπει να αντιμετωπίζονται στο σπίτι και να εξασφαλίζεται τηλεφωνική επικοινωνία σε καθημερινή βάση για την παρακολούθησή τους.

⦁ Ασθενής με πυρετό ή/και βήχα, που έχει ραντεβού με τον ογκολόγο του, πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό του για να αναβληθεί το ραντεβού και να εκτιμηθεί αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος. Οι ασθενείς με ύποπτα συμπτώματα πρέπει να καλούν τον γιατρό τους για οδηγίες άμεσα και να ΜΗΝ προσέρχονται χωρίς ειδοποίηση στα ιατρεία.

⦁ Όσοι έχουν ολοκληρώσει από καιρό τη θεραπεία τους, πέραν των 6 μηνών, και είναι σε παρακολούθηση, έχουν παρόμοιο κίνδυνο όπως και ο υπόλοιπος πληθυσμός και θα πρέπει να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις σε υγειονομικούς χώρους, να μεταθέσουν το τακτικό τους ραντεβού σε χρόνο που θα καθοριστεί από τον θεράποντα ιατρό ή να γίνεται η συμβουλευτική μέσω τηλεϊατρικής όποτε είναι εφικτό και να συμβουλεύονται τις επικαιροποιημένες οδηγίες του ΕΟΔΥ. Ακόμη θα πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα κατά την εργασία τους για την αποφυγή συγχρωτισμού με πλήθος συνεργατών ή πελατών.

⦁ Για τις χειρουργικές επεμβάσεις στους ογκολογικούς ασθενείς: Προτείνεται οι μη επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις να αναπρογραμματιστούν, αν είναι δυνατό. Ωστόσο, οι κλινικοί ιατροί και οι ασθενείς θα πρέπει να κάνουν εξατομικευμένους προσδιορισμούς με βάση τις πιθανές επιπτώσεις της καθυστέρησης της χειρουργικής επέμβασης που σχετίζεται με τον καρκίνο. Σε ορισμένες καταστάσεις (π.χ. πρώιμο στάδιο καρκίνου του μαστού), όπου η χημειοθεραπεία χωρίς χειρουργείο είναι διαθέσιμη, αλλά δεν εξετάζεται συστηματικά, μπορεί να είναι λογικό να εξεταστεί πλέον αυτή η προσέγγιση.

⦁ Για τις ακτινοβολίες: Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία, εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις, δε θεωρούνται ανοσοκατασταλμένοι. Επιπλέον, ο κίνδυνος καθυστέρησης της ακτινοθεραπείας για ασθενείς με ταχέως εξελισσόμενο - ενδεχομένως ιάσιμο - όγκο μπορεί να αντισταθμίσει τους κινδύνους έκθεσης/μόλυνσης με COVID-19. Από την άλλη, ασθενείς που λαμβάνουν ακτινοβολία για απλό έλεγχο συμπτωμάτων μπορούν να καθυστερήσουν με ασφάλεια τις επισκέψεις στα ακτινοθεραπευτικά τμήματα.

⦁ Για τις ανοσοκατασταλτικές θεραπείες: Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν άμεσα στοιχεία που να υποστηρίζουν την αλλαγή ή την καθυστέρηση της χημειοθεραπείας ή της ανοσοθεραπείας σε ασθενείς με καρκίνο. Η ισορροπία των δυνητικών βλαβών που μπορεί να προκύψει από την καθυστέρηση ή τη διακοπή της θεραπείας, σε σχέση με τα πιθανά οφέλη της ενδεχόμενης πρόληψης ή καθυστέρησης της μόλυνσης με COVID-19, είναι πολύ αβέβαιη. Οι κλινικές αποφάσεις θα πρέπει να εξατομικεύονται, ώστε να λαμβάνονται υπ' όψιν παράγοντες όπως ο κίνδυνος επανεμφάνισης του καρκίνου, εάν η θεραπεία καθυστερήσει, τροποποιηθεί ή διακοπεί, ο αριθμός των κύκλων θεραπείας που έχουν ήδη ολοκληρωθεί και η ανοχή του ασθενούς στη θεραπεία. Θα πρέπει ωστόσο να τονίσουμε ότι δεν επιτρέπονται αυθαίρετες ή συναισθηματικές αποφάσεις χωρίς να σταθμιστούν οι συνέπειες.

⦁ Ορμονική θεραπεία: Δεν τροποποιείται η χορήγηση ορμονικής θεραπείας.

⦁ Υπάρχει θεραπεία προφύλαξης; Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν στοιχεία ή δημοσιευμένες οδηγίες σχετικά με τη χρήση προληπτικής θεραπείας για τον COVID-19 σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς. Αυτός είναι ένας ενεργός τομέας έρευνας, και τα στοιχεία μπορεί να είναι διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή. Η προφυλακτική θεραπεία που απευθύνεται σε άλλες ιογενείς λοιμώξεις πρέπει να συνεχιστεί σύμφωνα με τις τυποποιημένες κλινικές οδηγίες και πρακτικές. Το Tamiflu δεν είναι γνωστό ότι είναι αποτελεσματικό στη θεραπεία του COVID-19. Κλινικές δοκιμές βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με τη χρήση πιθανών αντιιικών φαρμάκων (π.χ. χλωροκίνη, remdesivir, lopinavir). Ωστόσο, μέχρι στιγμής, καμία από αυτές τις μελέτες δεν αφορούσε αποκλειστικά ασθενείς με καρκίνο, ούτε αφορούσαν τη χρήση φαρμάκων ως προφύλαξη.

Προφυλάξεις και πρόληψη για όλους τους ασθενείς και τους συνοδούς-φροντιστές:

Οι γενικές οδηγίες προφύλαξης ισχύουν απόλυτα για τον ασθενή και το περιβάλλον του. Πρέπει να τηρούνται με αυστηρότητα από όλους ανάλογα με τις τρέχουσες σε κάθε στιγμή οδηγίες.

- Πλένετε συχνά τα χέρια σας με σαπούνι και τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 15-20 δευτερόλεπτα ή χρησιμοποιείτε ένα απολυμαντικό χεριών με τουλάχιστον 60% αλκοόλ.

- Αποφεύγετε να αγγίζετε τα μάτια, τη μύτη και το στόμα σας.

- Καλύψτε τον βήχα σας ή το φτέρνισμά σας με ένα χαρτομάντιλο, το οποίο στη συνέχεια θα πετάξετε.

- Τα καθαριστικά οικιακής χρήσης και μαντιλάκια είναι αποτελεσματικά για τον καθαρισμό και την απολύμανση αντικειμένων και επιφανειών που αγγίζουμε συχνά.

- Η χρήση μάσκας είναι επιβεβλημένη για όποιον έχει συμπτώματα, καθώς περιορίζει την πιθανότητα να μεταδώσει τον ιό, αν νοσεί, αλλά η προληπτική χρήση μάσκας από τους ογκολογικούς ασθενείς δεν έχει φανεί να αποτρέπει τη λοίμωξη και δε συστήνεται.

- Μείνετε περιορισμένοι στο σπίτι, μακριά από κοινωνικές επαφές και αποφύγετε οποιαδήποτε μη απολύτως απαραίτητη μετακίνηση.

- Αποφεύγετε οπωσδήποτε τη στενή επαφή (σε απόσταση 2 μέτρων) με όποιον έχει συμπτώματα. Αν οι ίδιοι εμφανίσετε συμπτώματα, παραμείνετε σπίτι και επικοινωνήστε τηλεφωνικά με τον γιατρό σας. Για ήπια συμπτώματα δε χρειάζεται παρέμβαση. Αν τα συμπτώματά σας γίνουν πιο έντονα (π.χ. δύσπνοια) επικοινωνήστε με τον γιατρό σας ή/και τον ΕΟΔΥ στο 1135 για οδηγίες.

- Ειδικά σε περιόδους ουδετεροπενίας, η εμφάνιση συμπτωμάτων επιβάλλει επικοινωνία με τον θεράποντα και στην περίπτωση αυτή εφαρμόζονται οι κατευθυντήριες οδηγίες της αντιμετώπισης του ουδετεροπενικού πυρετού.

- Αν υπάρχει η δυνατότητα, επιλέξτε να κάνετε τις απαραίτητες εργασίες (ψώνια, τράπεζες κ.λπ.) τηλεφωνικά/ηλεκτρονικά, αν δεν υπάρχει κάποιος άμεσος φροντιστής. Προτιμήστε την ηλεκτρονική/ τηλεφωνική επικοινωνία με τους οικείους σας.

- Ανακαλύψτε ευχάριστους τρόπους για να γεμίσετε τον χρόνο σας στο σπίτι, καθώς όλοι μας θα πρέπει για τις επόμενες εβδομάδες να περιορίσουμε κάθε έξοδο. Η τεχνολογία έχει δώσει πολλές επιλογές επικοινωνίας και διασκέδασης και από το σπίτι πλέον.

- Αλλά το πιο σημαντικό είναι να αφιερώσετε δημιουργικό χρόνο στους αγαπημένους σας, να παίξετε, να μαγειρέψετε, να διαβάσετε και να τραγουδήσετε! Να νιώσετε ασφαλείς και χαρούμενοι με τους ανθρώπους που σας φροντίζουν και να περάσετε πολλές υπέροχες και ευτυχισμένες στιγμές στο σπίτι σας, μακριά από άγχος, θόρυβο και πανικό!

Όλοι εμείς οι γιατροί, οι νοσηλευτές, οι δικοί σας άνθρωποι, είμαστε δίπλα σας και μαζί θα περάσουμε αυτή τη δύσκολη περίοδο.

Άλλωστε, όλοι εσείς είστε μαχητές και έχετε μάθει καλύτερα από όλους να προστατεύετε τον εαυτό σας από ιούς και μικρόβια.

Με χαμόγελο και αισιοδοξία κερδίζουμε κάθε πολύτιμη μέρα της ζωής μας!

* Η Γεωργία Μηλάκη είναι παθολόγος ογκολόγος, MD - εντεταλμένη σύμβουλος Εθελοντισμού Περιφέρειας Κρήτης.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια