Ψυχολογία

Πόσο σημαντικό είναι το παιχνίδι στην παιδική ηλικία;

Η αξία του παιχνιδιού

Άραγε πόσο σημαντικό είναι το παιχνίδι στην παιδική ηλικία; Ποια είναι τα οφέλη του; Λειτουργεί μόνο ως ευχαρίστηση ή μήπως όχι;

Της Δανάης-Βασιλικής Μπιζιάγκου*

Το παιχνίδι είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής των παιδιών, μια κύρια απασχόληση, η οποία ξεκινάει από τη βρεφική ηλικία και διαρκεί μέχρι την ενηλικίωση.

Πέρα από το όφελος της ευχαρίστησης, είναι και ένα εργαλείο μάθησης και εξάσκησης για ένα παιδί και βοηθάει το παιδί στην ανάπτυξή του και στην ευκολότερη μετάβασή του στην εφηβεία. Επίσης αποτελεί τη “φυσική” γλώσσα των παιδιών. Είναι ένα μέσο έκφρασης και μια συνήθης δραστηριότητα της καθημερινότητάς τους.

Το παιχνίδι θεωρείται ότι είναι μια ειδική και ιδιαίτερη “γλώσσα” του παιδιού - μάλλον είναι η μόνη “γλώσσα” που γνωρίζει ενστικτωδώς και με αυτό τον τρόπο εκφράζει αληθινά τις επιθυμίες και τα συναισθήματά του.

Το παιχνίδι έχει πολλά προτερήματα: Ένα από αυτά είναι η εξωτερίκευση των συναισθημάτων. Τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν αυτά που νιώθουν μέσω του παιχνιδιού. Αυτό αυτόματα τούς δίνει την ελευθερία και δεν τους δημιουργεί ανασφάλειες και άγχος.

Επιπλέον, μέσα από το παιχνίδι, το παιδί μαθαίνει, εξασκείται και επιλέγει αυτά που του αρέσουν. Αυτά τα πλεονεκτήματα συντελούν για την κατανόηση του εαυτού του αλλά και του χώρου στο οποίο περιβάλλεται. Ήδη από τη βρεφική ηλικία αποκτά ένα παιδί τον έλεγχο του σώματός του, μαθαίνει να κινείται σταδιακά και μεγαλώνοντας αναπτύσσει και άλλα χαρακτηριστικά. Σε μεγαλύτερη ηλικία τα παιδιά ανακαλύπτουν τους ήχους, τις λέξεις, και τα αντικείμενα.

Με αυτό αναπτύσσουν δεξιότητες και γνώσεις παραμένοντας πάντα στα πλαίσια της ευχαρίστησης που λαμβάνουν μέσα από το παιχνίδι. Το παιχνίδι σε μεγαλύτερη ηλικία βοηθά το παιδί στην κατανόηση και στην αντίληψη του κόσμου ως σύνολο. Για την ευκολότερη κατανόηση και αντίληψη, καλό θα είναι να συμμετέχουν και οι άλλοι στο παιχνίδι. Με τον ενεργό τους ρόλο θα βοηθήσουν ένα παιδί στην ομαλή ανάπτυξή του.

Η επικοινωνία, η ενθάρρυνση και η παρότρυνση από τους άλλους θα του δώσει ένα κίνητρο συχνότερης ενασχόλησης με το παιχνίδι σε καθημερινή βάση. Όμως ένας γονιός θα πρέπει να αποτελεί ένα σωστό παράδειγμα για το παιδί, με την παροχή κανόνων συμπεριφοράς που θα του ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση και θα συνεργάζεται ευκολότερα με τους συνομηλίκους του.

Για να συμβούν όλα αυτά χρειάζεται ένα παιδί να βρίσκεται σε ένα περιβάλλον που θα νιώθει ασφαλές και θα είναι ελεύθερο. Μέσα από το δημιουργικό παιχνίδι, οι γονείς μαθαίνουν στο παιδί τις αξίες και τις αρχές και της οικογένειας αλλά και της κοινωνίας. Ακόμα με αυτή τη συνεργασία μαθαίνει τα συναισθήματά του και ανακαλύπτει τον εαυτό του. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι πολύ βασικό οι γονείς να το βοηθούν να αναπτύξει τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και την αυτοπεποίθησή του μέσα από την καθημερινή τριβή με το παιχνίδι.

Εκτός, βέβαια, από το παιχνίδι υπάρχουν και οι υποχρεώσεις: Σίγουρα ένα παιδί θα πρέπει να μελετάει και να ασχολείται με τα μαθήματά του, να είναι πειθαρχημένο και να υπάρχουν όρια μες στην οικογένεια. Όμως θα πρέπει και να ασχολείται με ευχάριστα πράγματα που θα το βοηθήσουν στη μελλοντική του σταδιακή ανάπτυξη και δε θα χάσει την παιδικότητά του και την αθωότητά του, που ίσως για κάποιους κάτι τέτοιοι να θεωρείται δεδομένο αλλά έχει τεράστια σημασία και πρέπει να υπάρχει. Συμπερασματικά, το παιχνίδι θεωρείται ένα πολύ σημαντικό δικαίωμα για ένα παιδί και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με σεβασμό, αφού, πέρα από τα άλλα οφέλη, είναι και μια πολύ καλή πηγή ευχαρίστησης.

 

* Η Δανάη Βασιλική Μπιζιάγκου είναι απόφοιτος Ψυχολογίας.

 

 

Σχόλια