Ψυχολογία

Ποια η σωστή διαχείριση του θυμού και πόσο εύκολη είναι η συγχώρεση;

Συμβουλές από μία ψυχοθεραπεύτρια για τη δύναμη της συγχώρεσης και τη ζωτική της σημασία για την ψυχική μας υγεία

Ο πόνος στη ζωή είναι αναπόφευκτος, το να είμαστε όμως, ευτυχισμένοι είναι επιλογή, κι αυτό γίνεται μόνο μέσα από τη σωστή διαχείριση του θυμού και τη συγχώρεση!

Για το πόσο εύκολο είναι κανείς να συγχωρήσει και για το πώς μπορεί κανείς να στρέψει το θυμό που αισθάνεται… θετικά, μας συμβουλεύει η Msc ψυχολόγος - ψυχοθεραπεύτρια κ. Αποστολία Μιχαηλίδου*.

Η κ. Μιχαηλίδου μάλιστα μας μεταφέρει μία δική της προσωπική εμπειρία, η οποία όπως η ίδια εξομολογείται, έγινε αφορμή για να μελετήσει την έννοια της συγχώρεσης.

 

Πόσο εύκολο είναι να διαχειριστούμε τον θυμό μας, από πού πηγάζει, ποια η δύναμη της συγχώρεσης;

«Αποφάσισα να μελετήσω την έννοια της συγχώρεσης με αφορμή την πρόσφατη απώλεια ενός από τους τρεις πιο σημαντικούς ανθρώπους της ζωής μου, τον πατέρα μου.

Όλο το πρώτο διάστημα υπήρξαν πολλών ειδών σχέσεις για διάφορα θέματα με έναν όμως κοινό παρανομαστή και θα εξηγήσω ευθύς αμέσως τι ακριβώς εννοώ!

Με τον καιρό, συνειδητοποίησα λοιπόν, ότι μέσα σε όλες αυτές τις σκέψεις, ένα ήταν το συναίσθημα που κυριαρχούσε ο θυμός!

Ένας θυμός, μη εστιασμένος, που δεν το προκαλούσε μία και μόνο συγκεκριμένη σκέψη, κατάσταση ή πρόσωπο. Ήταν ένας θυμός προς όλες τις κατευθύνσεις, γενικευμένος και προκαλούμενος από οποιονδήποτε και οτιδήποτε ανεξαιρέτως.

Αποτέλεσμα όλου αυτού; Απομόνωση, θλίψη, αυτοκατηγορίες, τύψεις, ψυχοσωματικά προβλήματα».

 

Πόσο εύκολη είναι η απόφαση και πόσο επίσης εύκολη, η εφαρμογή;

«Η αρχή της αλλαγής έγινε όταν στην προσπάθειά μου να διασφαλίσω την προσωπική και επαγγελματική μου ισορροπία, αποφάσισα να μοιραστώ αυτή μου την εμπειρία, αυτό το βίωμα, με μία συνάδελφο, η οποία αποτέλεσε έναυσμα αυτής της αλλαγής.

"Σταμάτα να δηλητηριάζεις την ψυχή σου, γιατί είναι το μόνο που πετυχαίνεις με το να είσαι θυμωμένη"! Τούτη η φράση της συναδέλφου στην διάρκεια της συζήτησής μας, ήταν ο πυροκροτητής, η αφορμή να στραφώ σε διαφορετική κατεύθυνση κάνοντας κάτι απλό: Αλλάζοντάς τρόπο, σκέψεις και οπτική, ξεκινώντας τον αγώνα της συγχώρεσης, αφήνοντας πίσω τον θυμό. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο πως η ευκολία και η απλότητα τούτου του εγχειρήματος, αφορά την απόφαση.

Το να το πάρεις απόφαση και να κάνεις το πρώτο βήμα, γιατί όπως κάθε αλλαγή η νέα συμπεριφορά στην πράξη έχει πάντα τις δυσκολίες της στην εφαρμογή.

Θα πρέπει αν μπούμε στη διαδικασία του να συγχωρέσουμε, συγχώρεση προς τα αντικείμενα του θυμού, αλλά και τον ίδιο μας τον εαυτό!».

Από πού θα «αντλήσουμε τη δύναμη», τι πρέπει να κάνουμε για να μπορέσουμε να συγχωρέσουμε;

«Ο άνθρωπος συνήθως βιώνει το αίσθημα του θυμού υστέρα κάποια μεγάλη αλλαγή ή απώλεια στη ζωή μας. Είναι φυσικό επακόλουθο μιας και όπως τονίσαμε ήδη η αλλαγή πολλές φορές είναι επώδυνη. Ειδικά όταν το αντικείμενο της απώλειας (συνήθεια, φίλος, οικογένεια, εργασία κ.ά.) ήταν κάτι που μας προκαλούσε θετικά συναισθήματα.

Σε τέτοιες περιπτώσεις λοιπόν όπου ο θυμός κυριαρχεί λόγω κάποιου αρνητικού γεγονότος στη ζωή μας, θα πρέπει να αποδεχτούμε την παρουσία του ως φυσικό επακόλουθο μιας δυσάρεστης αλλαγής στην ως τώρα κανονικότητά μας, να δώσουμε χρόνο στον εαυτό μας και σιγά - σιγά να κάνουμε βήματα προς την συγχώρεση και την αποδοχή της νέας μας πραγματικότητας.

Αυτό είναι κάτι μείζονος σημασίας για την ψυχική μας υγεία μιας και ο θυμός αποτελεί τροχοπέδη τόσο για την ψυχική, όσο και για την σωματική μας ευεξία. Αφήνοντας λοιπόν στην άκρη το θυμό κάνουμε ένα εξαιρετικό δώρο στον εαυτό μας,

Πολλοί άνθρωποι βέβαια θεωρούν το να συγχωρείς, αδυναμία! Κι όμως κάθε άλλο παρά αδυναμία μπορεί να θεωρηθεί!

Χαρακτηριστική είναι και η φράση του Norman Cousins: «Η ζωή είναι μία περιπέτεια συγχώρεσης». 

Και έτσι θα πρέπει να την αντιμετωπίζουμε, θα τολμούσα να συμπληρώσω. Σαν μία περιπέτεια με όλα τα ρίσκα και τους κινδύνους της, που όμως, στο τέλος θα μας κάνει πιο δυνατούς! Το να έχεις τη δύναμη να συγχωρείς δείχνει ανωτερότητα ψυχής! Είναι μία πρόκληση καθημερινή, που απαιτεί ψυχικό σθένος για να εφαρμοστεί και να συνεχίσει να εφαρμόζεται διαχρονικά σε διάφορες περιστάσεις της ζωής μας.

Έτσι λοιπόν, όπως ακριβώς και στην περίπτωση οποιασδήποτε αλλαγής συμπεριφοράς στη ζωή μας, έτσι και στην περίπτωση της συγχώρεσης θα πρέπει να μάθουμε να συγχωρούμε. Αυτό φυσικά, προϋποθέτει την αλλαγή των γνωστικών σχημάτων μας με απλά λόγια αλλαγή του τρόπου σκέψης μας σχετικά με όλα αυτά που μας θυμώνουν και παράλληλα σταδιακή υιοθέτηση ενός νέου μοντέλου σκέψης ή και θεώρησης των πραγμάτων.

Οι άνθρωποι που συμφιλιώνονται με τον θυμό και εστιάζουν στη θετική σκέψη είναι οι άνθρωποι που επιλέγουν την ψυχική αγαλλίαση.

Ουσιαστικά υιοθετούμε μία διαφορετική οπτική, όπου κεντρικός άξονας θα είναι η συγχώρεση και όχι ο θυμός, η απογοήτευση, η μνησικακία.

Εν ολίγοις, μαθαίνουμε να αφήνουμε πίσω τον αρνητικό τρόπο σκέψης διασφαλίζοντας έτσι την ψυχική μας ισορροπία και την προσωπική μας αυτοβελτίωση και εξέλιξη μιας και από ψυχολογικής άποψης, η ζημιά που κάνουμε στον εαυτό μας, μη συγχωρώντας είναι τεράστια. Αυτό συμβαίνει γιατί πολύ απλά κάθε φορά που επιτρέπουμε στον θυμό να επικρατήσει, επιτρέπουμε αυτόματα και την συνέχιση του πόνου που νιώθουμε εξαιτίας του οποίου βιώνουμε συναισθήματα θυμού και οργής! Αν το καλοσκεφτούμε είναι λες και «παραδίδουμε τον έλεγχο της συναισθηματικής μας ζωής στα χέρια των άλλων», όπως επιμένει ο Dyer Wayne, παραδίδουμε τον ψυχισμό μας στο αντικείμενο θυμού, στην περίπτωσή μας, θα συμπληρώσω».

 

Πώς μπορούμε να το κάνουμε αυτό;

«Για να μπορέσουμε να βιώσουμε όλες αυτές τις ευεργετικές ιδιότητες της συγχώρεσης στον ψυχικό μας κόσμο θα πρέπει αρχικά να συνειδητοποιήσουμε την πραγματική και επί της ουσίας έννοια της συγχώρεσης.

Καταρχήν, συγχωρώ δε σημαίνει ότι κλείνω τα μάτια στα γεγονότα ή ξεχνώ.

Δε σημαίνει ότι προσποιούμαι πως όλα είναι καλά!

Μπορώ όμως να συγχωρώ χωρίς να ξεχάσω και αυτό όπως επισημαίνουμε δε σημαίνει αδυναμία!

Αντιθέτως, οι άνθρωποι που συμφιλιώνονται με τον θυμό και εστιάζουν στη θετική σκέψη είναι οι άνθρωποι που επιλέγουν την ψυχική αγαλλίαση. Γιατί με το να επιτρέπουμε τη συνέχιση του θυμού είναι σα να επιλέγουμε τη συνέχιση της δυστυχίας και του πόνου. Γιατί στη ζωή αυτή μπορεί ο πόνος να είναι αναπόφευκτος το να είμαστε ευτυχισμένοι όμως είναι επιλογή!».

Αποστολία Μιχαηλίδου αποφοίτησε από το Τμήμα ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 2011. Το ενδιαφέρον της πάντα αφορούσε την κλινική πράξη και τις ανθρώπινες σχέσεις και δυναμικές, αυτό την οδήγησε στο τριετές μεταπτυχιακό πρόγραμμα Integrative Counseling and Psychotherapy του πανεπιστημίου του Derby της Αγγλίας, όπου και εκπαιδεύτηκε στην συνθετική ψυχοθεραπεία και συμβουλευτική ενηλίκων, ατομικά και ομαδικά, με συνεχή πρακτική και εντατική εποπτεία στο Πολυδύναμο Ψυχοδιαγνωστικό Κέντρο του ΚΕΘΕΑ στη Θεσσαλονίκη.
Μέλος του British Association of Counseling and Psychotherapy από το 2017, υπήρξε εκπαιδευθείσα στο διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα που πραγματοποιεί το ΚΕΘΕΑ σε συνεργασία με τη σχολή δημόσιας υγείας Αθηνών και το San Diego University California, με αντικείμενο τη διοίκηση δομών υγείας και κοινωνικό σχεδιασμό στο πεδίο των εξαρτήσεων.

Αγαπά ιδιαιτέρως τη θεραπευτική διαδικασία, ενώ μεταξύ άλλων πραγματοποίησε ερευνητικό έργο σχετικά με τη συμβολή της τέχνης στη θεραπεία των εξαρτήσεων.

Σχόλια