Πολιτισμός

Η «Κρήτη δίνει ζωή» και προζυμένια… κεράσματα

«Η Κρήτη δίνει ζωή»… στην παραδοσιακή Κρητική κουζίνα τα ήθη και έθιμα του τόπου και το έργο του συλλόγου

Ο Φιλανθρωπικός Σύλλογος  της Ιεράπετρας «Η Κρήτη δίνει ζωή» (Crete for Life) που δραστηριοποιείται εδώ και πολλά χρόνια στην Ιεράπετρα, φιλοξενώντας κάθε χρόνο δεκάδες παιδιά που έχουν υποστεί τις επιπτώσεις της ραδιενέργειας από την έκρηξη του Τσέρνομπιλ, αποφάσισε πέρυσι να συμμετάσχει στο Φεστιβάλ της Κρητικής Κουζίνας, έχοντας και φέτος σημαντική παρουσία στις Γούρνες Ηρακλείου, με τα προζυμένια Ιεραπετρίτικα κεράσματα.

«Είχαμε τη τιμή σαν μέλη του Φιλανθρωπικού Συλλόγου "Η Κρήτη δίνει ζωή" να συμμετάσχουμε στο 7ο Φεστιβάλ Κρητικής κουζίνας που έγινε  στο  Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Κρήτης, στις  Γούρνες Πεδιάδος Ηρακλείου. Όμορφη εμπειρία η συμμετοχή μας και χαρά μεγάλη να τιμούμε τα προϊόντα του τόπου μας, τη παραδοσιακή Κρητική κουζίνα τα ήθη και έθιμα της Κρήτης μας  και το έργο του συλλόγου μας. Τα μέλη του συλλόγου μας που παραβρέθηκαν ήταν: Αδελίνα Καραντώνη, Μαρία Σπυριδάκη, Βούλα Καραμπατζάκη, Λίτσα Χαραλαμπάκη, Θεοδοσία  Καμινάκη και  το νέο μέλος μας Τούλα Μπουρέκα την οποία ευχαριστούμε ιδιαίτερα για τη στήριξη και βοήθεια της κατά την προετοιμασία και συμμετοχή μας τόσο στην οργάνωση όσο και στη δημιουργία των εδεσμάτων μας.  Ευχαριστούμε θερμά  τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αποστολιανών  και την κ. Λένα Ηγουμενάκη για την υπέροχη διοργάνωση και την ευκαιρία που μας έδωσαν. Αξίζει να αναφέρουμε ότι η συμμετοχή μας στο Φεστιβάλ διακατέχεται από τη λαχτάρα μιας βαθύτερης αναμόχλευσης της παράδοσης, την επιθυμία να είμαστε παρούσες στη προσπάθεια διατήρησης και μετάδοσης στη νέα γενιά και σε καμία περίπτωση δεν υπερισχύει ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας της διοργάνωσης. Εμείς θεωρούμε ότι σε αυτές τις προσπάθειες και συμμετοχές κερδίζει η Κρήτη μας και ο καθημερινός αγώνας των κατοίκων της να την τιμούν και να την αναδεικνύουν», μας είπε η κ. Μαρία Σπυριδάκη από το Δ.Σ. του Συλλόγου  “Crete for life”.

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά οι συμμετέχουσες από το Φιλανθρωπικό Σύλλογο «Η Κρήτη δίνει ζωή» έζησαν την εμπειρία της παρασκευής παραδοσιακών προζυμένιων κερασμάτων, όπως ακριβώς τα έφτιαχναν οι παλιές νοικοκυρές της Ιεράπετρας. Συμμετέχοντας μαζί με δεκάδες άλλες ομάδες από όλη την Κρήτη, σε αυτή την προσπάθεια, ανάδειξης και  διατήρησης της παράδοσης μας, έκανε την εμπειρία τους να είναι μοναδική.

«Συμμετείχαμε με "Προζυμένια κεράσματα" που συμπεριλάμβαναν προζυμένια κουλουράκια, κουμπανάκια και προζυμένια γλυκά ψωμιά. Στη 2η κατηγορία (Ιστορικά, Κοινωνικά, Θρησκευτικά και Λαογραφικά στοιχεία που συνοδεύουν τη συνταγή) λάβαμε  τη δεύτερη θέση, και αυτό μας έκανε να χαρούμε ακόμη περισσότερο, αν και μας αρκούσε η συγκίνηση της συμμετοχής», πρόσθεσε η καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής κ Μαρία Σπυριδάκη.

Τα προζυμένια κεράσματα

Η ομάδα των γυναικών του Φιλανθρωπικού Συλλόγου «Η Κρήτη δίνει ζωή» για να υποστηρίξουν την επιλογή του θέματος τους, είχαν συντάξει και ένα μικρό κειμενάκι που διάβαζαν οι κριτές πριν δοκιμάσουν και βαθμολογήσουν  τα παραδοσιακά Ιεραπετρίτικα προζυμένια κεράσματα τους, στο οποίο έγραφαν:

«Χρόνια δύσκολα και δίσεκτα τα χρόνια ετούτα τα παλιά που τα θέριζαν πόλεμοι  και πείνα. Τα αγαθά δυσεύρετα. Όμως οι πεζούλες της  Κρητικής γης, γεννούσαν κάθε λογής καρπούς που με μεράκι και κόπο γινόταν αλεύρι.

Οι γυναίκες της Κρήτης ανέπιαναν το προζύμι με νερό αρωματισμένο από το βασιλικό της γιορτής του Τιμίου Σταυρού και αλεύρι. Άλλες πάλι τη Μεγάλη Πέμπτη και Μεγάλη Παρασκευή, μετά το τελευταίο Ευαγγέλιο μέσα στην εκκλησία, ανακάτευαν λίγο νερό με αλεύρι για να ευλογηθεί και να πιάσει.

Γεραπετρίτικη και όχι μόνο, αγαπημένη συνήθεια, ‘’τα προζυμώματα’’  στη διατροφή των Κρητικών μικρών και μεγάλων, που ήρθε να συμπληρώσει και το μικρασιάτικο μεράκι. Από αυτό το πάντρεμα γεννήθηκαν τα ανεβατά κουλουράκια, οι μυζηθρόπιτες, τα κουμπανάκια, κυρίως τις χρονιάρες μέρες, Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά.


«Επιστράτευαν» τα εγγόνια

Οι γιαγιάδες αγγάρευαν όλα τα εγγονάκια για να μαλακώσουν τις ζύμες και στη συνέχεια, με περισσή φροντίδα και τέχνη, τους έδιναν σχήματα κάθε λογής. Τ’ απίθωναν στα κρεβάτια  σκεπασμένα με κουβέρτες ν’ ανεβούν. Τα παιδιά παρακολουθούσαν ανυπόμονα το ποτήρι με το  νερό που μέσα του το μπαλάκι του προζυμιού, όταν θα έφτανε από το βυθό στην επιφάνεια, αποτελούσε ένδειξη για το φούσκωμα των λουκουμιών, παραμόνευαν για να  τα γευτούν αμέσως μετά το φούρνο.

Οι νοικοκυρές με τα κοφίνια τα μοίραζαν ανήμερα της Πρωτοχρονιάς στο εκκλησίασμα και ανήμερα του Αγίου Αντρέα του "τρυποτηγανά". Το προζύμι στη καρδιά τους είχε και μεταφορική έννοια… αυτής του καλού, του τίμιου, του ελπιδοφόρου που οδηγεί σε ψυχική ανάταση και  σωματική ευεξία . Για το λόγο αυτό, το διατηρούσαν ξερό ολοχρονίς στο σπίτι τους και αποτελούσε για αυτούς,  πολύτιμο και ευλογημένο στοιχείο της καθημερινότητας τους».

 

Σχόλια