Πολιτισμός

Νοέμβριος, μήνας προετοιμασίας: Οι κυριότερες εορτές και τα έθιμα

Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας προετοιμασίας προ της γέννησης του Χριστού, επίσης στο λαϊκό κελαντάρι είναι ο Σποριάς και Μεσοσπορίτης

Το εορταστικό του πνεύμα είναι εμφανές καθ’ όλη τη διάρκειά του, καθώς «κρύβει» μία ιδιαίτερη προσμονή με αποκορύφωμα τη μεγάλη γιορτή, αυτή της γέννησης του Θεανθρώπου.

Ο Νοέμβριος λόγω της σποράς δημητριακών και οσπρίων, αλλά και ο Βροχάρης για τις βροχές του, ονομάζεται επίσης Ανακατωμένος, εξαιτίας των άστατων καιρικών συνθηκών.

 

Αυτές είναι οι κυριότερες εορτές του

Πλούσιο και το εορτολόγιό του, με τους Αγίους Αναργύρους Κοσμά και Δαμιανού να εορτάζουν την πρώτη ημέρα του.

Στις 2 Νοεμβρίου τιμώνται οι Άγιοι Ακίνδυνοι (Ακίνδυνος, Πηγάσιος, Αφθόνιος, Ελπιδοφόρος και Ανεμπόδιστος), οι οποίοι μαρτύρησαν τον 4ο αιώνα.

Στις 3 του μήνα γιορτάζει ο Άη Γιώργης ο Μεθυστής, των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ 8 Νοεμβρίου, του Αγίου Μηνά, προστάτη του Μεγάλου Κάστρου 11 Νοεμβρίου.

Του Αγίου Φιλίππου 14 Νοεμβρίου και ήδη βρισκόμαστε στην… «καρδιά» του.

Από αυτή την ημέρα έως και τα Χριστούγεννα 25 Δεκεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία επιβάλλει την τήρηση της νηστείας, το γνωστό Σαρανταήμερο, ενώ μία ακόμη μεγάλη γιορτή σηματοδοτεί εκκλησιαστικά τον Νοέμβριο.

Τα Εισόδια της Θεοτόκου 21 Νοεμβρίου, που μας θυμίζουν την έλευση της νεαρής Μαρίας - μετέπειτα Θεοτόκου - στο Ναό και την αφιέρωσή της στον Θεό από τους γονείς της Ιωακείμ και Άννα.

Την ημέρα αυτή οι γεωργοί συνήθιζαν να έχουν αργία και να τρώνε πολυσπόρια, ένα μείγμα από δημητριακά και όσπρια.

Σημαντική εκκλησιαστική γιορτή είναι και του Αγίου Στυλιανού 26 Νοεμβρίου, προστάτη των μικρών παιδιών, τα οποία «στυλώνει».

Την ημέρα αυτή οι γυναίκες δεν άνοιγαν ψαλίδι και οι άνδρες σουγιά, για να μην ανοίξει το στόμα του ο λύκος.
Ακολουθεί η γιορτή του Αγίου Ανδρέα 30 Νοεμβρίου, επειδή πιστεύεται ότι το κρύο «αντρειεύει».

Ο Άγιος Ανδρέας λέγεται και Τρυποτηγανάς, επειδή, όπως έλεγαν, τρυπούσε τα τηγάνια όσων δεν έκαναν τηγανίτες την ημέρα αυτή.

Πώς νηστεύουμε

Την περίοδο των 40 ημερών, δηλαδή από τις 15 Νοεμβρίου έως και την παραμονή των Χριστουγέννων, οι χριστιανοί νηστεύουν. Όλες αυτές τις ημέρες δεν τρώμε κρέας, γαλακτερά και αυγά.

Από 15 Νοεμβρίου μπορούμε όμως να καταλύουμε ψάρι - εκτός φυσικά την Τετάρτη και την Παρασκευή.

Η ιχθυοφαγία διαρκεί έως και την 17η Δεκεμβρίου. Ψάρι καταλύουμε και την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου - 21 Νοεμβρίου - ακόμη και αν η εορτή αυτή πέσει Τετάρτη ή Παρασκευή.

Προσοχή: Και η παραμονή των Χριστουγέννων είναι ημέρα αυστηρής νηστείας και προετοιμασίας των χριστιανών για την ημέρα της Γεννήσεως του Κυρίου και ιδιαίτερα για τη Θεία Λειτουργία, η οποία τελείται πανηγυρικά.

Συνεπώς, το βράδυ της παραμονής προσφέρεται μόνο για στιγμές πνευματικής ανάτασης και προετοιμασίας, ενόψει του Μεγάλου Γεγονότος της επόμενης ημέρας.

Πρέπει να έχουμε πάντα υπόψιν μας ότι για την Εκκλησία μας η αληθινή νηστεία δεν είναι μόνο η αποχή από τροφές, αλλά και η αποχή από πάθη και αμαρτίες.

 

Λέγει ο Μέγας Φώτιος

«Νηστεία δεκτή από τον Θεό είναι αυτή που μαζί με την αποχή των τροφών συνδυάζει και την αποστροφή προς τη φλυαρία, το φθόνο, το μίσος και τα άλλα αμαρτήματα.

Αυτός που νηστεύει από τροφές, αλλά δεν εγκρατεύεται από τα πάθη, μοιάζει με εκείνον που έβαλε λαμπρά θεμέλια στο σπίτι, που έκτισε, αλλά αφήνει να συγκατοικούν μαζί του φίδια, σκορπιοί και κάθε φαρμακερό ερπετό».

Επιδίωξή μας λοιπόν για τούτη την περίοδο είναι και η πνευματική νηστεία, δηλαδή η αποφυγή της αμαρτίας και η τήρηση του θελήματος του Θεού, η εφαρμογή της αγάπης, η συγχωρητικότητα, η ελεημοσύνη και η απόκτηση ακόμη μεγαλύτερης αρετής.

Με τον τρόπο αυτό κατανοούμε καλύτερα και πραγματώνουμε το λόγο του Μεγάλου Βασιλείου «Αληθινή νηστεία είναι η αλλοτρίωση από κάθε κακό, από κάθε αμαρτία, από κάθε εμπαθή λογισμό, από κάθε βρώμικη επιθυμία».


 

Σχόλια