Πολιτισμός

Μάνος Χατζιδάκις: Βίος και Πολιτεία του σπουδαίου συνθέτη

Σαν σήμερα γεννήθηκε ο άνθρωπος που έφερε στο φως τον τάφο του Φιλίππου

Σαν σήμερα, στις 23 Οκτωβρίου του 1925, γεννιέται στην Ξάνθη ένας από τους σπουδαιότερους συνθέτες όλων των εποχών.

Ο λόγος για τον Μάνο Χατζιδάκι! Το 1932, μετά το χωρισμό των γονιών του, ο επτάχρονος -τότε- Μάνος εγκαθίσταται μαζί με τη μητέρα του και την αδελφή του στην Αθήνα. Εμφανίζεται για πρώτη φορά στη μουσική σκηνή της χώρας το 1944 με τον «Τελευταίο Ασπροκόρακα» του Αλέξη Σολωμού, στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν. Τον Ιανουάριο του 1949 ο Χατζιδάκις δίνει την περίφημη διάλεξή του για το ρεμπέτικο, επιχειρώντας να επαναπροσδιορίσει τη θέση του ρεμπέτικου είδους, ως θεμέλιου λίθου της ελληνικής λαϊκής μουσικής, πράγμα αδιανόητο για την εποχή εκείνη.

Με τη διάλεξή του για το ρεμπέτικο, ο Χατζιδάκις προκάλεσε οργισμένες αντιδράσεις στην καθεστηκυία μουσική τάξη, αλλά και στα αστικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας. « (…) Σκεφθείτε τώρα κάτω απ’ αυτές τις αδυσώπητες συνθήκες την παρθενική ψυχικότητα του λαού μας - παρθενική, γιατί τα εκατό χρόνια μόνον ελεύθερης ζωής δεν ήσαν ικανά ούτε να την ωριμάσουν ούτε και ν’ αφήσουν περιθώριο για να ριζωθούν τα τελευταία ευρωπαϊκά ρεύματα.

Φανταστείτε λοιπόν αυτή τη στοιβαγμένη ζωτικότητα και ωραιότητα συνάμα ενός λαού σαν του δικού μας, να ζητά διέξοδο, έκφραση, επαφή με τον έξω κόσμο και να αντιμετωπίζει όλα αυτά που αναφέραμε πιο πάνω σαν κύρια γνωρίσματα της εποχής, κι ακόμη τις ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες του τόπου μας. Η ζωτικότητα καίγεται, η ψυχικότητα αρρωσταίνει, η ωραιότητα παραμένει. Αυτό είναι το ρεμπέτικο (...)» είχε, πεί, τότε, μεταξύ άλλων, ο Μάνος Χατζιδάκις στην περίφημη διάλεξή του.

Το 1960 κερδίζει το βραβείο Όσκαρ για το τραγούδι «Τα παιδιά του Πειραιά», που πρωτοακούστηκε στην ταινία «Ποτέ την Κυριακή» του Ζιλ Ντασέν, ενώ το 1975 γίνεται διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος. Το 1989 ιδρύει την «Ορχήστρα των Χρωμάτων», την οποία διηύθυνε μέχρι το τέλος της ζωής του. Η τελευταία παράσταση της Ορχήστρας είχε δοθεί στις 22 Φεβρουαρίου του 1993 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και είχε αντιναζιστικό χαρακτήρα, περιλαμβάνοντας έργα των Κουρτ Βάιλ, Φραντς Λιστ και Μπέλα Μπάρτοκ.

«Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δε συνθέτει ιδεολογία. Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενισχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του», ανέφερε το περίφημο κείμενο-μανιφέστο του Χατζιδάκι που διαβάστηκε εκείνη τη μέρα. Ο Μάνος Χατζιδάκις άφησε την τελευταία του πνοή στις 15 Ιουνίου του 1994. Ήταν 69 ετών.

Σαν σήμερα, όμως, στις 23 Οκτωβρίου του 1919, έρχεται στη ζωή ο αρχαιολόγος Μανόλης Ανδρόνικος. Ο Ανδρόνικος έγινε παγκοσμίως γνωστός, καθώς ήταν εκείνος που ανακάλυψε τον τάφο του βασιλιά των Μακεδόνων Φιλίππου Β', στη Βεργίνα.

«Έφυγε» από τη ζωή στις 30 Μαρτίου του 1992, σε ηλικία 73 ετών.

Σχόλια