Πολιτισμός

Cinema

«Αλησμόνητα»: Γερμανίδες συναντούν γυναίκες που έζησαν την Kατοχή στην Κρήτη

Παρασκευή, 28 Σεπτεμβρίου 2018, 8:00 μμ, Πνευματικό Κέντρο, Χανιά

Γερμανίδες σκηνοθετούν ένα ντοκιμαντέρ μέσα από τα μάτια γυναικών που έζησαν την Κατοχή

Ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ για το πώς βίωσαν οι γυναίκες τα χρόνια της Κατοχής στην Κρήτη, θα ταξιδέψει ολόκληρο το νησί μας ενώ δεν άφησε ασυγκίνητους ούτε τους Γερμανούς όταν είδαν τον Ιανουάριο τα «Αλησμόνητα».

Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που υπογράφουν δύο Γερμανίδες -μητέρα και κόρη- οι Barbara Englert και Leonie Englert. Σε αλλεπάλληλα ταξίδια τους στην Κρήτη από την άνοιξη του 2016 ως το φθινόπωρο του 2018, οι σκηνοθέτριες Barbara Englert και Leonie Englert πήραν συνεντεύξεις από περισσότερες από 40 επιζήσασες της Κατοχής, ηλικίας σήμερα 80 έως 100 ετών.

Όπως σημειώνει η Leonie Englert: «Για μας είναι πολύ σημαντικό να μιλάμε για τα εγκλήματα πολέμου της γερμανικής Βέρμαχτ και των ταγμάτων SS που έγιναν στην Κρήτη πριν κατακλυστεί από Γερμανούς τουρίστες». Στο δίωρης διάρκειας ντοκιμαντέρ που προέκυψε από το πολύωρο υλικό, εμφανίζονται είκοσι δύο από τις γυναίκες.

Με αμεσότητα και διαύγεια που συγκλονίζει, οι επιζήσασες εξιστορούν τις εκτελέσεις και το κάψιμο των χωριών, την ορφάνια, την πείνα, τα καταναγκαστικά έργα, τον εκτοπισμό, το φόβο που δεν έφυγε ποτέ από μέσα τους. Διηγούνται ακόμη τον καθημερινό αγώνα τους για επιβίωση, τις πράξεις αντίστασής τους κατά των Γερμανών, την αλληλεγγύη μεταξύ τους και θίγουν το ρόλο των δωσίλογων στις φρικαλεότητες που διέπραξαν οι Γερμανοί.

«Ήταν εκεί με τα πολεμοφόδια να σκοτώσουνε αν δεν θέλαν να πουν οι γυναίκες που’ ναι οι άντρες και που’ ναι τα τουφέκια τωνε. Αλλά δεν μίλησε καμιά. Δεν είπε τίποτα», λέει η μία από τις γυναίκες που μιλούν σ’ αυτό το ντοκιμαντέρ.

Η Πηνελόπη Κωστάκη - Γρυντάκη ήταν μικρό κορίτσι όταν οι Γερμανοί κύκλωσαν το χωριό της, την Καλή Συκιά Ρεθύμνου, και έκαψαν γυναίκες ζωντανές γιατί δεν μαρτυρούσαν τα κρυσφύγετα των αντρών. Ογδόντα έξι ετών σήμερα, η Πηνελόπη είναι μια από τις επιζήσασες που εξιστορούν βιώματα που δεν ξεχνιούνται ποτέ!

Το ντοκιμαντέρ «Αλησμόνητα» αφηγείται την ιστορία της Κατοχής από την πλευρά των γυναικών, αναδεικνύοντας πτυχές που ελάχιστα έχουν ερευνηθεί.

Δείτε το συγκλονιστικό trailer:

BRANDED - Women on the Island of Crete 1941-1945 (Trailer) from Barbara Englert on Vimeo.

Το κουκλοθέατρο στο ντοκιμαντέρ

Τα όσα αφηγούνται οι γυναίκες αλλά κι όσα μένουν «αδιήγητα», αναβιώνουν με ευρηματικό τρόπο μέσα από σκηνές κουκλοθεάτρου που γυρίστηκαν στα μέρη που συνέβησαν τα γεγονότα.

Τις κούκλες κατασκεύασε και εμψυχώνει η ομάδα κουκλοθεάτρου Φύρδην Μίγδην της Ζωής Βλάσση και Νατάσσας Ταπάκη από το Ρέθυμνο, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση. Στην ταινία συνεργάζεται επίσης η κολλεκτίβα φωτογράφων και εικονοληπτών Obscura Lab από το Ρέθυμνο.

Όπως διευκρινίζεται, το ντοκιμαντέρ παρουσιάζεται με τη μορφή περφόρμανς: Αποσπάσματα από το ποίημα «Κατάσταση Πολιορκίας» της Ρένας Χατζηδάκη απαγγέλλονται ζωντανά, οι οθόνες προβολής ανοίγουν και οι εικόνες πέφτουν πάνω στους θεατές. «Μια προσπάθεια ν’ αγγίξουμε την Ιστορία» λέει η Barbara Englert.

Το ντοκιμαντέρ προβάλλεται με αγγλικούς υπότιτλους.

Οι προβολές του ντοκιμαντέρ στην Κρήτη

Το ντοκιμαντέρ (πρωτότυπος γερμανικός τίτλος Eingerbrannt) θα ταξιδεύει ολόκληρο το Σεπτέμβριο στην Κρήτη, σε πόλεις και μαρτυρικά χωριά: 11/9 Ρέθυμνο (Φορτέτζα 21:00), 12/9 Άγιοι Απόστολοι (Δημοτικό θέατρο 21:00), 14/9 Ηράκλειο (Πάρκο Γεωργιάδη 21:00), 23/9 Ανώγεια (Πλατεία Αρμί 21:00), 26/9 Καλή Συκιά (Αίθουσα του Συλλόγου 12:00), 28/9 Χανιά (Πνευματικό Κέντρο 20:00).

Η ταινία συγχρηματοδοτήθηκε μέσω του Crowdfunding-Initiative του Aventis Foundation και του Πολιτιστικού Ταμείου Frankfurt RheinMain. Έκανε πρεμιέρα τον περασμένο Ιανούαριο στην Φρανκφούρτη όπου γνώρισε θερμή υποδοχή από κοινό και Τύπο. Μεταξύ άλλων, το Journal Frankfurt έγραψε: «Δεν ακουγόταν ούτε ανάσα όταν οι εκατοντάχρονες επιζήσασες αφηγούνταν πώς ξεκίνησε η τυραννία, τότε που «οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές έπεφταν σαν βροχή από τα αεροπλάνα» ή όταν γινόταν ξεκάθαρο μέσα από τις ιστορίες τους ότι οι «Γερμανοί δεν είχαν μέσα τους ανθρώπου αίμα»».

Σχόλια