Οικονομία Ελλάδα

Μέχρι 10 δισ. από το νέο ταμείο Ανάκαμψης

Η πρωτοβουλία Μέρκελ-Μακρόν θα ωφελήσει την Ελλάδα

Εξαιρετικά σημαντική για το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης, αλλά και της Ελλάδας ειδικότερα, μπορεί να αποβεί η πρόταση Μέρκελ-Μακρόν για το Ταμείο Ανάκαμψης, αξίας τουλάχιστον 500 δισεκατομμυρίων ευρώ - εφόσον βεβαίως το Ταμείο λειτουργήσει ως φορέας χορήγησης επιδοτήσεων και όχι έκδοσης νέου χρέους. Δηλαδή μπορεί να λειτουργήσει ως ένα σημαντικό εργαλείο παροχής ρευστότητας στην αγορά χωρίς να επιβαρυνθεί άλλο το χρέος, αλλά και δημιουργίας του δημοσιονομικού χώρου για πρόσθετες φορολογικές ελαφρύνσεις και μείωση των ασφαλιστικών εισφορών φέτος και το 2021. Οι πρώτες εκτιμήσεις από στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης, που επικαλείται το capital.gr, κάνουν λόγο για ένα ποσό που μπορεί να ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ για τη χώρα μας, με το κατώτατο ύψος της αναλογίας να είναι, σε ένα δυσμενές σενάριο, στα 7 δισ. ευρώ.

Το εν λόγω πόσο, εξηγούν οι ίδιες πηγές, προστίθεται στο πακέτο επιδοτήσεων που διαπραγματεύονται τα κράτη-μέλη στο πλαίσιο του επόμενου Πολυετούς Προϋπολογισμού της Ε.Ε. 2021-2027 (δηλαδή του Προϋπολογισμού από τον οποίο παρέχονται τα κονδύλια του ΕΣΠΑ) και, σύμφωνα με τις διαπραγματεύσεις που σταμάτησαν τον προηγούμενο Φεβρουάριο, έφτανε στο 1 τρισ. ευρώ ανά την Ε.Ε. ή στα 19-20 δισ. ευρώ για την Ελλάδα όλη την περίοδο 2021-2027.

Επίσης, τα εν λόγω κονδύλια προφανώς είναι επιπλέον των πρωτοβουλιών που έχουν ήδη αποφασιστεί. Δηλαδή του προγράμματος "SURE", των δανείων της ETEπ, του δικαιώματος προσφυγής στον ESM (με την Κύπρο να κάνει ήδη το πρώτο αίτημα και πιθανόν και την Ισπανία να ακολουθεί), αλλά και των δυνατοτήτων ελαστικής χρήσης κονδυλίων του ΕΣΠΑ. Η Ελλάδα, από τα εν λόγω συμφωνημένα εργαλεία, δρομολογεί ποσό έως 15 δισ. ευρώ για τη στήριξη της οικονομίας.

Στη διαπραγμάτευση για το νέο Ταμείο Ανάκαμψης υπάρχει και μια δημοσιονομική διάσταση, όπως αναφέρουν κυβερνητικές πήγες. Εξηγούν ότι επιχειρείται να αποφασιστεί από τώρα - έπειτα από γαλλική πρωτοβουλία - το δικαίωμα διατήρησης της ρήτρας διαφυγής τουλάχιστον και για το 2021. Δηλαδή το δικαίωμα να μην υπάρχουν δημοσιονομικοί κανόνες για όλα τα κράτη-μέλη. Για την Ελλάδα μια τέτοια απόφαση (η οποία, βεβαίως, ακόμη είναι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων), σε συνδυασμό με ένα σημαντικό ποσό από το Ταμείο Ανάκαμψης, θα διασφαλίσει τις δύο προϋποθέσεις που θέτει η κυβέρνηση και ανέφερε πρόσφατα και ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, για να μπορέσει να προχωρήσει στο πρόγραμμα μείωσης φόρων και ασφαλιστικών εισφορών που έχει εξαγγείλει. Δηλαδή, από τη μια πλευρά, σε αυτό το σενάριο, θα υπάρχει ανάγκη για δημοσιονομική ευελιξία, αλλά από την άλλη θα διασφαλίζονται και τα ταμειακά διαθέσιμα. Σημειώνεται πως ο ΥΠ.ΟΙΚ. ανέφερε ότι προτεραιότητα της κυβέρνησης ενδεχομένως να είναι η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, καθώς παρέχει ισχυρή στήριξη σε όλο τον επιχειρηματικό κόσμο στη "νέα οικονομία" που διαμορφώνεται στη μετά κορωνοϊό εποχή, ενώ δεν απέκλεισε παράταση των μειώσεων των συντελεστών ΦΠΑ αλλά και την υλοποίηση των υπόλοιπων δεσμεύσεων της κυβέρνησης για μείωση του ΕΝΦΙΑ, της φορολογίας στις επιχειρήσεις κ.λπ.

Προς το παρόν, όμως - όπως αναφέρουν διαπραγματευτικά στελέχη εντός και εκτός συνόρων - τίποτα δεν έχει λήξει. Η πρόταση Μέρκελ-Μακρόν, που θεωρείται το καλό σενάριο, ξεκινά από μέτρα στήριξης 1,5 τρισ. ευρώ (μαζί με τον νέο Πολυετή Προϋπολογισμό), όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά πακέτο ανάκαμψης 2 τρισ. ευρώ (επιδοτήσεων κυρίως αλλά και δανείων) πέραν του Προϋπολογισμού.

Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η μάχη μεταξύ Βορρά και Νότου συνεχίζεται. Τα κράτη του Βορρά δε θέλουν να παράσχουν επιδοτήσεις, αλλά δάνεια, κάτι που θα επιβαρύνει ακόμα περισσότερο το χρέος της Ελλάδος.

Το πιο κρίσιμο ίσως σημείο στη διαπραγμάτευση που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι - όπως εξηγούν οι ίδιες πηγές - το πού θα καταλήξει η συζήτηση αναφορικά το πώς θα διανεμηθούν τα τουλάχιστον 500 δισ. ευρώ της εν λόγω πρότασης. Ο γαλλογερμανικός άξονας ζητά να διανεμηθεί το ποσό μέσα από τον νέο Πολυετή Προϋπολογισμό για δημοσιονομικές δαπάνες προς «τους πιο πληττόμενους κλάδους και περιοχές της Ε.Ε.» από την υγειονομική κρίση.

Με άλλα λόγια, δεν είναι σαφές ποια θα είναι η αναλογία διανομής δαπανών σε κλάδους και περιοχές που έχουν δεχτεί καίριο πλήγμα λόγω μεγάλου αριθμού κρουσμάτων/θανάτων ή λόγω μεγάλης μείωσης του ΑΕΠ ή αύξησης ανεργίας (όπως δηλαδή ισχύει στην περίπτωση της Ελλάδας, που έλαβε έγκαιρα μέτρα, με αποτέλεσμα να έχει μικρό υγειονομικό πλήγμα, αλλά τεράστιο οικονομικό).

Σε κάθε περίπτωση, επειδή αναφέρεται ως πρόταση η διανομή μέσω του Πολυετούς Προϋπολογισμού, η "δικλίδα" της Ελλάδας είναι τέτοια που δημιουργεί προσδοκίες για ένα ποσό που θα ξεκινά από τα 7-10 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι, αν ο τρόπος διανομής ήταν με βάση το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (όπως στην περίπτωση του δανείου του ESM), τότε το ποσό που θα αναλογούσε στη χώρα θα ήταν πολύ πιο χαμηλό.

Οι διαπραγματεύσεις σε διμερές και πολυμερές επίπεδο μεταξύ Βορρά και Νότου συνεχίζονται όλο και εντονότερα ενόψει των ανακοινώσεων από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί να γίνουν επί εδάφους Ευρωκοινοβουλίου μεθαύριο Τετάρτη.

Από τις εν λόγω διαπραγματεύσεις μέχρι την τελική πολιτική απόφαση ο δρόμος αναμένεται να είναι μακρύς. Σε κάθε περίπτωση, στόχος είναι το σχέδιο να ενεργοποιηθεί από το δεύτερο εξάμηνο του 2020, ούτως ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία δανεισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τις αγορές, προκειμένου να διαμείνει τις επιδοτήσεις.

Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένας μόνο από τους άξονες του νέου πακέτου, αφού περιλαμβάνονται κι άλλα εργαλεία, όπως το ταμείο αφερεγγυότητας επιχειρήσεων. Επίσης μένει να ξεκαθαρίσουν για τον τρόπο με τον οποίο να λειτουργήσουν.

Εντωμεταξύ σε εκκρεμότητα είναι και η οριστικοποίηση του ήδη συμφωνημένου πακέτου, δηλαδή του "SURE" και των δανείων της ΕΤΕπ, αφού επί της ουσίας το μόνο ενεργό εργαλείο είναι τα δάνεια του ESM.

Η αναγγελία της Κύπρου πως θα υποβάλει αίτημα συμμετοχής στην Προληπτική Πιστοληπτική Γραμμή (ECCL) που δημιουργήθηκε ειδικά για την υγειονομική κρίση ανοίγει τον δρόμο για τη χρήση του εν λόγω ποσού. Συνολικά ανά την Ε.Ε. προβλέπονται δάνεια 240 δισ. ευρώ, ενώ για την Αθήνα το ποσό φτάνει στα 3,7 δισ. ευρώ. Θα είναι διαθέσιμα έως το τέλος του 2022.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στη "λίστα αναμονής" για υποβολή αιτήματος βρίσκεται και η Ισπανία, κάπως αποτελεί ένα από τα κράτη του Νότου με πολύ μεγάλα ζητήματα ταμειακών διαθεσίμων. Ουσιαστικά, το πιο μεγάλο πρόβλημα το έχει η Ιταλία, αλλά οι πολιτικοί τριγμοί στη χώρα με την άνοδο του Ματέο Σαλβίνι "εμποδίζουν" προσωρινά μια κίνηση.

Πάντως, ο πρώτος ο οποίος θα υποβάλει αίτημα στον ESM για το εν λόγω δάνειο είναι αυτός που θα διαμορφώσει τους όρους. Διπλωματικές πήγες υπενθυμίζουν πως η απόφαση έχει μια ασάφεια: Υπάρχει μια κατηγοριοποίηση τριών αξόνων σε άμεσες και έμμεσες δαπάνες που συνδέονται με την υγειονομική κρίση, εκ των οποίων μόνο ο τρίτος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για χρήση του δανείου για έμμεσα κόστη (π.χ. για επιδόματα που δόθηκαν σε εργαζομένους εταιρειών που αναγκάστηκαν να μείνουν κλειστές λόγω της πανδημίας). Αυτό, λοιπόν, το σημείο δεν έχει διευκρινιστεί και από τη διαδικασία έγκρισης των εν λόγω δανείων θα φανεί το πόσο χρήσιμη θα είναι η εν λόγω γραμμή για την Αθήνα.

Διαβάστε ΕΔΩ όλες τις ειδήσεις για τον κορωνοϊό.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια