Life

Πώς θα ήταν το Ηράκλειο με ποδηλατόδρομους;

Το να κυκλοφορεί κανείς με ποδήλατο στο Ηράκλειο και γενικά στις περισσότερες πόλεις της χώρας, δεν είναι και τόσο απλή υπόθεση.

Δεν είναι μόνο η απουσία μιας συνολικής στρατηγικής σαν εκείνης που αφήνει άφωνους τους Έλληνες τουρίστες στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας, βλέποντας όχι μόνο ειδικούς ποδηλατοδρόμους αλλά και ειδικά φανάρια γι’ αυτούς, αλλά και η έλλειψη παιδείας από τους δικούς μας οδηγούς που αντιμετωπίζουν τους ποδηλάτες σαν... καταληψίες του δρόμου που τους εμποδίζουν να κινηθούν όπως (και όπου) θέλουν.

Έτσι δεν εκπλήσσει το γεγονός ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στον σχετικό ευρωπαϊκό χάρτη στις τελευταίες θέσεις και δη στην 24η θέση μαζί με τη Μάλτα, ενώ σε ακόμα χειρότερη θέση βρίσκονται η Κύπρος, η Πορτογαλία και η Ρουμανία.

Στον αντίποδα, δεν ξαφνιάζει το γεγονός ότι η Δανία κατέχει την πρωτιά στη χρήση ποδηλάτων, στη σχετική ευρωπαϊκή λίστα, και ακολουθούν η Ολλανδία, η Σουηδία, η Φιλανδία, η Γερμανία και το Βέλγιο, σύμφωνα τουλάχιστον με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ποδηλατών (ECF).

Τα ευρήματα της έρευνας είναι αποκαλυπτικά. Σε πόλεις όπως η Κοπεγχάγη και το Άμστερνταμ, το 35 και 32% των κατοίκων, αντίστοιχα, χρησιμοποιούν τα ποδήλατα για τις μετακινήσεις τους.

Σε καλή θέση βρίσκεται στην κατάταξη και η Σλοβενία, η οποία κατέχει την 7η θέση με την επισήμανση, ότι η πρωτεύουσα Λουμπλιάνα έχει βραβευτεί πολλές φορές για την υλοποίηση σχεδίων προσβασιμότητας σε ποδήλατα που έχουν κερδίσει τους πολίτες, οι οποίοι σε ποσοστό 13% τα χρησιμοποιούν ως βασικό μέσο για τις καθημερινές μετακινήσεις τους.

Και σε αυτόν τον τομέα, πάντως, η Ευρώπη δεν παρουσιάζει ομοιομορφία. Μόλις σε επτά χώρες, σύμφωνα με τα αντίστοιχα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου για το 2014, οι πολίτες χρησιμοποιούν σε διψήφιο ποσοστό το ποδήλατο για να μετακινούνται στις πόλεις, ενώ στις υπόλοιπες τα σχετικά ποσοστά είναι χαμηλά έως απογοητευτικά, με την Ελλάδα να κατέχει μόλις το 2%.

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνονται και από τις μετρήσεις της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ποδηλατών, η οποία συνυπολογίζει, εκτός από τη χρήση του ποδηλάτου, την οδική ασφάλεια, τον ποδηλατικό τουρισμό, την αγορά ποδηλάτου και τη δράση των οργανώσεων που προωθούν τη χρήση των ποδηλάτων στις πόλεις.

Με βάση αυτές τις παραμέτρους, η αξιολόγηση φέρνει στην πρώτη θέση τη Δανία και ακολουθούν η Ολλανδία, η Σουηδία, η Φιλανδία, η Γερμανία και το Βέλγιο.

Ένας ακόμα πιο περίπλοκος δείκτης και ίσως πιο αντιπροσωπευτικός, ο Copenhagenize Index, σύμφωνα με το VoxEurop, ο οποίος χρησιμοποιεί 14 κριτήρια για κάθε πόλη, όπως η ύπαρξη ποδηλατικής κουλτούρας, η διευκόλυνση στη χρήση, το είδος των ποδηλάτων κ.ά. έδωσε για το 2017 τα σκήπτρα στην Κοπεγχάγη της Δανίας, που παραμένει σταθερή σε όλες τις μετρήσεις, με την Ουτρέχτη και το Άμστερνταμ να ακολουθούν από την Ολλανδία και την πεντάδα να συμπληρώνουν το Στρασβούργο της Γαλλίας και η πόλη Μάλμο της Σουηδίας.

Ανά κατηγορία, το Λουξεμβούργο και η Μάλτα κατατάσσονται στις πρώτες χώρες στην οδική ασφάλεια, η Ολλανδία στη χρήση ποδηλάτου, η Φιλανδία στον τουρισμό του ποδηλάτου και η Σλοβενία στο μέγεθος της αγοράς ποδηλάτου.

Παρουσιάζει ενδιαφέρον το γεγονός ότι η χρήση κοινόχρηστων ποδηλάτων παρουσιάζει αλματώδη ανάπτυξη σε ολόκληρο τον πλανήτη με μόλις 7 υπηρεσίες στον κόσμο το 2002, οι οποίες το 2012 έφτασαν τις 497, με τη συντριπτική πλειονότητά τους στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι χώρες με το μεγαλύτερο αντίστοιχο “στόλο” είναι η Κίνα με 753.508, η Γαλλία με 42.930, η Ισπανία με 25.084, οι Ηνωμένες Πολιτείες με 22.390 και η Γερμανία με 12.474.

Εξίσου εντυπωσιακή είναι η άνοδος των σχετικών υπηρεσιών παροχής κοινόχρηστων ποδηλάτων ανά πόλη του κόσμου με μόλις 4 το 2001, οι οποίες ως τα τέλη του 2014 είχαν φτάσει τις 855.

Τέλος, όσον αφορά στις χώρες με το μεγαλύτερο αριθμό τέτοιων προγραμμάτων που “τρέχουν”, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η γνωστή στατιστική υπηρεσία γραφημάτων Statista, αυτές ως τα τέλη του 2016 ήταν η Κίνα με 430, η Ιταλία με 147, οι Ηνωμένες Πολιτείες με 109, η Γερμανία με 76 και τέλος η Ισπανία με 68.

Δύο αιώνες ποδήλατο

Η πρώτη περιήγηση με ποδήλατο στον κόσμο, πριν από 200 χρόνια, ήταν η διάνυση μιας απόστασης σχεδόν 14 χλμ. από τον Καρλ φον Ντράις, αλλά το δίτροχό του, η “draisienne”, όπως έμεινε στην ιστορία, δεν ενθουσίασε το κοινό.

Η πρώιμη μορφή σημερινού ποδηλάτου ήταν υπερβολικά ακριβή στις αρχές του 19ου αιώνα.

Η περιήγηση του 32χρονου τότε Ντράις, καθισμένου πάνω σε ξύλινο δοκό που συνέδεε δύο ρόδες, που άρχισε στις 12 Ιουνίου 1817 οδηγώντας τον από το Μάνχαϊμ στο Σβέτσιγκεν, θεωρείται η ημερομηνία έναρξης της ατομικής κινητικότητας.

Το ταξίδι χωρίς άλογο ήταν μέχρι τότε αδύνατον.

Όμως, αν και καινοτόμα, η εφεύρεση του Ντράις δε διέθετε σύστημα διεύθυνσης και επέτρεπε τη γρήγορη μετακίνηση μόνο σε ευθεία κατεύθυνση. Από το 1817, το ποδήλατο υπέστη αμέτρητες βελτιώσεις και συνοδεύτηκε από κοινωνικές εξελίξεις.

Από την πρώιμη μορφή του ως τα σήμερα, η βασική ιδέα όμως δεν άλλαξε, παραμένοντας δύο ρόδες και ένα τιμόνι.

Έκτοτε, το ποδήλατο δε σταμάτησε να εκσυγχρονίζεται και να γίνεται όλο και πιο λειτουργικό και πιο γρήγορο.

Εξελικτικά, ο επόμενος ιστορικός σταθμός ήταν το 1867, όταν ο Πιέρ Μισό παρουσίασε στη Διεθνή Έκθεση των Παρισίων το ποδήλατό του, ένα δίτροχο εξοπλισμένο με πετάλια στην μπροστινή ρόδα. Αυτό οδήγησε στη μαζική κατασκευή ποδηλάτων με πιο ελαφριά υλικά και σε μια παγκόσμια εμπορική επιτυχία.

 

Σχόλια