Λασίθι

96η επέτειος ανταλλαγής πληθυσμών: Τιμήθηκε η Ελένη Βλάσση

Τουρκοκρητικοί με καταγωγή από την Ιεράπετρα επισκέφτηκαν την πόλη και θα συμματέχουν στο 7ο Διεθνές Φεστιβάλ στην Ιεράπετρα

Την Ιεράπετρα και τα ιερά χώματα των προγόνων τους επισκέφτηκαν συγκινημένοι οι «Giritli» από την πόλη Αρτάκη της Τουρκίας, ανήμερα της εορτής του Αγίου Δημητρίου στις 26 Οκτωβρίου.

Γιορτάζοντας την 96η επέτειο της ανταλλαγής πληθυσμών και την συνεργασία πολιτισμού και αλληλεγγύης, τίμησαν την Γεραπετρίτισα Ελένη Βλάσση στο τζαμί.

Οι Τουρκοκρητικοί, που οι οικογένειες τους έχουν καταγωγή από την Ιεράπετρα, απένειμαν στην Καλλιτεχνική Διευθύντρια του «Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Ιεράπετρας – Awards», τιμητική πλακέτα «για την προσφορά της στον πολιτισμό και την αδελφοποίηση των λαών».

Ενόψει αυτής της τιμητικής πλακέτας η κ. Βλάσση αποδέχτηκε και την πρόταση των Τουρκοκρητικών επισκεπτών να εκπροσωπήσουν την χώρα τους ως πολιτιστικοί πρεσβευτές, στο 7ο Διεθνές Φεστιβάλ που θα πραγματοποιηθεί το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου του 2020 στην Ιεράπετρα. Η κ. Βλάσση είπε χαρακτηριστικά: «Είναι για μένα μεγάλη τιμή και χαρά να συμμετέχετε ως πολιτιστικοί πρεσβευτές στην τελετή έναρξης του Φεστιβάλ, που θα είναι αφιερωμένη στην αδελφοποίηση των λαών.»

Θα είναι η πρώτη φορά που στο φεστιβάλ θα παρευρεθούν πολιτιστικοί πρεσβευτές από την Τουρκία, όπως επίσης και από την Βουλγαρία. Χώρες που τα τελευταία χρόνια αποστέλλουν πολιτιστικούς εκπροσώπους τιμώντας το φεστιβάλ είναι η Κίνα, η Γαλλία, η Βραζιλία, η Ινδονησία, η Ιαπωνία, ο Καναδάς, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, το Ισραήλ, η Νότιος Αφρική, η Ινδία, η Αυστραλία, η Αμερική με διακεκριμένους και βραβευμένους με «Oscar» σκηνοθέτες του Χόλυγουντ καθώς και άλλες 70 χώρες του κόσμου.

Φαίνεται ότι έχει γίνει θεσμός η επίσκεψη κάθε χρόνο Τούρκων στην Ιεράπετρα και στην ευρύτερη περιοχή, ώστε να γνωρίσουν από κοντά τον τόπο που έζησαν πριν το 1922 οι πρόγονοι τους.

Αντίστοιχες επισκέψεις οργανώνονται κατά καιρούς, μέσω συλλόγων από Γεραπετρίτες και Κρητικούς, σε πόλεις και περιοχές της Τουρκίας στις οποίες ζούσαν Έλληνες της Μικράς Ασίας μέχρι το 1922, και στις οποίες μετά την ανταλλαγή πληθυσμών εγκαταστάθηκαν πολλοί Τουρκοκρητικοί, οι οποίοι είναι γνωστοί ως «Girtili».

«Girit» στην τουρκική γλώσσα σημαίνει Κρήτη. «Giritli» ονομάζουν στη γείτονα, τους Τουρκοκρητικούς, οι οποίοι έφτασαν στην απέναντι πλευρά της Τουρκίας, φεύγοντας από την Κρήτη, μετά την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Η Αρτάκη είναι μια παράλια πόλη και ένα παραθεριστικό κέντρο της Τουρκίας. Βρίσκεται κοντά στα νησιά του Μαρμαρά, ενώ απέχει είκοσι λεπτά από το λιμάνι του Πάνορμου από το οποίο εκτελούν δρομολόγια ταχύπλοα πορθμεία με την Κωνσταντινούπολη.

Η πόλη είχε κατά συντριπτική πλειονότητα ελληνικό πληθυσμό μέχρι το 1922 όπου και ακολούθησε η εξόντωσή του. Ο πληθυσμός της πόλης σύμφωνα με την οθωμανική απογραφή του 1891 ήταν 33.007 κάτοικοι, από τους οποίους η πλειοψηφία ήταν Έλληνες (29.165), ενώ οι τούρκοι ήταν μόλις 3.070 και στο θρήσκευμα η πλειονότητα των κατοίκων ήταν χριστιανοί (91%).

Μετά την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών που προέβλεπε η συνθήκη της Λωζάνης οι περισσότεροι κάτοικοι, όσοι είχαν επιζήσει της καταστροφής της Αρτάκης, εγκαταστάθηκαν σε παραχωρηθείσα έκταση στην κεντρική Εύβοια όπου και ίδρυσαν τον οικισμό της Νέας Αρτάκης, άλλος τόπος εγκατάστασης των Αρτακηνών ήταν και τα Σήμαντρα Χαλκιδικής. Στη συνέχεια στην Αρτάκη, μετά τον διωγμό των Ελλήνων, εγκαταστάθηκαν Τουρκοκρητικοί και Τούρκοι κυρίως από τη Βοσνία.

Σχόλια