Λασίθι

Ποια είναι η... «αρχαία καρδιά της Ιεράπετρας»;

Κυκλοφόρησε η πρώτη έκδοση του μικρού βιβλίου με θέμα «Η αρχαία καρδιά της Ιεράπετρας» που έγραψε η Ιταλίδα αρχαιολόγος Μαρτσέλα ντε Πάολι στη Βενετία, έχοντας συνεργαστεί με το Σύλλογο Ανάδειξης Αρχαιοτήτων Ιστορίας και Πολιτισμού της Ιεράπετρας.

«Το βιβλίο αυτό που έχει εκδοθεί αρχικά σε 3.000 αντίτυπα, μάς έχει ζητηθεί από Συλλόγους Εκπαιδευτικών και Γονέων προκειμένου να διανεμηθεί στους μαθητές, τώρα που τελειώνει η σχολική χρονιά. Θα το έχουμε και στην επικείμενη έκθεση βιβλίου, για να το πάρουν όσοι μικροί και μεγάλοι το επιθυμούν. Το έχει γράψει με ένα ιδιαίτερα εύληπτο τρόπο, η Ιταλίδα αρχαιολόγος Μαρτσέλα Ντε Πάολι, ώστε μέσα από τα παιχνίδια και τα σταυρόλεξα του να μάθουν και οι μικροί μαθητές την αρχαία ιστορία.

Στο εξώφυλλο του βιβλίου έχουμε βάλει το μοναδικής ομορφιάς γλυπτό της Θεάς Δήμητρας, το οποίο δεσπόζει στην αρχαιολογική συλλογή της Ιεράπετρας.

Στην πίσω πλευρά του εξωφύλλου έχουμε το κεφάλι της Θεάς Αθηνάς, γλυπτό που φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βενετίας και είναι δώρο της αρχαίας Πραισού προς την αρχαία Ιεράπυτνα. Δεξιά της έχουμε βάλει τη Νηρηίδα πάνω στο δελφίνι, που προέρχεται επίσης από την Ιεράπετρα. Και αυτό το γλυπτό βρίσκεται στο Μουσείο της Βενετίας», μας εξήγησε ο πρόεδρος του Συλλόγου Ανάδειξης Αρχαιοτήτων Ιστορίας και Πολιτισμού Ιεράπετρας κ. Γιάννης Ροβιθάκης, συνταξιούχος εκπαιδευτικός.

Αναφορά στον αείμνηστο Αντώνη Ζώη

Πριν μερικές μέρες έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών στα 88 του χρόνια ο Αντώνης Ζώης, ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες αρχαιολόγους που έχει γράψει τη δική τους ιστορία ανασκάπτοντας το Μινωικό οικισμό της Βασιλικής Ιεράπετρας.

«Το περασμένο καλοκαίρι, είχαμε τη μεγάλη χαρά να φιλοξενήσουμε στην Ιεράπετρα την αρχαιολόγο – συνεργάτιδα του Αντώνη Ζώη κ. Βάσω Φώτου, η οποία συνεργαζόμενη με την Εφορία Αρχαιοτήτων Λασιθίου, ήρθε να μελετήσει τα κεραμικά της Βασιλικής.

Μας μετέφερε πρόταση του αείμνηστου αρχαιολόγου Αντώνη Ζώη για αξιοποίηση του εγκαταλελειμμένου Δημοτικού σχολείου της Βασιλικής. Πρότεινε να κάνουμε μια αίθουσα του εργαστηρίου κεραμικής και μια άλλη Βιβλιοθήκη, δωρίζοντας τα συγγράμματα του. Ο ίδιος λίγο αργότερα έστειλε σχετική επιστολή και στο Δήμο Ιεράπετρας, επισημοποιώντας αυτήν του την επιθυμία.

Ελπίζουμε σε συνεργασία με την κ. Φώτου, το υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Κρήτης το Δήμο Ιεράπετρας, την Εφορία Αρχαιοτήτων Λασιθίου και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Βασιλικής να καταφέρουμε να υλοποιήσουμε την πρόταση και επιθυμία του», ανέφερε ο κ. Γιάννης Ροβιθάκης.

«Ο Αντώνης Ζώης μας έμαθε να ονειρευόμαστε και τον ευχαριστούμε γι’ αυτό. Όλοι μας ευχόμαστε ολόψυχα “αιωνία του η μνήμη”,  γιατί ήταν πρωτοπόρος αρχαιολόγος, φωτεινός δάσκαλος και ακούραστος  ερευνητής.

Όταν δημιουργήσουμε αυτήν την βιβλιοθήκη που επιθυμούσε στη Βασιλική, προτείνω να της δώσουμε το όνομα του για να μην τον ξεχάσουμε ποτέ», καταλήγει ο κ. Γιάννης Ροβιθάκης.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων

Για τον θάνατο του αρχαιολόγου Αντώνη Ζώη ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων έγραψε:

«Όσοι από εμάς ευτύχησαν να έχουν δάσκαλο τον Αντώνη Ζώη στο πέρασμά του από τη Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας και των Ιωαννίνων, δεν μπορεί να μη νιώθουν  τυχεροί και ευγνώμονες για τις στέρεες γνώσεις που απλόχερα πρόσφερε.

Για πρώτη φορά είχαμε απέναντι μας τον καθηγητή που άνοιγε ορίζοντες από την Παλαιολιθική εποχή έως τους μεγάλους πολιτισμούς της Εγγύς Ανατολής, τον ερευνητή που μας έδειξε τους μαγευτικούς δρόμους της μελέτης μέσα από τη βιβλιογραφία αλλάζοντας το κατεστημένο της ανιαρής αποστήθισης από πανεπιστημιακά συγγράμματα. Ρηξικέλευθος και τολμηρός δεν δίστασε να  εφαρμόζει και να δημοσιοποιεί με θάρρος και όποιο κόστος τις απόψεις του. Συνεπής στις ιδέες του, ξεχώρισε για το ήθος, τη σεμνότητα, τη δίκαιη κρίση του, την καθαρότητα του νου και το ακούραστο πνεύμα του στραμμένο με ανιδιοτέλεια στην έρευνα, στα έργα των ανθρώπων, τη φωτογραφία, τις εκδόσεις, την ποίηση και πιο πρόσφατα τη βοτανολογία, με τις καταγραφές της μαγευτικής χλωρίδας του Λυκαβηττού.

Πολύτιμη παρακαταθήκη παραμένει η διεισδυτική του ματιά στην προϊστορική Κρήτη, η επίλυση σοβαρών προβλημάτων χρονολογίας της μινωικής κεραμικής, τα βαθυστόχαστα Φαιστιακά του, η αξεπέραστη διδακτορική διατριβή του για την Καμαραϊκή κεραμική στο πανεπιστήμιο του  Τübingen, τα πολύτιμα ημερολόγια των δύσκολων ανασκαφών του στη Βασιλική Ιεράπετρας και τις Βρύσες Κυδωνίας  Χανίων και  οι πολυάριθμοι τόμοι δικών του επιστημονικών αρχαιολογικών εκδόσεων με τον γενικό τίτλο «ΑΠΟΔΕΞΙΣ», που έδινε αφιλοκερδώς στις αρχαιολογικές βιβλιοθήκες.

Ο Αντώνης Ζώης τόλμησε να προχωρήσει με θάρρος σε αυστηρή κριτική μυθικών ανασκαφέων και αποδόμηση θεωριών της δυτικής σκέψης που οδήγησαν στο εκστατικό όραμα της Κνωσού. Την έγνοιά του και την αγωνία του για την αρχαιολογία στην Ελλάδα ως πραγματικότητα και ως προοπτικές αποτύπωσε σε ένα ακόμη βιβλίο του, παρακαταθήκη κι αυτό σε όσους αφήνει πίσω του και στις μελλοντικές γενιές. Αντίθετος στον «ρατσισμό των γενεών» και τον «μεγαλόστομο βεντετισμό» πίστευε στην ακριβοδίκαιη ισότητα έναντι της επιστήμης και στην αυστηρή θεσμοθέτηση του κανόνα των ίσων ευκαιριών για μια αρχαιολογία προσιτή σε όλους προτείνοντας την οργάνωση Αρχαιολογικών Εφορειών με τη μορφή ανεξάρτητων ερευνητικών κέντρων με άνετα εργαστήρια, μεγάλα σανιδένια τραπέζια και αποθήκες σε όλα τα Μουσεία.

Τον Αντώνη Ζώη θα τον θυμόμαστε για την αγάπη του για τους μαθητές του, τους συνεργάτες του και την αρχαιολογία, ως φωτεινό και δίκαιο δάσκαλο, συστηματικό αφοσιωμένο και ακούραστο ερευνητή, δραστήριο αρχαιολόγο, ακούραστο ανιδιοτελή και πολυπράγμονα άνθρωπο, περήφανο ποιητή και πάντα προοδευτικό και νέο ως την τελευταία στιγμή της ζωής του, κι ας έφυγε πλήρης ημερών στα 88 του χρόνια».

Σχόλια