Ηράκλειο

Πώς θα αποκτήσει και πάλι «ζωή» η Φάμπρικα Ανωγειανάκη

Και τι δεν έχει ειπωθεί για το μεγάλο κρίμα και άδικο που βιώνουμε στο Ηράκλειο βλέποντας σημαντικά κτίσματα, υψηλού ιστορικού, αρχιτεκτονικού και πολιτισμού ενδιαφέροντος, να ρημάζουν, εγκαταλελειμμένα στην τύχη τους. Πόσο μελάνι δεν έχει χυθεί για τον αρχιτεκτονικό-ιστορικό πλούτο αυτής της πόλης που μένει αναξιοποίητος... φάντασμα του πάλαι ποτέ ένδοξου παρελθόντος του!

Πολλά τα οικοδομήματα-διατηρητέα μνημεία που έχουν “στοιχειώσει”, αφού οι ιδιοκτήτες-κληρονόμοι τους αδυνατούν να τα συντηρήσουν και να τα αξιοποιήσουν, ενώ Δήμος Ηρακλείου και υπουργείο Πολιτισμού δεν κάνουν κάποια έμπρακτη κίνηση εξαγοράς και διάσωσής τους.

Για ένα ξεχωριστό κτίσμα όμως διαφαίνεται τώρα “φως”! Ο λόγος για την παλιά φάμπρικα Ανωγειανάκη, στην περιοχή της Αγίας Τριάδας. Μετά από χρόνια αναμονής, ο Δήμος Ηρακλείου αποφάσισε να κινήσει επιτέλους τις διαδικασίες εξαγοράς της ώστε να την αναστηλώσει, στεγάζοντας στο συγκριμένο χώρο μουσικό μεσογειακό κέντρο και άλλες πολιτιστικές δράσεις, μέσω των οποίων θα δοθεί άλλη πνοή στην ιστορική, όσο όμως και πολύπαθη συνοικία...

Το Δημοτικό Συμβούλιο άναψε το “πράσινο φως” για την έναρξη των διαδικασιών διερεύνησης της απευθείας αγοράς της πρώην φάμπρικας από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες. Η απόφαση ουσιαστικά εξουσιοδοτεί τη δημοτική Αρχή, και συγκεκριμένα την αντιδήμαρχο Πολεοδομίας-Δημοτικής Περιουσίας Στέλλα Αρχοντάκη-Καλογεράκη, να έρθει σε επαφή με τους ιδιοκτήτες και να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις μαζί τους για την εξαγορά. Παράλληλα με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, καλείται η Νομική Υπηρεσία του Δήμου να διερευνήσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς του κτηριακού συγκροτήματος, όπου επί τουρκοκρατίας λειτουργούσαν ελαιοτριβείο και βυρσοδεψεία, ενώ την εποχή του Μεσοπολέμου λειτουργούσε σχολή χορού.

«Στόχος μας να δημιουργηθεί ένα διαπολιτισμικό κέντρο, ένα μεσογειακό μουσικό κέντρο, σε μια συνοικία, την Αγία Τριάδα, που κατοικείται από γηγενείς Ηρακλειώτες και φιλοξενεί τα τελευταία χρόνια οικονομικούς και πολιτικούς μετανάστες από τον ευρύτερο μεσογειακό χώρο. Για τη στέγασή του απαιτείται ένας χώρος τουλάχιστον 350-400 τ.μ., ο οποίος να διαθέτει εσωτερική αυλή και κτήρια. Προκειμένου ταυτόχρονα να προστατευτούν, να αξιοποιηθούν και να αναδειχθούν όσο το δυνατόν περισσότερα αξιόλογα ακίνητα της περιοχής, ο χώρος αυτός θα πρέπει να έχει ανάλογα ιστορικά και αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά.

Η περιοχή της Αγίας Τριάδας, αρκετά υποβαθμισμένη σήμερα, αποτελεί μια από τις συνοικίες που παρουσιάζει τα συγκεκριμένα αυτά χαρακτηριστικά. Βασικά πλεονεκτήματα της περιοχής είναι η μικρή απόστασή της από το εμπορικό κέντρο του Ηρακλείου και η πληθώρα αξιόλογων εγκαταλελειμμένων σήμερα κτηρίων. Η εγκατάσταση δομών πολιτιστικού χαρακτήρα στην περιοχή θα συμβάλει ουσιαστικά στην αναβάθμισή της, μετατρέποντάς τη σταδιακά σε κυψέλη πολιτισμού και δημιουργίας, προσελκύοντας νέους κάτοικους, επαγγελματίες αλλά και επισκέπτες», αναφέρεται στη σχετική απόφαση που πάρθηκε κατά πλειοψηφία στο Δημοτικό Συμβούλιο (καταψήφισε η “Λαϊκή Συσπείρωση” και διαφοροποιήθηκε η παράταξη των “Ενεργών Πολιτών”, ζητώντας πιο σφαιρική πρωτοβουλία για αρκετά τέτοια οικοδομήματα και όχι μόνο της φάμπρικας), και επισημαίνεται ακόμα: «Μοναδική παρακαταθήκη για τη δημιουργία του χώρου η πρόθεση του σπουδαίου καλλιτέχνη Ros Daly, διευθυντή του Μουσικού Εργαστηρίου “Λαβύρινθος”, να παραχωρηθεί στο Δήμο η σημαντικότατη συλλογή μουσικών οργάνων, η οποία περιλαμβάνει σπάνια μουσικά όργανα από τον ευρύτερο χώρο της Ανατολής. Πρόθεσή μας είναι να εμπλουτιστεί η συλλογή αυτή με μουσικά όργανα από όλο το μεσογειακό χώρο.

Με το με αριθμό 16324/18 έγγραφό του ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίας Τριάδας πρότεινε την αγορά και αξιοποίηση από το Δήμο της πρώην φάμπρικας Ανωγειανάκη, η οποία βρίσκεται στην περιοχή μελέτης και έχει ικανό μέγεθος για να φιλοξενήσει την παραπάνω δομή. Μετά από έρευνα της Διεύθυνσης Πολιτισμού, διαπιστώθηκε ότι το μοναδικό κατάλληλο ακίνητο από εκείνα που έχουν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα στη συγκεκριμένη περιοχή και δεν αξιοποιούνται είναι η φάμπρικα Ανωγειανάκη».

Διερευνητικές ενέργειες σε πρώτη φάση

Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, βεβαίως, στην παρούσα φάση μιλάμε για διερευνητικές ενέργειες προς την κατεύθυνση της απόκτησης της πρώην φάμπρικας από το Δήμο Ηρακλείου.

Το αν θα πάρει σάρκα και οστά όντως η εξαγορά, η κτηριακή αποκατάσταση και ανάδειξη του σημαντικού βιομηχανικού κτηρίου, μένει να φανεί στην πράξη. Και η αλήθεια είναι ότι κανείς θα πρέπει να κρατά μικρό καλάθι. Διότι και άλλες φορές έγιναν συζητήσεις για την εξαγορά της φάμπρικας, όπως και άλλων σημαντικών διατηρητέων μνημείων όπως οι βενετσιάνικοι ναοί, μεταξύ των οποίων ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή στα Ψαράδικα. Συζητήσεις που δεν προχώρησαν ποτέ σε κάτι ουσιαστικό. Μην ξεχνάμε ότι η υπόθεση διάσωσης της πρώην φάμπρικας Ανωγειανάκη από το Δήμο Ηρακλείου εκκρεμεί εδώ και μια εικοσαετία! Συγκεκριμένα από το 1997, όταν και η πρόταση εξαγοράς έπεσε στο τραπέζι από τον πρώην αντιδήμαρχο και μέλος της “Ηράκλειας Πρωτοβουλίας” Μανόλη Βασιλάκη.

Η φάμπρικα του Ανδρέα Ανωγειανάκη βρίσκεται στην Αγία Τριάδα, στη συμβολή των οδών Βαλέστρα, Σαββαθιανών και Μελιδώνη. Αποτελείται από ένα συγκρότημα δύο διώροφων, λιθόκτιστων, κεραμοσκεπών κτηρίων, που συνοδεύονται από μικρότερα, βοηθητικά κτίσματα.

Τα δύο διώροφα κτήρια και οι προσθήκες που εναρμονίζονται με αυτά έχουν προ μερικών κηρυχθεί διατηρητέα από το ΥΠΕΚΑ (ΦΕΚ 174/27.6.2011). Στο οικόπεδο υπήρχαν, εκτός από το ελαιοτριβείο, δύο βυρσοδεψεία και τέσσερα πηγάδια. Στον πρώτο όροφο του κτηρίου επί της οδού Βαλέστρα στεγαζόταν η κατοικία του ιδιοκτήτη, που για κάποιο διάστημα λειτούργησε ως χοροδιδασκαλείο.

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχόλια