Ηράκλειο

Την Τετάρτη η δίκη για την κλοπή πετρελαίου στο ΠΑΓΝΗ

Στο σκαμνί 23 άτομα

Tην Τετάρτη 7/3 όπως όλες οι πλευρές αναμένουν, στην αίθουσα του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, χωρίς αναβολή, θα πέσει επιτέλους η αυλαία της πολύκροτης υπόθεσης για την κλοπή ή όχι του πετρελαίου από το ΠΑΓΝΗ για την περίοδο 2000-2005.

Η αποκάλυψη της υπόθεσης τον Αύγουστο του 2005 είχε πάρει ευρύτερες διαστάσεις. Σε πρώτη φάση η εκδίκαση της υπόθεσης, το Φεβρουάριο του 2017, ήταν καταδικαστική για όλους τους κατηγορούμενους, με ποινές φυλάκισης στα 10 έτη. Όμως από εκείνη κιόλας την πρώτη διαδικασία είχαν προκύψει εύλογα ερωτηματικά για την ουσία της υπόθεσης και το πραγματικό βάρος ευθυνών των κατηγορουμένων, πολύ δε περισσότερο που, με βάση το κατηγορητήριο, ποτέ δεν εξηγήθηκε γιατί στο εδώλιο δε βρέθηκαν και άλλα πρόσωπα που είχαν ανάμειξη στην υπόθεση, χωρίς αυτό να σημαίνει και ενοχή. 

Επιπλέον, στα αξιοπρόσεκτα της πρώτης δίκης συγκαταλέγεται και το γεγονός ότι ο τότε εισαγγελέας της Έδρας, αντιεισαγγελέας Εφετών, Νίκος Μαρκάκης, είχε ζητήσει την απαλλαγή όλων των κατηγορουμένων.

Τα καίρια ερωτήματα

Δύο είναι τα βασικά ερωτήματα και της αυριανής δίκης, μετά την έφεση που άσκησαν οι κατηγορούμενοι:
α) Υπήρξε κλοπή πετρελαίου και μάλιστα σε χρονικό βάθος με τη λειτουργία κυκλώματος, το οποίο υπεξαιρούσε τις ποσότητες πετρελαίου που προορίζονταν για το ΠΑΓΝΗ;
β) Οι συγκεκριμένοι κατηγορούμενοι είναι ένοχοι και, μάλιστα, αυτοί και μόνο έπρεπε να καθίσουν ως κατηγορούμενοι στο εδώλιο;


Από αυτά τα δύο βασικά ερωτήματα, όμως, γεννιούνται ακόμη περισσότερα, τα οποία φαίνεται να οδήγησαν στο πρωτόδικο δικαστήριο τον εισαγγελέα, κ. Νίκο Μαρκάκη, να ζητήσει την αθώωση όλων των κατηγορουμένων, που στην προκειμένη περίπτωση είναι μόνο οι οδηγοί βυτιοφόρων που εκτελούσαν τον ανεφοδιασμό σε πετρέλαιο του ΠΑΓΝΗ και οι θερμαστές του νοσοκομείου, για τους οποίους ο εισαγγελέας της Έδρας, όπως χαρακτηριστικά είχε πει πρωτόδικα, θα «έπρεπε να υπάρχει η απαλλαγή... προπάντων των θερμαστών».
Στην πράξη, εδώ και 13 χρόνια, αυτοί οι άνθρωποι - 17 οδηγοί και 5 θερμαστές - είναι “κρεμασμένοι στα μανταλάκια” με τη ρήση “όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά”, καταδικασμένοι από τον κόσμο που, με όλα αυτά που ακούει γύρω του, με τα σκάνδαλα και τη διαφθορά, ψάχνει παντού ενόχους και υπαίτιους για τα προβλήματα που τον βασανίζουν...

Η κλοπή και τα μέχρι στιγμής στοιχεία

Στο ερώτημα αν υπάρχει κλοπή και μάλιστα σε μεγέθη που αναφέρει η δικογραφία, ύψους 1,5 εκατ. ευρώ, και πώς τεκμηριώνεται για την επίμαχη πενταετία 2000-2005, τα μέχρι στιγμής στοιχεία έχουν μια ανάγνωση γενικόλογη. Από τη σύλληψη οδηγού βυτιοφόρου τον Αύγουστο του 2005, που αμέσως μετά την παράδοση πετρελαίου στο ΠΑΓΝΗ διαπιστώθηκε από έλεγχο διευθυντικών στελεχών ότι δεν είχε παραδώσει όλη την ποσότητα, και ο οποίος δικάστηκε, έγιναν κατόπιν από το ΣΔΟΕ συνειρμοί και παραδοχές για τις παραδόσεις των προηγούμενων ετών, αναδρομικά, και έτσι βγήκε το συμπέρασμα της κλοπής για το σύνολο της περιόδου 2000-2005! Όμως, ακόμη κι αν μια τέτοιου μεγέθους κλοπή υπήρξε όντως, ουδέποτε διερευνήθηκε και, κυρίως, ουδέποτε απαντήθηκε πού τελικά κατέληξε μια τόσο μεγάλη ποσότητα. Αυτό το κομμάτι της υπόθεσης, 13 χρόνια μετά, κανείς δεν το γνωρίζει...
Δεν υπήρξε δηλαδή διαπιστωμένη κλοπή και εντοπισμός με συγκεκριμένη ποσότητα, παρά μόνο υποθέσεις εργασίας, εκτός φυσικά από το γεγονός του 2005, κατά το οποίο, μετά την παράδοση της ορισθείσας ποσότητας στο ΠΑΓΝΗ, ο οδηγός ακινητοποιήθηκε και η μέτρηση έδειξε ότι είχε τροφοδοτήσει με μικρότερη ποσότητα από την ορισθείσα τις δεξαμενές του ΠΑΓΝΗ.

Στα αξιοπερίεργα, πάντως, και αυτής της επιτόπιας αποκάλυψης είναι ότι ο συλληφθείς οδηγός, όπως προέκυψε από τη δικογραφία, πήγε εκείνη τη μέρα για πρώτη φορά στο ΠΑΓΝΗ να παραδώσει πετρέλαιο, δεν ήξερε καν τα κατατόπια, πού παρκάρει, πώς αδειάζει το φορτίο, κ.λπ., και επίσης το ότι η επιτροπή παραλαβής, όταν ολοκλήρωσε το άδειασμα του πετρελαίου, του τόνισε: «Πρόσεχε να έχεις κάνει σωστά τη δουλειά σου, διότι κατεβαίνει κλιμάκιο για έλεγχο της παράδοσης». Και ο ίδιος φέρεται να απάντησε: «Κανένα πρόβλημα».
Εκ των υστέρων στη δίκη ο ίδιος ανέφερε ότι, λόγω του ότι ήταν η πρώτη φορά και στριμώχτηκε εξαιτίας της στενότητας του χώρου μεταξύ αυτοκινήτου και μάνικας, με την πλάτη του πιθανόν να πατήθηκαν οι βαλβίδες ασφαλείας και να σταμάτησε η ροή πετρελαίου, κι ενώ φαινόταν ότι είχε αδειάσει να παρέμεινε μέσα μεγάλη ποσότητα πετρελαίου. Αν όμως αυτό ήταν ένα απλά υπερασπιστικό επιχείρημα, το γεγονός ότι την ίδια ημέρα τού γνωστοποιήθηκε ότι θα γινόταν έλεγχος στην ποσότητα που παρέδωσε δημιουργεί την εύλογη απορία: Πώς προχωρούσε σε κλοπή, αφού σε χρόνο-ρεκόρ αυτή θα αποκαλυπτόταν; Μεγάλο ερώτημα, λοιπόν, παραμένει το πώς τόλμησε την πρώτη φορά που πήγε να παραδώσει πετρέλαιο στο ΠΑΓΝΗ να διαπράξει κάτι τέτοιο. Εκτός κι αν πράγματι είχε «εσωτερικές διαβεβαιώσεις» πως δε θα υφίστατο καμία συνέπεια. Αλλά για κάτι τέτοιο θα αρκούσε για πρώτη φορά να εκτελεί ένα τέτοιο έργο στο ΠΑΓΝΗ; Μήπως ισχύει τελικά αυτό που ισχυριζόταν; Αυτό πλέον μόνο o ίδιος το γνωρίζει και δυστυχώς το “πήρε μαζί του”, αφού, παρά το νεαρό της ηλικίας του, απεβίωσε, αφήνοντας αυτά τα δεδομένα και ερωτήματα να συνδέονται με την όλη υπόθεση.

Μέτρα ελέγχου και περιορισμού της κατανάλωσης

Ένα από αυτά που διαπιστώσαμε από το ρεπορτάζ, και τα οποία καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της δίκης, είναι το γεγονός ότι μετά το θόρυβο που ξέσπασε - και δικαιολογημένα - από τη σύλληψη του συγκεκριμένου οδηγού, η διοίκηση του νοσοκομείου και οι αρμόδιες υπηρεσίες, πέρα από την αυστηρή διαδικασία ελέγχου από τις επιτροπές παραλαβής, που μέχρι τότε απ’ ό,τι φαίνεται δεν υπήρχε, προχώρησαν σε περιορισμό της κατανάλωσης με δύο τρόπους:


1. Έκαναν τεχνικές παρεμβάσεις-επιδιορθώσεις, μετατροπές και βελτιώσεις στις εγκαταστάσεις, κάτι που είχε ένα θεαματικό αποτέλεσμα στην εξοικονόμηση ενέργειας. Οι εργασίες που έγιναν κράτησαν πάνω από ένα χρόνο και κόστισαν πάνω από 100.000 ευρώ.
2. Σταμάτησε η ασύστολη χρήση στη θέρμανση, διότι μέχρι τότε, από τον Οκτώβρη μέχρι και τον Απρίλιο, κάθε χρόνο, οι λέβητες δεν έκλειναν ποτέ μέρα-νύχτα. Αμέσως μετά, και με εντολή της διοίκησης, τη νύχτα από τις 10:30 και μέχρι το πρωί στις 6:30 έκλειναν.

Αντιλαμβάνεστε για τι μείωση μιλάμε, αφού ημερησίως το ΠΑΓΝΗ για θέρμανση χρειάζεται 3-4 τόνους, ανάλογα με το ψύχος.
Με πρόχειρους υπολογισμούς, και χωρίς να χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός, η διαφορά των καταναλώσεων από τα χρόνια της κλοπής και μετά εξανεμίζεται και ουσιαστικά αμφισβητείται η κλοπή, όπως με εμφατικό τρόπο τόνισε και ο εισαγγελέας της Έδρας κ. Μαρκάκης στη δίκη που είχε γίνει.

Ποιες κατηγορίες τούς αποδίδονται

Ας δούμε όμως τις κατηγορίες για τους οδηγούς και θερμαστές. Ουσιαστικά κατηγορούνται ότι συνέστησαν όλοι μαζί συμμορία και, επειδή οι επιτροπές παραλαβής δεν έκαναν σωστά τη δουλειά τους, κατά την ώρα της παραλαβής, έκλεβαν το πετρέλαιο προς ίδιον όφελος.
Αν μελετήσουμε τα δεδομένα που υπάρχουν, πώς δηλαδή γίνεται η διαδικασία, πού γίνεται, τι προηγείται, τι ακολουθεί, κ.λπ., γεννούνται πολλά ερωτήματα και ταυτόχρονα εξάγονται συμπεράσματα:

1. Βάσει του νόμου και των διαδικασιών που εφαρμόζει ο δημόσιος τομέας, αλλά και το ΠΑΓΝΗ, για όλα τα υλικά και όλες τις παραγγελίες, γίνεται γραπτή παραγγελία από την οικονομική υπηρεσία προς την εταιρεία προμήθειας καυσίμου και αναγράφεται η ποσότητα που απαιτείται βάσει της σύμβασης προμήθειας.
2. Καμία μα καμία αρμοδιότητα δεν έχουν οι θερμαστές, πέρα από το να διαπιστώνουν τις ποσότητες που φαίνονται σε όργανα μέτρησης - τα οποία κατά τεκμήριο δε λειτουργούν σωστά και αξιόπιστα - και να ενημερώνουν τα γραφείο προμηθειών για να κάνει παραγγελία.
Γραπτή παραγγελία δε γινόταν από την αρμόδια υπηρεσία, παρά μόνο μια μαζική την αρχή κάθε συμβατικής περιόδου (μία κάθε χρόνο).
Αφού ενημερωνόταν η προμηθεύτρια εταιρεία για παράδοση πετρελαίου, προγραμματίζονταν οι παραδόσεις ανάλογα με τις ανάγκες, άλλα και ανάλογα με τη δυνατότητα της εταιρείας να παραδώσει ένα, δύο ή και τρία βυτία την ημέρα.

Τα βυτία, για όσους γνωρίζουν, παραδίδουν το πετρέλαιο στο ΠΑΓΝΗ στο δυτικό μέρος του νοσοκομείου, εκεί που υπάρχουν δεξαμενές υπόγειες, μακριά από τα κτήρια. Από το μηχανοστάσιο που βρίσκεται ο θερμαστής βάρδιας είναι σε απόσταση 100-150 μέτρα και χωρίς καμία οπτική επαφή.

Την παραλαβή την έκανε τριμελής επιτροπή από υπάλληλους του νοσοκομείου όλων των υπηρεσιών. Η παραλαβή γίνεται με συγκεκριμένο τρόπο μέτρησης και ελέγχου με ειδική βέργα, εγκεκριμένη από το υπουργείο Βιομηχανίας, πριν και μετά την παράδοση.
Την ευθύνη παραλαβής οποιουδήποτε υλικού, και του πετρελαίου, τη φέρει αποκλειστικά η επιτροπή παραλαβής. Στη συγκεκριμένη περίπτωση του ΠΑΓΝΗ τα άτομα που συμμετείχαν στις επιτροπές (αλλάζουν κάθε τρίμηνο) ήταν 130!!! Προφανώς οι ανακριτικές Αρχές τούς απάλλαξαν με το σκεπτικό “τι θα γινόταν αν όλοι αυτοί πήγαιναν κατηγορούμενοι;”.

Πού εμπλέκονται οι θερμαστές;

Το θερμαστήριο ως το τελευταίο οίκημα του ΠΑΓΝΗ, πλησίον του χώρου της παράδοσης πετρελαίου, χρησιμοποιούταν για την τηλεφωνική επικοινωνία προς τα μέλη των επιτροπών που καθυστερούσαν, και αυτό συνέβαινε, κατά κύριο λόγο, για την προστασία των μελών της επιτροπής σε περίπτωση βροχόπτωσης ή αναμονής, και στο τέλος της διαδικασίας παραλαβής οι επιτροπές άφηναν εκεί τα τιμολόγια υπογεγραμμένα και οι θερμαστές, καλή τη πίστει (;) τα ανέβαζαν προς τη διαχείριση την επόμενη μέρα. Για το λόγο αυτό, και για να μη χάνονται ή να δημιουργούνται προβλήματα, είχαν φτιάξει ένα βιβλίο όπου ανέγραφαν το κάθε τιμολόγιο που παραλάμβαναν από την επιτροπή, γιατί είχαν παρατηρηθεί διάφορες περιπτώσεις απώλειας ή εκ των υστέρων παραδόσεις τιμολογίων στο λογιστήριο (!).
Αν συμμετείχαν στη διαδικασία κλοπής, θα έβαζαν τους εαυτούς τους αυτοβούλως σε αυτή τη διαδικασία; Αφού διαφορετικά δε θα μπορούσαν έτσι να σπρώξουν και εικονικά τιμολόγια σε συνεννόηση με τους οδηγούς και δε θα τους κατηγορούσε και κανείς;
Πρέπει επίσης να γίνει γνωστό - και προκύπτει και από το ρεπορτάζ - το γεγονός ότι, μόλις τελείωνε η παραλαβή σε ένα βυτίο και αφού άδειαζε, έφευγε από το χώρο παράδοσης και μαζί με την επιτροπή πήγαινε και στάθμευε μπροστά από το θερμαστήριο, λόγω του ότι εκεί ο δρόμος δεν είχε καμία κλίση και η επιτροπή μαζί με τους θερμαστές άνοιγαν την κάνουλα στο κάτω μέρος του βυτίου, όπου μαζευόταν τα απόνερα του πετρελαίου, 15-20 κιλά, και με κανίστρες ή κουβάδες τα πήγαιναν και τα έριχναν στις δεξαμενές.

Το ερώτημα που τίθεται είναι: Μπορούσαν τα βυτία να “κρύψουν” πετρέλαιο και μετά από αυτή τη διαδικασία να το απολέσουν εις βάρος του νοσοκομείου; Η απάντηση είναι ότι η μεγάλη πλειοψηφία των βυτίων, πέρα από τρία που διέθεταν βαλβίδες ασφαλείας, δε γινόταν τεχνικά να “κρύψουν” πετρέλαιο. Το σύστημα λειτουργεί όπως ακριβώς ένα ντεπόζιτο νερού που έχουμε στο σπίτι μας, στο οποίο αν ανοίξουμε το διακόπτη στο κάτω μέρος θα αδειάσει όλο το νερό. Αυτό μας διαβεβαίωσαν έμπειροι μηχανολόγοι που έχουν ασχοληθεί με το αντικείμενο. Τότε πώς το έκλεβαν οι θερμαστές ή οι οδηγοί; Αυτό μένει να δούμε, εφόσον ισχύει, πώς θα απαντηθεί στην αυριανή δίκη. Αλλά ακόμα και σε αυτά τα βυτία που είχαν βαλβίδες ασφαλείας (πιο σύγχρονα, για λόγους ασφαλείας), όπως μας τεκμηρίωναν μηχανολόγοι, όταν μπαίνουν σε λειτουργία οι βαλβίδες και σταματά η ροή του πετρελαίου, υπάρχει σύστημα συναγερμού με εκκωφαντικό θόρυβο και έντονους κραδασμούς ολόκληρου του αυτοκινήτου.

Από έλεγχο που έγινε από κρατικό ΚΤΕΟ αμέσως μετά τη σύλληψη του οδηγού που προαναφέραμε, τα βυτία βρέθηκαν να μην έχουν πειραχθεί στο σύστημα συναγερμού τους και να λειτουργούν βάσει των προδιαγραφών.
Όμως, πέραν αυτών, γεννούνται ερωτήματα:
* Πώς είναι δυνατόν να έχουν συστήσει συμμορία τόσοι άνθρωποι με διαφορετική καθημερνή δραστηριότητα, αφού αν πήγαινε ένας οδηγός σήμερα και συναντούσε το συγκεκριμένο θερμαστή μπορεί να περνούσε και ένας χρόνος για να τον ξανασυναντήσει, λαμβάνοντας υπόψη και ότι οι θερμαστές κάνουν βάρδιες πρωί-απόγευμα και νύχτα όλες τις ημέρες του μήνα;
* Αλήθεια, πώς πήγαν μόνο οι 17 οδηγοί κατηγορούμενοι από τους περίπου 75 που είχαν περάσει και παραδώσει πετρέλαιο στο ΠΑΓΝΗ την ίδια περίοδο; Πώς έκαναν την “κολεγιά” με αυτούς μόνο οι θερμαστές και όχι με άλλους;
* Γιατί όχι όλοι οι θερμαστές κατηγορούμενοι; Μόνο οι συγκεκριμένοι πέντε δούλευαν σε ένα σύστημα- “ρολόι” στο ωράριο, τις κρίσιμες πάντα ώρες παράδοσης των ποσοτήτων πετρελαίου στο νοσοκομείο;
* Πώς είναι δυνατόν να προλαβαίνει θερμαστής, που μόλις έχει προσληφθεί και στο χρόνο που δούλευε και είχε κάνει ελάχιστα πρωινά (τότε γινόταν παραλαβές), να μπαίνει στο κύκλωμα;
* Πώς είναι δυνατόν οδηγός που είχε πάει μία ή δύο φορές να μπαίνει στο κύκλωμα και να συνεννοείται κατευθείαν με άγνωστο, μέχρι εκείνη τη στιγμή, θερμαστή, ο οποίος δεν είχε καμία δουλειά με την παραλαβή;
* Και, τέλος, γιατί οι θερμαστές μόνο κατηγορούμενοι, που δεν έμπαιναν παρά σπανίως στις επιτροπές παραλαβής, σε αντίθεση με άλλες ειδικότητες τεχνικών που ήταν συνέχεια; Μήπως ο λόγος που υποχρέωνε την υπηρεσία τους να μην τους βάζει, και που ήταν ότι ο θερμαστής απαγορεύεται να απομακρύνεται από το θερμαστήριο, είναι ένα σημείο που πρέπει να εξετάσουν οι δικαστές;

Από ό,τι γνωρίζουμε από το ρεπορτάζ, στην προηγούμενη δίκη αναφέρθηκε από μάρτυρα κατηγορίας ότι οι θερμαστές ήταν ΜΟΝΙΜΩΣ μέλη των επιτροπών παραλαβής, και οι οποίοι ως ειδικοί παροπλίζουν τα υπόλοιπα μέλη. Αυτό βέβαια μέτρησε πολύ για τους δικαστές να σκεφτούν ότι έτσι μπορεί να στηθεί παιχνίδι με τους οδηγούς.
Όμως, όπως διαβεβαιώνουν νομικοί και από τις υπηρεσίες του ΠΑΓΝΗ, από τα αρχεία που υπάρχουν και τελικά βρέθηκαν μετά την πρώτη δίκη, οι θερμαστές σε ελάχιστες περιπτώσεις συμμετείχαν και, μάλιστα, κάποιοι από αυτούς σε καμία.

Και τέλος, αν οι θερμαστές και οι οδηγοί είχαν κλέψει τέτοια ποσότητα, κάπου θα φαινόταν το χρήμα. Εδώ έχουμε εντοπίσει από το ρεπορτάζ το φαινόμενο οι οδηγοί στην πλειοψηφία τους να μην έχουν να βάλουν δικηγόρο και οι θερμαστές να καλύπτονται εξ ολοκλήρου από το Σωματείο Εργαζόμενων του ΠΑΓΝΗ και από εράνους που κάνουν οι συνάδελφοί τους για να έχουν νομική υπεράσπιση.

Είναι δε σημαντικό, και αποτελεί εξαίρεση ενόψει των άλλων υποθέσεων που έχουν πάει στα δικαστήρια, το Σωματείο Εργαζομένων του ΠΑΓΝΗ να καλύπτει και ηθικά και χρηματικά τους θερμαστές, σε σχέση με άλλες υποθέσεις που το ίδιο Σωματείο τηρεί αποστάσεις ασφαλείας.
Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τους προϊσταμένους τους και τα διευθυντικά στελέχη της υπηρεσίας που σύσσωμα είναι μάρτυρες υπεράσπισης.

Η δίκη, που πραγματοποιείται αύριο λοιπόν, από κάθε άποψη αποκτά άλλο ενδιαφέρον, σε μια υπόθεση που το 2005 βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας...

Σχόλια