Κρήτη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας: Ο μεγάλος «ασθενής», εν μέσω πανδημίας

Ο Καθηγητής Ιατρικής, Χρήστος Λιονής, μιλά στο neakriti.gr για την σημασία που θα είχε μια «υγειονομική στροφή» με «επίκεντρο» την φροντίδα στο σπίτι

3+1 παρεμβάσεις στην προσπάθεια ελέγχου της πανδημίας στην Κρήτη

Μια – αδιαμφισβήτητα - απαιτητική περίοδο «ζει» το Σύστημα Υγείας της Κρήτης, με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό να προσαρμόζεται, συνεχώς, στις έκτακτες συνθήκες της εκθετικής αύξησης νοσηλειών στις ΜΕΘ και τις Κλινικές Covid στα Νοσοκομεία του νησιού.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα η μετατροπή του χώρου μετεγχειρητικής παρακολούθησης ασθενών του ΠΑΓΝΗ σε ΜΕΘ, προκείμενου να καλυφθούν οι ανάγκες εφόσον χρειαστεί, η προληπτική δημιουργία τέταρτης κλινικής Covid στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο με χωρητικότητα ακόμη 22-23 ασθενών, αλλά και η γενικευμένη επέκταση κλινών στα Νοσοκομεία της Κρήτης, ιδιαίτερα σε όσα έχουν χαρακτηριστεί νοσοκομεία «αναφοράς» και βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή».

Συσσωρευμένη, προφανώς, είναι και η κούραση των υγειονομικών που τόσους μήνες καλούνται να ανταπεξέλθουν σε δυσμενείς εργασιακές συνθήκες, ενώ όπως ανακοινώθηκε την Τετάρτη 25 Αυγούστου, το υπουργείο Υγείας διακόπτει τις κανονικές άδειες όλων των υγειονομικών από την 1η Σεπτεμβρίου, οι οποίοι θα πρέπει να επιστρέψουν στα καθήκοντά τους.

Στοιχεία που ίσως απουσιάζουν όμως από την συζήτηση και την διαχείριση της πανδημίας – ή έστω δεν καλύπτονται με τον ίδιο ζήλο - είναι η έλλειψη στοχευμένων οροεπιδημιολογικών μελετών που ενδεχομένως να οδηγούσαν σε ασφαλέστερα συμπεράσματα και αντίστοιχες αποφάσεις, αλλά και η μη ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με αρμοδιότητες, ρόλους και ουσιαστική συμβολή όχι μόνο στην διάγνωση και την αντιμετώπιση περιστατικών Covid, αλλά και των υπόλοιπων περιστατικών που προφανώς, δεν σταμάτησαν, με την εμφάνιση της πανδημίας.

O Καθηγητής Ιατρικής, επικεφαλής εμβολιαστικών τμημάτων ΠΑΓΝΗ - Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης, Χρήστος Λιονής, μιλώντας στο neakriti.gr, θέτει στο επίκεντρο την αξία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας υγείας και προτείνει κάποια μέτρα που «θα συνέβαλαν στην προσπάθεια ελέγχου της πανδημίας στην Κρήτη», τα οποία όπως σπεύδει να τονίσει «δεν είναι εύκολο να γίνουν όλα μαζί πραγματικότητα, χρειάζονται δε ορισμένες προϋποθέσεις για να λειτουργήσουν».

Οι Κινητές ομάδες εμβολιασμού απομακρυσμένων και δυσπρόσιτων περιοχών (που συνήθως χαρακτηρίζονταν και από χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη) ξεκίνησαν το έργο τους μόλις στις αρχές Ιουλίου, με την Κρήτη να κάνει το… ποδαρικό σε πανελλαδικό επίπεδο από το Τυμπάκι και την Αγία Γαλήνη, ενώ σχετικά πρόσφατα ξεκίνησαν και οι εμβολιασμοί κατ΄οίκον για τον ευάλωτο πληθυσμό που αντιμετωπίζει δυσχέρεια στην μετακίνηση του σε κάποιο εμβολιαστικό κέντρο.

«Οι κινητές ομάδες θα πρέπει να αλλάξουν χαρακτήρα, από διαγνωστικές και “ευκαιριακές” να μετατραπούν σε “εργαλεία” που θα παρεμβαίνουν μέσω ενός συντονιστικού κέντρου που θα λαμβάνει τηλεφωνικές κλήσεις», τονίζει ο καθηγητής Ιατρικής, Χρήστος Λιονής, θέτοντας παράλληλα κάποιες προϋποθέσεις για την ουσιαστική συμβολή της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στη Δημόσια Υγεία.

Προϋποθέσεις – Μέτρα ενίσχυσης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στη Δημόσια Υγεία

«Πρώτη προϋπόθεση λοιπόν, η ανάπτυξη ενός συντονιστικού κέντρου που θα λειτουργεί ένα τηλεφωνικό κέντρο, με την συνδρομή και ευθύνη της 7ης ΥΠΕ - στην διοίκηση της οποίας έχω προσωπικά εμπιστοσύνη – το οποίο θα λαμβάνει κλήσεις από τον εκάστοτε ασθενή, θα τον προσανατολίζει και θα τον κατευθύνει αναλόγως.

Δεύτερη προϋπόθεση, οι κινητές μονάδες θα πρέπει να “αναλαμβάνουν” τον ασθενή με συμπτώματα, να συμβάλλουν στην έγκαιρη διάγνωση του διαθέτοντας την απαιτούμενη διαγνωστική τεχνολογία (rapid test ή/και rapid PCR μοριακό τεστ) και ακολούθως, δεδομένου του αποτελέσματος να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του στο σπίτι στη βάση καθιερωμένων και συμφωνημένων πρωτοκόλλων. Με αυτόν τον τρόπο θα μειώσουμε την πίεση, που δέχονται οι υπηρεσίες των ΤΕΠ και όλες οι νοσοκομειακές δομές και θα περιορίσουμε την διασπορά του ιού στην κοινότητα.

Τρίτη προϋπόθεση, η ανάπτυξη ομάδων υγείας που θα αναλάβουν τη φροντίδα ασθενών με ήπια συμπτώματα, καθώς και των οικογενειών τους στο σπίτι. Οι ομάδες θα αποτελούνται από γιατρό, νοσηλευτή ή και άλλον επαγγελματία υγείας, σύνθεση που μπορεί να ποικίλει ανάλογα με το είδος της επίσκεψης και τις τοπικές δυνατότητες. Θα αναλαμβάνει την φροντίδα στο σπίτι, με την υποστήριξη της Κινητής Μονάδας Υγείας, έχοντας άμεση επικοινωνία με το συντονιστικό κέντρο της αλλά και τα αντίστοιχα κέντρα COVID-19 στα τριτοβάθμια και νομαρχιακά νοσοκομεία, πάντα στη βάση των καθιερωμένων πρωτοκόλλων.  

Σε αυτό το σημείο εντάσσεται και η τέταρτη προϋπόθεση, που δεν είναι άλλη από την καλή εκπαίδευση του προσωπικού. Η ομάδα δεν θα πρέπει να παρεκκλίνει από τα ενιαία πρωτόκολλα, που χρησιμοποιούνται αντίστοιχα στα ΤΕΠ κάθε νοσοκομείου αλλά και την ικανότητα διαχείρισης οποιασδήποτε φύσης περιστατικού, συλλογή των κατάλληλων πληροφορίων και στην συνέχεια επικοινωνία με την αντίστοιχη κλινική».

Είναι «ρεαλιστική» η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας, εν μέσω πανδημίας;

Με την παγκόσμια κρίση της πανδημίας αλλά και την πρόσφατη φυσική καταστροφή με τις μεγάλες δασικές πυρκαγιές – μεταξύ άλλων – στην πατρίδα μας, το καίριο και κεντρικό ερώτημα είναι το αν και σε ποιο βαθμό, προτάσεις για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας μπορούν να «ακουστούν» και να μετουσιωθούν σε μέτρα, πάνω στην κορύφωση μιας πανδημίας, μιας κρίσης, μιας επείγουσας κατάστασης και ενός προβλήματος Δημόσιας Υγείας.

Ο κ. Λιονής είναι ξεκάθαρος: «Η απάντηση είναι προφανής, είναι ιδιαίτερης σημασίας αυτού του είδους τα μέτρα ενίσχυσης της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας να υπάρξουν στην ατζέντα της συζήτησης τόσο πριν, όσο και κατά την διάρκεια της κρίσης, καθώς κατά την γνώμη μου, η συζήτηση αυτή δεν πρέπει να μετατεθεί χρονικά.

Μάλιστα, η συζήτηση μιας σειράς παρεμβάσεων την περίοδο της κορύφωσης μιας έκτακτης κατάστασης πιθανώς να έχει και μεγαλύτερες πιθανότητες υλοποίησης. Μια πιθανή μετάθεση της, μπορεί να οδηγήσει στο φαινόμενο να φτάσουμε στο επόμενο κύμα ασφυκτικής πίεσης στο σύστημα υγείας, βρισκόμενοι – και πάλι – χωρίς μέτρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας».

«Η δική μας πρόταση», αναφέρει ο κ. Λιονής, «ως Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης, είναι από την αρχή η ίδια,  η ενδυνάμωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας θα οδηγήσει σε ένα σύστημα περισσότερο ανθεκτικό στις επείγουσες κρίσεις δημόσιας υγείας, όπως η σημερινή πανδημία. Έτσι, η  πανδημία αυτή αποτελεί μια εξαιρετική αφορμή – όχι ευκαιρία – να ενισχυθεί και το σύστημα Δημόσιας Υγείας, εμπιστευόμενοι το διαθέσιμο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό και αναλαμβάνοντας τις απαραίτητες παρεμβάσεις στις υποδομές και στον τεχνολογικό τομέα, ιδίως όμως, δρομολογώντας ένα νέο προσανατολισμό και οργάνωση ενός συστήματος ολοκληρωμένης φροντίδας υγείας.

Γιατί τώρα και όχι μετά

«Η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας θα «αποσυμφορήσει» τα Νοσοκομεία αναφοράς, θα ελαφρύνει την ασφυκτική πίεση που δέχονται τα νοσηλευτικά ιδρύματα στην Κρήτη που δηλώνουν σήμερα SOS τόσο στην αντιμετώπιση περιπτώσεων COVID όσο και μη.

Θα λειτουργεί ως ένα σημείο πρώτης επαφής με τον ασθενή και την οικογένεια του, ενώ οι υγειονομικοί στους οποίους θα ανατεθούν οι νέοι ρόλοι, θα συμβάλουν στην έγκαιρη διάγνωση αλλά και στη συνέχεια και στην φροντίδα των ασθενών με COVID αλλά και χρόνια νοσήματα στο σπίτι, όταν δεν χρήζουν εξειδικευμένης ιατρικής φροντίδας σε Τριτοβάθμιο Νοσοκομείο.

Μια τέτοια παρέμβαση, θα επιδρούσε θετικά στην βέλτιστη παρακολούθηση των νέο- διαγνωσθέντων στον ιό αλλά και αυτών που βρίσκονται σε υποχρεωτική καραντίνα, καθώς και στην παρακολούθηση των μελών της οικογένειας τους, που βρίσκονται κάτω από την ίδια στέγη».

Ο πολλαπλός ρόλος των Κινητών Μονάδων Υγείας

«Ουσιαστικά αυτό που προτείνουμε, από την αρχή της πανδημίας, είναι η ύπαρξη Κινητών Μονάδων Υγείας που θα ενσωματωθούν στην «μάχη» και θα υπηρετούν πολλαπλούς ρόλους.

Δηλαδή:

  • Να επισκέπτονται τον ασθενή και την οικογένεια του στο σπίτι για να μην μετακινηθεί στο νοσοκομείο με ενδεχόμενο να συμβάλει στην διασπορά του ιού.
  • Να αναλαμβάνουν την φροντίδα κατ’ οίκον τόσο των ασθενών με COVID όσο και αυτών με χρόνια νοσήματα σε συνεργασία με τις νοσοκομειακές υπηρεσίες αλλά και όλους τους εξειδικευμένους συνάδελφους.
  • Να δρουν συμβουλευτικά στα μέλη της οικογένειας που μένουν στο ίδιο σπίτι και να αναλαμβάνουν ενημερωτικό ρόλο γύρω από την αναγκαιότητα του εμβολιασμού προσεγγίζοντας κατάλληλα τα πρόσωπα που διστάζουν ή αρνούνται τον εμβολιασμό, συμβάλλοντας έτσι στη βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης, ιδιαίτερα σε πολίτες που είναι περιορισμένοι στο σπίτι».

«Για να υπηρετήσουν το σκοπό αυτό, θα πρέπει να είναι στελεχωμένες με άρτια εκπαιδευμένο προσωπικό, από τις ήδη υπάρχουσες στο δημόσιο τομέα υπηρεσίες εμπλουτισμένες όπου χρειάζεται και από τον ιδιωτικό τομέα».

«Για αυτή την ειδική ομάδα ανθρώπων που βρίσκονται περιορισμένοι εντός της οικίας τους», ο κ. Λιονής τονίζει σε όλους τους τόνους πως είναι «θεμιτό να αφαιρεθούν από το λεξιλόγιο μας όροι που στιγματίζουν, όπως η φράση “κατάκοιτος” πολίτης, και απαραίτητη η χρήση κατάλληλων όρων, όπως «άτομα με ευαλωτότητα» ή «άτομα που δεν έχουν την δυνατότητα να προσεγγίσουν τις υπηρεσίες υγείας».

«Μετά την καταγραφή ατόμων που δεν έχουν εμβολιαστεί και τον εμβολιασμό ατόμων με ευαλωτότητα στο σπίτι, η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας θα μπορούσε να αναλάβει και την φροντίδα των ατόμων με πολλαπλή νοσηρότητα και ευπάθεια όπως τα άτομα με ανοσοανεπάρκεια αλλά και όλα εκείνα που ανήκουν σε συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου, με “φόντο” και την σύσταση για τρίτη δόση εμβολίου που έχει ήδη ανακοινωθεί από την Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, Μαρία Θεοδωρίδου».

«Με αυτόν τρόπο οι άνθρωποι αυτοί», τονίζει ο κ. Λιονής, «δεν θα υποχρεώνονταν στην ταλαιπωρία της μετακίνησης και να στηθούν στις ουρές των εμβολιαστικών κέντρων, αλλά να ενταχθούν στην διαδικασία με υψηλή προτεραιότητα και η  “αναμνηστική” δόση να γίνει κατ΄οίκον.

Θα αντέξει το ΕΣΥ στην Κρήτη;

«Παρά την ασφυκτική πίεση που δέχονται τα νοσηλευτικά ιδρύματα στο νησί μας το τελευταίο διάστημα, με την εκθετική αύξηση νοσηλειών κορωνοϊού», ο κ. Λιονής υπογραμμίζει πως «το ζητούμενο δεν είναι μόνο αντέξουν τα νοσοκομεία και οι εργαζόμενοι στην έξαρση του σημερινού κύματος κορωνοϊού, αλλά κυρίως να μην φτάσουμε στο σημείο να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά και μη Covid περιπτώσεις, που λόγω φόρτου εργασίας και έλλειψη κλινών, δεν θα μπορούν να δεχτούν τις εξειδικευμένες παρεμβάσεις και την κατάλληλη φροντίδα που παρέχει ένα Τριτοβάθμιο Νοσοκομείο.

Η τριτοβάθμια φροντίδα υγείας δεν είναι απαραίτητη μόνο για την αντιμετώπιση Covid περιστατικών, αλλά και των υπόλοιπων ασθενών που θα εξακολουθούν να δοκιμάζουν το Σύστημα Υγείας και μετά την πανδημία. Εδώ και τώρα, θα πρέπει να ενισχυθεί η Πρωτοβάθμια Φροντίδας Υγείας».

«Στην Κρήτη έχουμε την χαρά να διαθέτουμε μια Ιατρική Σχολή που μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην υποστήριξη νέων μοντέλων υπηρεσιών υγείας και σε συνεργασία με την 7η ΥΠΕ και την Γενική Γραμματεία Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, να αναλάβει το προτεινόμενο εγχείρημα και να εξετάσει την αποτελεσματικότητα του. Όπως όλες οι προσπάθειες, και αυτή έχει τα υπέρ και τα κατά της, καθώς η “στροφή” αυτή στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας μέσα στην πανδημία αποτελεί σίγουρα μεγάλη πρόκληση».

«Πρέπει να δοθεί και στην Κρήτη αυτή η δυνατότητα, δεν ξέρω αν μπορεί να επιτύχει απόλυτα, όμως σίγουρα θα αφήσει σημαντικές γνώσεις και εμπειρίες. Ας μην χαθεί ανεκμετάλλευτη, αυτή η αφορμή της πανδημίας».

Ευρωπαϊκή «στροφή» με επίκεντρο την φροντίδα στο σπίτι

Πέρα από τα στενά όρια της Κρήτης, οι προτάσεις αυτές προωθούνται και σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο σύμφωνα με τον κ. Λιονή, σε ένα κείμενο προτάσεων που θέτει στο επίκεντρο την αλληλεγγύη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με «φόντο» τις μελλοντικές κρίσεις Δημοσίας Υγείας που ίσως μας «χτυπήσουν» την πόρτα, τονίζοντας ξανά ότι θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τις γνώσεις που θα αποκτήσουμε στην κορύφωση της πανδημίας για να θωρακιστούμε απέναντι σε επόμενα κύματα και σε μια μελλοντική κρίση.

«Η αξιοποίηση των διδαγμάτων αυτή της κρίσης – με την υψηλή προτεραιότητα που την καταλαβαίνω, στην ενίσχυση των νοσοκομείων – πρέπει να οδηγήσει και στην ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, καθώς δεν αποκλείεται να βρεθούμε ξανά στο επόμενο κύμα και να συζητάμε και πάλι από την αρχή, για την οχύρωση της Πρωτοβάθμιας».

«Οι εξελίξεις σε Ευρωπαϊκό επίπεδο φαίνεται πως στρέφονται προς αυτή την κατεύθυνση», όπως αναφέρει ο κ. Λιονής, «με χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό της Ιταλίας. Σε αρκετές Περιφέρειες που δοκιμάστηκαν ιδιαίτερα στο πρώτο κύμα, υιοθετούνται πρακτικές και μοντέλα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας με επίκεντρο τη φροντίδα στο σπίτι».

Διαβάστε ΕΔΩ όλες τις ειδήσεις για τον κορωνοϊό.

(Φωτογραφία Αρχείου RawPixel)

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια