Κρήτη

Προσφυγικό: Η Κρητική εναλλακτική στις κλειστές δομές

«Κρητική» πρόταση για τους πρόσφυγες

Πολύ σύντομα η Κρήτη θα βρεθεί στη δίνη μιας δύσκολης, όσο και δυσάρεστης, κατάστασης. Θα κληθεί να δεχτεί στο έδαφός της δύο τουλάχιστον κέντρα “φιλοξενίας” προσφύγων, απ' αυτά μέσω των οποίων η κυβέρνηση ελπίζει να αποσυμφορήσει τα νησιά του Αιγαίου που έχουν δεχτεί το βάρος της υποδοχής των προσφύγων.

Για την ακρίβεια, δε θα κληθεί, θα λάβει εντολή. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, προσπαθώντας να ισορροπήσει μεταξύ των απαιτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του διεθνούς δικαίου και των υποσχέσεων που έδωσε στους ψηφοφόρους της δεξιότερης μερίδας του εκλογικού σώματος, έχει αποφασίσει, άνευ διαλόγου και δίχως να θέσει καν το θέμα στην κοινωνία, να δημιουργήσει κέντρα φιλοξενίας που θα είναι κατά βάση κλειστές δομές. Βεβαίως η Ε.Ε. δεν επιτρέπει (πολλώ δε μάλλον δε χρηματοδοτεί) κλειστές δομές, οπότε για τις... ανάγκες της Ε.Ε. οι δομές θα βαφτιστούν “ημίκλειστες” (ή όπως αλλιώς θα είναι η επίσημη ονομασία). Παρ’ όλα αυτά, δεν αλλάζει η ουσία: Θα είναι στρατόπεδα ψυχών, μικρές Μόριες, όπου οι πρόσφυγες και οι μετανάστες θα φιλοξενούνται σε αναμονή ασύλου, ή απέλασης.

Τουλάχιστον αυτό είναι το ζητούμενο σε μια ιδανική εφαρμογή του συστήματος που οραματίζονται τα κυβερνητικά στελέχη.

Το πρόβλημα

Για τις τοπικές κοινωνίες της Κρήτης, καταρχήν αυτές που θα φιλοξενήσουν τις εν λόγω δομές και στη συνέχεια και άλλες που θα κληθούν στη συνέχεια ίσως να μπουν “στο παιχνίδι”, το πρόβλημα είναι προφανές: Τέτοιου είδους κλειστές δομές αποτελούν εστία πολλαπλών προβλημάτων. Μιλάμε για γκέτο, και κάθε γκέτο είναι εστία μυριάδων προβλημάτων. Και αυτό βεβαίως είναι δευτερεύον, αφού το ουσιωδέστερο και σημαντικότερο είναι ότι πρόκειται για απάνθρωπη μέθοδο κράτησης των ανθρώπων αυτών.

Με δεδομένο μάλιστα ότι οι δομές θα δημιουργηθούν προφανώς σε εγκαταλελειμμένα στρατόπεδα τα οποία βρίσκονται σε άθλια κατάσταση και δεν είναι κατάλληλα για φιλοξενία ανθρώπων, το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο. Και να μην ξεχνάμε την επίπτωση τυχόν δημιουργίας κλειστών δομών στην τουριστική βιομηχανία της Κρήτης. Η “ναυαρχίδα” του ελληνικού τουρισμού θα πληγεί από την εικόνα μιας περιοχής που φιλοξενεί κέντρα κράτησης ψυχών.

Η κυβέρνηση μάλιστα, αντίθετα με άλλα νησιά όπου ανακοίνωσε ήδη την επίταξη συγκεκριμένων χώρων για τη δημιουργία των κλειστών δομών, στην Κρήτη δεν πρόκειται να κάνει κάτι τέτοιο, αφού υπάρχουν χώροι που ανήκουν ήδη στο Δημόσιο και θα χρησιμοποιηθούν για τον σκοπό αυτό. Και οι χώροι αυτοί βεβαίως είναι τα παλιά, μη λειτουργούντα πλέον, εδώ και πολλά χρόνια, στρατόπεδα.

Τέτοια υπάρχουν σε όλο το νησί, όχι μόνο στις περιοχές που είχαν θεωρηθεί αρχικά ως υποψήφιες και είχαν ανακοινωθεί επί της ουσίας, για να τις πάρουν αμέσως μετά πίσω τα κυβερνητικά στελέχη και να αφήσουν το θέμα “φλου” μέχρι νεωτέρας.

Οπότε οι ανακοινώσεις αναμένονται μέσα στον Φεβρουάριο, ίσως ακόμη και μέσα στις επόμενες ημέρες.

Χρειάζεται σχέδιο

Οι τοπικοί αυτοδιοικητικοί φορείς, τόσο κατά μόνας όσο και μέσω του επίσημου οργάνου τους, της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κρήτης, έχουν εξαρχής τοποθετηθεί αρνητικά στο θέμα της δημιουργίας κλειστών δομών στην Κρήτη. Αναγνωρίζουν το πρόβλημα που θα δημιουργήσει στις τοπικές κοινωνίες και βεβαίως λαμβάνουν υπόψη και τον αντίκτυπο στους δημότες τους - οι οποίοι είναι βέβαιο ότι δε θα δεχτούν ευμενώς ένα τέτοιο σενάριο.

Ένα ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι: Έχουν τη δυνατότητα οι τοπικοί φορείς να “πολεμήσουν” την απόφαση της κεντρικής κυβέρνησης, που εμφανίζεται ανυποχώρητη στο θέμα των ημίκλειστων δομών; Δεν είναι εύκολο να απαντήσουμε σε αυτό. Και ακόμη και αν μπορούσαμε να απαντήσουμε θετικά, οι προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο είναι σημαντικές και καθόλου απλές.

Καταρχήν η Αυτοδιοίκηση στην Κρήτη θα πρέπει να παρουσιάσει ένα αρραγές μέτωπο. Αυτό είναι εκ των ων ουκ άνευ. Διότι, αν κάποιοι δήμαρχοι σκεφτούν βάσει του στενού τους συμφέροντος, εφόσον δεν προβλέπεται δημιουργία κέντρου στα όρια του δήμου τους ή κοντά σε αυτόν, τότε... το παιχνίδι έχει χαθεί πριν καν ξεκινήσει. Εξάλλου κι αυτοί οι δήμαρχοι θα πρέπει να κατανοήσουν ότι, αν δημιουργηθούν δύο κέντρα, μπορεί κάλλιστα αύριο-μεθαύριο, ιδιαίτερα αν οι σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας περάσουν ξανά μια “δύσκολη φάση”, να χωροθετηθούν ακόμη δύο. Ή τέσσερα. Ή δέκα. Η Κρήτη έχει χώρο και έχει και... πολλά πρώην στρατόπεδα.

Με ποιον τρόπο

Να ξεκαθαρίσουμε ότι η Κρήτη δεν είναι δυνατό να μείνει “εκτός κάδρου” στο θέμα της φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών. Αυτό δεν είναι ρεαλιστική προσδοκία και θα πρέπει εξαρχής να τεθεί εκτός συζήτησης. Ωστόσο το πρόβλημα είναι με ποιον ακριβώς τρόπο θα γίνει η φιλοξενία αυτών των ανθρώπων, ώστε να περιοριστεί κατά το δυνατόν το πρόβλημα που μπορεί να δημιουργηθεί στις τοπικές κοινωνίες και ταυτόχρονα να εξασφαλιστούν ανθρώπινες, αξιοπρεπείς και ασφαλείς συνθήκες διαβίωσης για τους ανθρώπους αυτούς. Μακριά και έξω από οποιαδήποτε υποψία γκετοποίησης.

Τα δύο προγράμματα που “τρέχουν” ήδη στην Κρήτη δεν προορίζονται για “επέκταση” και δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο από τη δημιουργία τους. Η Κρήτη θα πρέπει να βρει ένα δικό της εργαλείο, να το επεξεργαστεί, να ετοιμάσει μια ουσιώδη, πλήρη και δίχως αστερίσκους πρόταση και να τη θέσει τόσο υπόψη της ελληνικής κυβέρνησης, όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης - άλλωστε σε κάθε περίπτωση οι πόροι που είναι απαραίτητοι για να λειτουργήσει ένα τέτοιο πρόγραμμα μπορούν να προέλθουν μόνο από την Ε.Ε.

Βεβαίως η όποια εκκίνηση του προγράμματος (μελέτες, μεθοδολογία κ.λπ.) θα πρέπει να γίνει από την ΠΕΔ, οπότε κάποιους πόρους οφείλει να διαθέσει. Σε κάθε περίπτωση όμως, μόνο με μια ουσιώδη παρέμβαση που θα προσφέρει λύση μπορεί να ελπίζει σε μια διαφορετική αντιμετώπιση η Κρήτη.

Τα “πώς” και “πού”

Το μεγάλο “αγκάθι”, βεβαίως, είναι να στηθεί ένα τέτοιο πρόγραμμα (παρακάμπτοντας τις αντιρρήσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη) και στη συνέχεια να βρεθούν οι πόροι για να λειτουργήσει.

Ως προς το περιεχόμενο μιας τέτοιας μεθόδευσης, αυτό είναι θέμα που θα πρέπει να μελετήσουν οι αυτοδιοικητικοί. Έχουν ένα επιτυχημένο υπόδειγμα, το πρόγραμμα “ESTIA”, καθώς και το πρόγραμμα “ΗΛΙΟΣ”. Και τα δύο (ιδιαίτερα το πρώτο, που είναι πιο μαζικό) λειτουργούν άψογα και οι πρόσφυγες που έχουν φιλοξενηθεί μέσω αυτών έχουν ενταχθεί πλήρως στις τοπικές κοινωνίες για το διάστημα για το οποίο βρίσκονται στην Κρήτη.

Ένα τέτοιο πρόγραμμα, το οποίο μπορεί να “ανοίξει” για να περιλάβει και οικισμούς της υπαίθρου (όπου υπάρχει και πάγια ανάγκη εργατικών χεριών, για να μην ξεχνάμε και ένα επιπλέον κίνητρο για τις τοπικές κοινωνίες), θα μπορούσε να απορροφήσει τους αριθμούς των προσφύγων που λέγεται ότι προορίζονται για την Κρήτη και ακόμη περισσότερους.

Καλό θα είναι να μην μπουν οι αυτοδιοικητικοί στη λογική των αριθμών και να μην επιμείνουν σε συγκεκριμένα νούμερα - αυτά έτσι κι αλλιώς πάντα (δίχως εξαίρεση) ξεπερνιούνται όταν υπάρξει ανάγκη. Εφόσον υπάρχει ένα σωστό πρόγραμμα να λειτουργεί, δεν έχει σημασία αν είναι 1.500 ή 2.000 ή 3.000.

Αλλά θα πρέπει να το κυνηγήσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με ζέση και μεθοδικότητα.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια