Κρήτη

Αλέξανδρος Μαλλιάς: «Η συμφωνία δοκιμάζει την ωριμότητα των πολιτικών αρχηγών»

Ο πρέσβης επί τιμή μιλάει στη “Ν.Κ.” με αφορμή την αυριανή ψηφοφορία στη Βουλή για τα προβληματικά σημεία της συμφωνίας και την επόμενη μέρα για τη χώρα

«Η έλλειψη πολιτικής συνοχής χαρακτηρίζει την Ελλάδα και είναι ένα μάθημα που δεν έμαθε κατά τη διάρκεια της δεκαετούς οικονομικής κρίσης», αναφέρει στη “Νέα Κρήτη” ο πρέσβης επί τιμή κ. Αλέξανδρος Μαλλιάς. Ο κ. Μαλλιάς αναφέρεται στην έλλειψη του μέτρου αλλά και στα προβληματικά μέρη της συμφωνίας των Πρεσπών, όπως είναι η απομάκρυνση του άρθρου 36, το οποίο αναφέρεται στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες της Μακεδονίας. Ισχυρίζεται εξάλλου πως, σε περίπτωση που κυρωθεί αύριο η συμφωνία των Πρεσπών από την ελληνική Βουλή, είναι δύσκολο έως απίθανο μια άλλη κυβέρνηση να ξανανοίξει το θέμα.

«Εάν θέλουμε να λέμε πως η Ελλάδα είναι η ρίζα του Δυτικού Πολιτισμού, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την αίσθηση του μέτρου, τότε έχουμε δώσει μια μάχη που την έχουμε χάσει. Η έλλειψη του μέτρου μάς χαρακτηρίζει. Έχουμε τα χαρακτηριστικά μιας χώρας που εκπέμπει ανωριμότητα εάν δούμε τα τηλεοπτικά παράθυρα με τις συζητήσεις των βουλευτών πάνω σε σημαντικά ζητήματα»

«Χρειάζεται μια νέα συναίνεση στον ανώτερο δυνατό κοινό παρανομαστή και όχι στον χαμηλότερο όπως συμβαίνει σήμερα», καταλήγει ο κ. Μαλλιάς στο ερώτημα σχετικά με το πώς η Ελλάδα πρέπει να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της γείτονος χώρας, της Τουρκίας.

 

* Κύριε Μαλλιά, είστε ένας άνθρωπος που γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα μας την έννοια της διαπραγμάτευσης. Πώς θα χαρακτηρίζατε αρχικά τη διαπραγματευτική ικανότητα της Ελλάδας σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής;

«Τη διαπραγματευτική ικανότητα μιας χώρας την ορίζουν η ισχύς που έχει, οι συμμαχίες που έχει και οι εξελίξεις που γίνονται στην περιοχή της. Αντικειμενικά, εάν δούμε την κατάσταση στην Ελλάδα, θα μπορέσουμε αναμφίβολα να συμπεράνουμε πως, μετά από δέκα χρόνια οικονομικής τραγωδίας και καταστροφής, οι πραγματικές δυνατότητες της Ελλάδας είναι περιορισμένες ή μειωμένες σε σχέση με το παρελθόν. Και αυτό αντανακλά σε όλους τους τομείς των εξοπλισμών. Αλλά δεν είναι μόνο οι εξοπλισμοί που αποτελούν παράγοντα ισχύος. Ταυτόχρονα με την οικονομική καταστροφή στην Ελλάδα, είχαμε κοσμογονικές και απρόβλεπτες εν πολλοίς εξελίξεις στις γειτονικές μας περιοχές, δηλαδή στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Η σύμπτωση των δύο αυτών γεγονότων, δηλαδή οικονομική κρίση στην Ελλάδα και Αραβική Άνοιξη, έκαναν τον ελλαδικό χώρο να αποκτήσει μια ακόμα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ. Δυστυχώς, τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και η ίδια η Ένωση, όπως έχουν ομολογήσει οι ίδιοι οι αξιωματούχοι της, δεν έδωσαν την ίδια σημασία που έδωσαν οι Αμερικανοί στις εξελίξεις αυτές και άρα και στην αύξηση της σημασίας της Ελλάδας. Το τρίτο σημείο είναι ότι ακριβώς αυτές οι απρόβλεπτες εξελίξεις και η αβεβαιότητα που επικρατεί με μια πολύ ισχυρή χώρα, που είναι η Τουρκία, έχουν δώσει μια πρόσθετη συμμαχική και στρατηγική αξία σε συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας, όπως η Κρήτη, και ειδικότερα στις αμερικάνικες διευκολύνσεις της Σούδας. Το τέταρτο στοιχείο, όπου η Ελλάδα έπρεπε να είχε πάρει το μάθημά της μετά από 10 χρόνια κρίσης, είναι η έλλειψη πολιτικής συνοχής. Όταν λέμε “ετοιμότητα” στην Ελλάδα, το μυαλό μας πηγαίνει στις Ένοπλες Δυνάμεις και συγκεκριμένα στον Στρατό Ξηράς, στο Ναυτικό και στην Αεροπορία. Εκεί, η ετοιμότητα είναι διαρκής, αυξημένη και απολύτως αποτελεσματική, όπως νομίζω. Εκεί που έχουμε έλλειμμα είναι ότι, μετά από τόσα χρόνια κρίσης και τόσες τραγωδίες, δεν έχει κατορθώσει το πολιτικό σύστημα να κάνει ένα βήμα προς την κατεύθυνση της συνεννόησης και της συναίνεσης. Συνεννόηση και συναίνεση αποτελούν παράγοντες ισχύος σε μια χώρα με τα χαρακτηριστικά που έχει η Ελλάδα».

 

* Με τους πολιτικούς σχηματισμούς, όπως έχουν διαμορφωθεί, πιστεύετε πως θα περάσει η συμφωνία των Πρεσπών;

«Δεν μπορώ να ανιχνεύσω και να διαγνώσω τι θα συμβεί στη Βουλή των Ελλήνων. Μπορώ, όμως, να σας πω με βεβαιότητα το εξής: Αυτή η συμφωνία και ο τρόπος που πήγαμε στη συμφωνία και τα όσα θα δούμε μετά την υπογραφή της συμφωνίας δοκιμάζουν συνεχώς και καθημερινώς την ωριμότητα της δημοκρατίας μας. Δε δοκιμάζεται η δημοκρατία μας, αλλά η ωριμότητα των πολιτικών αρχηγών μας. Δε θα ήθελα να δω με αφορμή τη συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων σκηνές και παρεμβάσεις ανάλογες με αυτές που είδαμε στη γειτονική μας χώρα, στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας ή στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Εμένα με ενοχλεί πάρα πολύ η ρωσική παρέμβαση που ήταν άκομψη και είναι ένας κρίκος στην αλυσίδα πολλών παρεμβάσεων που έχουν γίνει, όχι μόνο της Ρωσίας αλλά και πολλών άλλων χωρών. Η παρέμβαση της Ρωσίας ήταν μια παρέμβαση στις πολιτικές διεργασίες μιας φίλης προς τη Ρωσική Ομοσπονδία χώρας και νομίζω ότι θα έπρεπε να αποφευχθεί. Δε θα ήθελα ποτέ σύμμαχοι και φίλοι μας, που είναι μέλη του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., να θεωρήσουν ότι μπορούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις ή τη συζήτηση στη Βουλή στην Ελλάδα με τα ίδια μέσα και με τον ίδιο τρόπο που έπραξαν στη γείτονά μας χώρα».

 «Εκεί που έχουμε έλλειμμα είναι ότι, μετά από τόσα χρόνια κρίσης και τόσες τραγωδίες, δεν έχει κατορθώσει το πολιτικό σύστημα να κάνει ένα βήμα προς την κατεύθυνση της συνεννόησης και της συναίνεσης. Συνεννόηση και συναίνεση αποτελούν παράγοντες ισχύος σε μια χώρα με τα χαρακτηριστικά που έχει η Ελλάδα»

 

 

* Είναι εθνικά επιζήμια η συμφωνία των Πρεσπών;

«Είμαι πολύ προσεκτικός στις διατυπώσεις που χρησιμοποιώ στο βιβλίο μου “Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία - Η αυτοψία της δύσκολης συμφωνίας των Πρεσπών”. Αναδεικνύω και τα θετικά στοιχεία που υπάρχουν, αλλά και εκείνα που προκαλούν σύγχυση και αναμφίβολα θα δώσουν γενναία προβλήματα στο μέλλον. Ποια είναι αυτά; Τα προβληματικά σημεία της συμφωνίας των Πρεσπών είναι τρία: Δε διασφαλίζεται το “έναντι όλων”, το “erga omnes”, γιατί πρώτα δε διασφαλίζεται στο σύνταγμα της γειτονικής χώρας μετά την ψήφιση των τροπολογιών του συντάγματος πριν από μερικές μέρες. Η συμφωνία των Πρεσπών “κλείνει τα μάτια” στο άρθρο 36 του συντάγματος της ΠΓΔ Μακεδονίας, γιατί δίνει ονομασία της Βόρειας Μακεδονίας σε όλο το σύνταγμα και αφήνει το 36 απ’ έξω. Το άρθρο 36 είναι ένα περίεργο άρθρο, γιατί αναφέρεται στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες της Μακεδονίας συνολικά και όχι της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, αλλά ούτε και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, δηλαδή όσο ήταν η πρώην Γιουγκοσλαβία. Το άρθρο 36 αντανακλά αναμφίβολα την επανάσταση του Ίλιντεν, κυρίως, όμως, τις αποφάσεις του Συνεδρίου το 1944, που κάνουν λόγο για εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες. Επίσης, διατηρείται στο άρθρο αυτό το δικαίωμα της γειτονικής χώρας να μεριμνά για όσους αγωνίστηκαν για την ανεξαρτησία του μακεδονικού έθνους ή λαού και της κρατικής υπόστασης της Μακεδονίας. Η κυβέρνησή μας θα έπρεπε να επιδιώξει, έστω την τελευταία στιγμή, να υπάρξει μια ερμηνεία επίσημη για τα όρια και εκείνους που αφορούν στο άρθρο 36. Όσο δε συμβαίνει, μπορούμε να πούμε πως το “erga omnes” δε διασφαλίζεται ούτε με το σύνταγμα της γειτονικής χώρας. Η ισχύς της συμφωνίας των Πρεσπών δε διασφαλίζεται ούτε στο πλαίσιο του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών ενόσω υπάρξει η αντίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Επίσης, υπάρχει ένα μεγάλο ερωτηματικό, καθώς λέμε ότι υπάρχει “erga omnnes”, ταυτόχρονα όμως η συμφωνία των Πρεσπών αναφέρεται στη μακεδονική υπηκοότητα και ιθαγένεια ή εθνότητα, αλλά και γλώσσα. Έχουν υπάρξει ερμηνείες των δύο θεμελιωδών όρων του μακεδονισμού, αλλά η σύγχυση παραμένει. Πρέπει να τονιστεί πως, όσον αφορά στο όνομα (Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας), ήταν μια ονομασία μεταξύ των ονομασιών που όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 1993 και μετά είτε προτείναμε είτε έπρεπε να δεχτούμε στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης».

 

 «Έχουμε χάσει το μέτρο»

Ένταση στην κοινή γνώμη

* Σε περίπτωση που καταψηφιστεί η συμφωνία και οδηγηθούμε σε εκλογές, με ποιον τρόπο πρέπει να διαπραγματευτεί η επόμενη κυβέρνηση το μακεδονικό ζήτημα;

«Αυτή τη στιγμή έχουμε μια συμφωνία που έχει υπογραφεί από τις δύο χώρες. Η συμφωνία έχει δρομολογήσει ήδη ορισμένες εξελίξεις, ενώ παράγει νομικά και πολιτικά αποτελέσματα. Έχει κυρωθεί από τη μια πλευρά και εκεί έχει το συνταγματικό περίβλημα ενός ηυξημένου νόμου. Εάν δεν ολοκληρωθεί η κύρωση από την πλευρά της Ελλάδας, δεν ισχύει στο σύνολό της. Από εκεί και πέρα, υπάρχουν πολλές και απρόβλεπτες εξελίξεις. Με τη γνώση και την εμπειρία που έχω, μπορώ να σας πω το εξής: Εάν κυρωθεί, είναι δύσκολο έως αδύνατο να το ξανανοίξουμε στο μέλλον το θέμα με σκοπό την επαναδιαπραγμάτευση. Εάν δεν κυρωθεί και σχηματιστεί μια νέα κυβερνητική πλειοψηφία, η οποία πείσει τους συμμάχους και τους εταίρους ότι θέλει μια συμφωνία η οποία θα έχει ως βάση τη συμφωνία των Πρεσπών και άρα με ορισμένες τροπολογίες, τότε θεωρώ ότι έχουμε μεγαλύτερες πιθανότητες να μπορέσουμε να την επαναδιαπραγματευτούμε».

 

* Η συμφωνία των Πρεσπών θα αναζωπυρώσει τον βαλκανικό εθνικισμό;

 

«Η συμφωνία των Πρεσπών έγινε υποτίθεται για να κλείσουν οι εθνικισμοί και έγινε εις βάρος των φωνών που κάποιοι σήμερα τις θεωρούν εθνικιστικές. Το αποτέλεσμα είναι στην Ελλάδα πως αναζωπύρωσε μια πολύ μεγάλη ένταση και προκάλεσε ένα νέο διχασμό στον πολιτικό κόσμο, κυρίως όμως στην ελληνική κοινή γνώμη. Αυτή η ζημιά έχει γίνει, και δυστυχώς θα μείνει, ανεξαρτήτως της κύρωσης της συμφωνίας από το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Έχουμε ένα εσωτερικό πρόβλημα που θεωρώ ότι δε θα λήξει με την ολοκλήρωση των διαδικασιών που προβλέπονται στη συμφωνία των Πρεσπών. Κάνω ένα βήμα ακόμη. Θα χρειαστεί πολύ μεγάλη προσπάθεια από τα συντεταγμένα πολιτικά κόμματα και τους θεσμούς της Πολιτείας ώστε να μπορέσουμε να επουλώσαμε τις πληγές που έχει ανοίξει η συζήτηση αυτή, η οποία διεξάγεται στη βάση της έλλειψης του μέτρου. Εάν θέλουμε να λέμε πως η Ελλάδα είναι η ρίζα του Δυτικού Πολιτισμού, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την αίσθηση του μέτρου, τότε έχουμε δώσει μια μάχη που την έχουμε χάσει. Η έλλειψη του μέτρου μάς χαρακτηρίζει. Έχουμε τα χαρακτηριστικά μιας χώρας που εκπέμπει ανωριμότητα εάν δούμε τα τηλεοπτικά παράθυρα με τις συζητήσεις των βουλευτών πάνω σε σημαντικά ζητήματα».

 

ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

«Χρειάζεται σύνεση, συνεννόηση και συναίνεση»

* Πλέον φεύγουμε από το δίπολο “μνημονιακοί-αντιμνημονιακοί” και μεταβαίνουμε σε ένα νέο δίπολο “πατριώτες-εθνικοί πατριώτες”...

«Από τον Νοέμβριο του 2017, έχω αρκετές φορές επισημάνει πως η έλλειψη συνεννόησης καθ’ οδόν για τη συμφωνία των Πρεσπών προκάλεσε μια μεγάλη οργή στην κοινή γνώμη και πιστεύω ότι σε πολύ μεγάλο βαθμό η κοινή γνώμη έχει ξεπεράσει και τα πολιτικά κόμματα. Το πιστεύω απόλυτα. Η κοινή γνώμη έχει ξεπεράσει τα πολιτικά κόμματα και υπάρχει δυσκολία στο να αντιληφθεί πως μετά την κύρωση της συμφωνίας των Πρεσπών από το Ελληνικό Κοινοβούλιο τα πολιτικά κόμματα θα είναι σε θέση να διαχειριστούν την οργή της. Θεωρώ πως το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχουμε αυτή τη στιγμή είναι ο διαχωρισμός της Ελλάδας σε προδότες, ενδοτικούς, και από την άλλη έχουμε υπερεθνικιστές, ακροδεξιούς».

 

* Ποια θα πρέπει να είναι η στάση της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία; Πρέπει να απαντάει στις προκλήσεις της γείτονος ή να ακολουθεί μια πολιτική σιωπής;

«Το πολιτικό σύστημα της Ελλάδας πρέπει να αντιληφθεί ότι αποτελεί βασικό παράγοντα ενίσχυσης της αποτρεπτικής μας εικόνας. Θεωρώ ότι είναι πολύ καλό να κυριαρχεί η σύνεση, αλλά χωρίς συνεννόηση και συναίνεση αποδυναμώνουμε την εικόνα της Ελλάδας. Χρειάζεται αποφασιστικότητα και ετοιμότητα όχι μόνο των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά κυρίως της κοινής γνώμης. Για να γίνει αυτό, χρειάζεται τα εθνικά θέματα να μην αποτελούν αντικείμενο κομματικών αντιπαραθέσεων, όσο ρομαντικό και ουτοπικό κι αν ακούγεται αυτό. Είδαμε τι συμβαίνει στη συμφωνία των Πρεσπών... Αλλά στην τουρκική πολιτική δεν έχουμε πολλά περιθώρια να μη δείχνουμε την απαιτούμενη σοβαρότητα που χρειάζεται, πράγμα που το βλέπουμε στο πολιτικό μας σύστημα, το οποίο αναλώνεται σε εκατέρωθεν κρίσεις, επικρίσεις και αιτιάσεις. Πιστεύω ότι ήρθε η στιγμή η μεταμνημονιακή Ελλάδα να αντιληφθεί ότι χρειάζεται μια νέα ισορροπία μεταξύ των πολιτικών σχηματισμών. Χρειάζεται μια νέα συναίνεση στον ανώτερο δυνατό κοινό παρανομαστή και όχι στον χαμηλότερο όπως συμβαίνει σήμερα».

 

Σχόλια