Κρήτη

Στην Ε.Ε. οι ελπίδες για αποζημιώσεις

«Ο ΕΛΓΑ δεν μπορεί... Γι’ αυτό στείλαμε αίτημα στις Βρυξέλλες», λέει ο υπουργός Σταύρος Αραχωβίτης

«Θέλουμε... αλλά δεν μπορούμε»... Με αυτά τα λόγια απάντησε, σε ερώτηση βουλευτή της Ν.Δ., για τις αποζημιώσεις των ελαιοπαραγωγών της χώρας μέσω ΕΛΓΑ, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σταύρος Αραχωβίτης, δίνοντας στη δημοσιότητα στοιχεία σχετικά με την προσπάθεια της κυβέρνησης να διεκδικήσει αυτές τις αποζημιώσεις από τις Βρυξέλλες.

Βέβαια, από την άλλη, εάν κι εφόσον η κυβέρνηση άλλαζε τον κανονισμό του ΕΛΓΑ, δε θα υπήρχε... τέτοιο πρόβλημα, όπως επανειλημμένως έχουν τονίσει σε συναντήσεις τους με τον ίδιο τον Σταύρο Αραχωβίτη τα αγροτικά στελέχη των ελαιοπαραγωγικών περιοχών της χώρας.

Όπως είπε ο υπουργός, «ο ΕΛΓΑ αναγνωρίζει μεν τη ζημιά, αλλά δεν μπορεί να την αποζημιώσει, καθώς δεν προβλέπεται από τον κανονισμό του. Οπότε ο μόνος δρόμος για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος είναι η Ε.Ε., από την οποία η χώρα μας από τον Σεπτέμβριο έχει ζητήσει βοήθεια».

Για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των παραγωγών (συγκεκριμένα ενός ποσοστού από αυτό), ο Σταύρος Αραχωβίτης ανέφερε: «Εξαντλούμε και εξετάζουμε όλα τα εργαλεία, τα οποία έχουμε στη διάθεσή μας. Ήδη από τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος έτους, πριν από λίγους μήνες, έφυγε αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για συνδρομή της χώρας για μη καλυπτόμενες ζημίες λόγω καιρικών συνθηκών.

Έτσι υποστηρίζεται το αίτημα της χώρας. Έχω καταθέσει στα πρακτικά σε προηγούμενη ερώτηση το σχετικό. Η χώρα μας ζητάει ενίσχυση για μη καλυπτόμενες ζημιές. Και τεκμηριώνουμε το αίτημά μας σαν χώρα έχοντας καταθέσει μια χρονοσειρά κλιματικών δεδομένων, μετεωρολογικών δεδομένων, που δείχνουν ότι έχουμε άκαιρες βροχοπτώσεις, έχουμε θερμοκρασίες υψηλές σε περιόδους που δε θα έπρεπε να είναι υψηλές, ή χαμηλές σε περιόδους που δε θα έπρεπε να είναι χαμηλές. Όλο αυτό το πλέγμα δημιούργησε όλα αυτά τα προβλήματα στη χώρα, συν τον δάκο στην ελιά».

«Ο ΕΛΓΑ αναγνωρίζει μεν τη ζημιά, αλλά δεν μπορεί να την αποζημιώσει, καθώς δεν προβλέπεται από τον κανονισμό του. Οπότε ο μόνος δρόμος για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος είναι η Ε.Ε., από την οποία η χώρα μας από τον Σεπτέμβριο έχει ζητήσει βοήθεια»

Σταύρος Αραχωβίτης, υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης

 

Πώς φτάσαμε στις καταστροφές

Ο Σταύρος Αραχωβίτης (ως γεωπόνος και ο ίδιος) ανέφερε, μεταξύ των άλλων, ότι «φέτος ήταν μια δύσκολη χρονιά για την ελαιοπαραγωγή στη χώρα μας, τόσο από άποψη ποσότητας, όσο και από άποψη ποιότητας, που είχε συνέπεια άμεση στην τιμή του προϊόντος, άρα στο συνολικό παραγόμενο και διαθέσιμο εισόδημα από τον παραγωγό.

Ωστόσο, όπως συμβαίνει με κάθε πρόβλημα, ποτέ αυτό δεν είναι μονοπαραγοντικό, είναι πολυπαραγοντικό. Υπάρχουν πολλές συνθήκες που συμβάλλουν στο να διογκωθεί ένα πρόβλημα. Στον λίγο χρόνο που έχω, θα ξεκινήσω να σας τα πω εν τάχει: Το πρώτο είναι ότι η ελιά, ως γνωστόν, παρενιαυτοφορεί, δηλαδή τη μια χρονιά έχει παραγωγή, την άλλη δεν έχει.

Το 2017, λοιπόν, ήταν μια εξαιρετική χρονιά τόσο από άποψη ποσότητας, όσο και από άποψη ποιότητας. Αυτό το δείχνουν και οι πρώτες τιμές, οι οποίες ήταν ιδιαίτερα υψηλές και ανταποκρίνονταν στην ποιότητα του ελαιολάδου.

Την επόμενη χρονιά, λοιπόν, το 2018 αναμενόταν εκ των πραγμάτων ότι η παραγωγή θα ήταν μικρότερη. Άρα, για τον δάκο, για τη συγκεκριμένη προσβολή, θα υπήρχε λιγότερη ποσότητα τροφής και η προσβολή θα ήταν μεγάλη. Ήταν αναμενόμενο»...

Ακολούθως, ο υπουργός αναφέρθηκε στις καιρικές συνθήκες. «Ο δάκος, όπως γνωρίζετε καλά, είναι ένα έντομο του οποίου η βιολογία εξαρτάται από τις κλιματικές συνθήκες. Το 2017 που ήταν δυσμενείς, δεν είχαμε δακοπροσβολή. Το 2018, που ήταν ευνοϊκές, είχε ιδιαίτερα πολλαπλασιασμούς, πολλές γενιές. Και δεν ήταν μόνο ο δάκος. Ήταν και ο πυρηνοτρήτης, ήταν και ο ρυγχίτης, ήταν και μια σειρά από άλλα έντομα, όπως η παρλατόρια, τα οποία έκαναν ανοίγματα στον καρπό της ελιάς και αναπτύχθηκε το γλοιοσπόριο, η ξηροβούλα και μια σειρά από άλλους μύκητες, μυκητολογικές παθήσεις. Άρα, μιλάμε για έναν ζωντανό οργανισμό που εξαρτάται άμεσα από τις καιρικές συνθήκες.

Το τρίτο - όπως πολύ σωστά επισημάνατε κι εσείς - είναι το εξής: Το πρόβλημα για τη φετινή χρονιά δεν ήταν μόνο η ελιά. Είχαμε πρόβλημα και στην κλημεντίνη, είχαμε πρόβλημα και στα καπνά, είχαμε πρόβλημα και στα ροδάκινα και σε μια σειρά από άλλες καλλιέργειες στη χώρα μας.

Το τέταρτο - και εδώ θέλω να σταθώ - είναι ότι οι ίδιες διαδικασίες που ακολουθήθηκαν το 2018, από τους ίδιους ανθρώπους, από τις ίδιες υπηρεσίες, ακολουθήθηκαν και το 2017 και το 2015 και το 2013, οπότε είχαμε επιτυχία του προγράμματος δακοκτονίας. Πρέπει να αναρωτηθούμε το εξής: Γιατί οι ίδιοι άνθρωποι το 2017 ήταν καλοί και έκαναν καλά τη δουλειά τους;».

 

Η κλιματική αλλαγή

Ακολούθως, ο Σταύρος Αραχωβίτης αναφέρθηκε στην κλιματική αλλαγή. «Την περσινή χρονιά οι ελάχιστες θερμοκρασίες δεν έπεσαν κάτω, στις περισσότερες ελαιοπαρωγικές περιοχές, από 2 βαθμούς κελσίου. Αυτό τι σημαίνει; Ότι το έντομο διαχείμασε, έμεινε ζωντανό όλο το έτος. Αυτό είναι το ένα στοιχείο. Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι, με τους ήπιους χειμώνες, με την πρωίμιση της καρπόδεσης είχαμε σκλήρυνση του πυρήνα πολύ νωρίτερα από ό,τι είχαμε στη βιβλιογραφία από αυτά που ξέρουμε. Και αυτό είναι ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται τα τελευταία χρόνια και πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψη μας στην αντιμετώπιση στα επόμενα χρόνια. Άρα, έχουμε νέα δεδομένα και στην επιστήμη τα τελευταία χρόνια, την τελευταία χρονοσειρά, την τελευταία δεκαετία, που πρέπει να τα λάβουμε υπόψη μας, αν θέλουμε να είμαστε αποτελεσματικοί στο μέλλον».

 

«Τα δεδομένα αλλάζουν»

Πιλοτικό πρόγραμμα δακοκτονίας

Για το πρόγραμμα της δακοκτονίας του 2019, ο υπουργός τόνισε τα ακόλουθα: «Πραγματοποιήθηκε η επίσημη έναρξη του πιλοτικού προγράμματος. Είπαμε ότι τα δεδομένα αλλάζουν, άρα πρέπει να αναζητήσουμε νέες λύσεις σε ένα πεπαλαιωμένο πρόγραμμα δακοκτονίας, που λέγεται “πιλοτική εφαρμογή νέων τεχνολογιών για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των πληθυσμών του δάκου σε διάφορες ελαιοκομικές περιοχές της χώρας”. Αυτό έγινε στα Χανιά στις 29/11/2018. Σε αυτό το πιλοτικό έχουν ενταχθεί μια σειρά από περιοχές. Θα είναι διάρκειας δύο ετών και θα αναζητηθούν νέες λύσεις, έτσι ώστε να εκσυγχρονιστεί το έργο της δακοκτονίας. Ήδη από τις 18/10/2018 έγινε σχετική εισήγηση στην αρμόδια Γενική Διεύθυνση του υπουργείου Οικονομικών, έτσι ώστε να έχουμε την προμήθεια υλικών δακοκτονίας για το 2019. Από τις 26 Οκτωβρίου, επίσης, έγινε σχετική εισήγηση στη Γενική Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών για τις ανάγκες σε εποχικό προσωπικό για τη δακοκτονία που απαιτείται. Και από τις 21/11/2018, πριν από λίγες μέρες, έγινε και η επίσημη έναρξη εργασιών του προγράμματος δακοκτονίας για το 2019. Ήδη ξεκίνησε η περίοδος.

Τέλος, επειδή γνωρίζουμε και αντιλαμβανόμαστε τα εγγενή προβλήματα της συναρμοδιότητας πολλών υπουργείων, έτσι όπως εφαρμοζόταν για δεκαετίες το πρόγραμμα, προχωράμε και βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή σε συνεννόηση με το υπουργείο Εσωτερικών, έτσι ώστε να συντονίσουμε τις δράσεις μας, να εκχωρηθούν κάποιες αρμοδιότητες στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, προκειμένου να μπορέσουμε να συντονίσουμε πιο γρήγορα αυτές τις γραφειοκρατικές διαδικασίες».

 

Σχόλια