Κρήτη

Β. Ασκοξυλάκης: Επιστήμονας από τη Μεσαρά «πολεμά» τον καρκίνο

Πρωτοποριακή μέθοδο ενάντια στον καρκίνο εφαρμόζει ο Κρητικός επιστήμονας Βασίλης Ασκοξυλάκης

Η χορήγηση και διείσδυση αντικαρκινικών φαρμάκων σε όγκους στον εγκέφαλο είναι σε πολλές περιπτώσεις δύσκολη.

Δύο Έλληνες επιστήμονες, ο Κώστας Αρβανίτης, επίκουρος καθηγητής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Georgia, και ο Βασίλης Ασκοξυλάκης, που κατάγεται από το Τυμπάκι, από το Γενικό Νοσοκομείο Μασαχουσέτης και την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, χρησιμοποίησαν εστιασμένο υπέρηχο για να αυξήσουν τη διείσδυση αντικαρκινικών φαρμάκων σε μεταστάσεις στον εγκέφαλο.

Η νέα μελέτη περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η πρωτοποριακή μέθοδος μπορεί να διαπερνά τις ασπίδες άμυνας του εγκεφάλου, οι οποίες εμποδίζουν πολλά φάρμακα να φτάσουν στα καρκινικά κύτταρα και να εξολοθρεύσουν τους κακοήθεις όγκους.

Η θεραπεία είναι ελάχιστα επεμβατική, εστιάζοντας πολλαπλές δέσμες ενέργειας υπερήχων στο σημείο που βρίσκεται ο όγκος, όπου μικροφυσαλίδες (μικροσκοπικές φυσαλίδες λιπιδίων, οι οποίες χορηγούνται ενδοφλεβίως στην κυκλοφορία του αίματος) δονούνται σε απόκριση των υπερήχων, παραβιάζοντας προσωρινά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό στην περιοχή που στοχεύεται. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένα άνοιγμα στα αγγεία, το οποίο μπορούν να διαπεράσουν τα φάρμακα.

Η νέα μελέτη περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η πρωτοποριακή μέθοδος μπορεί να διαπερνά τις ασπίδες άμυνας του εγκεφάλου, οι οποίες εμποδίζουν πολλά φάρμακα να φτάσουν στα καρκινικά κύτταρα και να εξολοθρεύσουν τους κακοήθεις όγκους

Οι δύο ερευνητές και κύριοι συγγραφείς της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό “PNAS” (Proceedings of the National Academy of Sciences USA) στις 27 Αυγούστου, συνεργάστηκαν με επιστήμονες από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Georgia και το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, με στόχο να καθορίσουν τους μηχανισμούς πίσω από τη βελτιωμένη μεταφορά φαρμάκων στους όγκους του εγκεφάλου, έπειτα από θεραπεία με εστιασμένο υπέρηχο.

Η ομάδα μελέτησε τη νέα μέθοδο σε ποντίκια με εγκεφαλικές μεταστάσεις HER2 θετικού καρκίνου του μαστού. Σε εργαστηριακά πειράματα, οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντικά βελτιωμένη χορήγηση και διείσδυση δύο αντικαρκινικών θεραπειών, του χημειοθεραπευτικού φαρμάκου δοξορουβικίνη και ενός προϊόντος σύζευξης αντισώματος-φαρμάκου (τραστουζουμάμπη-DM1, T-DM1) στις εγκεφαλικές μεταστάσεις.

Οι ερευνητές καθόρισαν μεταβολές στις ιδιότητες μεταφοράς των φαρμάκων σε κυτταρικό επίπεδο και επίπεδο ιστού, και χρησιμοποίησαν μαθηματικά μοντέλα για να προσδιορίσουν παραμέτρους που επηρεάζουν τη χορήγηση και μεταφορά φαρμάκων σε εγκεφαλικούς όγκους.

«Εξηγώντας τους μηχανισμούς μεταφοράς φαρμάκων και προσδιορίζοντας τη δυνατότητα συνδυασμών εστιασμένου υπερήχου με διαφορετικά αντικαρκινικά φάρμακα, ελπίζουμε πως τα ευρήματά της έρευνάς μας θα συμβάλλουν στη βέλτιστη κλινική χρήση της τεχνολογίας εστιασμένου υπερήχου για τη θεραπεία πρωτογενών και μεταστατικών όγκων του εγκεφάλου», δήλωσαν οι ερευνητές Αρβανίτης και Ασκοξυλάκης.

Η μέθοδος εστιασμένου υπερήχου βρίσκεται ήδη σε στάδιο κλινικών μελετών.

Ο επιστήμονας Βασίλης Ασκοξυλάκης

Ο Κώστας Αρβανίτης

Σχόλια