Κρήτη

Η αλήθεια για την ανάπλαση στο κέντρο: Άλλο έργο δημοπρατήθηκε... άλλο εκτελείται

Πρωτοφανείς μεθοδεύσεις σε κόστος και ποιότητα στο έργο ανάπλασης στο κέντρο του Ηρακλείου.

Απίστευτες παρεκκλίσεις υλικών και μελέτης, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για την ποιότητα, την αντοχή και τις προδιαγραφές του έργου της ανάπλασης στο κέντρο του Ηρακλείου, καταγράφονται πλέον με πρωτοφανείς ρυθμούς στο έργο, καθιστώντας το επί της ουσίας ένα άλλο έργο, εντελώς διαφορετικό από αυτό που δημοπράτησε η δημοτική Αρχή και γνωρίζουν οι δημότες, σε σχέση με αυτό που εκτελείται από τον εργολάβο, προφανώς με τις “ευλογίες” της δημοτικής Αρχής!

Στην πραγματικότητα μιλάμε για ένα έργο με υλικά που όπως περιγράφηκαν στην εγκεκριμένη μελέτη ως προς τις προδιαγραφές τους, έτσι εγκρίθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου, από το Περιφερειακό Συμβούλιο Δημόσιων Έργων και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο μέσω της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, έτσι δημοπρατήθηκε.

Μόνο που τελικά εκτελείται με διαφορετικά υλικά, σε διαστάσεις, χρωματισμούς, ποιότητα και αντοχές, καθώς και με μείωση υλικών που θα χρησιμοποιηθούν, από αυτά που εγκρίθηκαν για το έργο! Ουσιαστικά, δηλαδή, πρόκειται για άλλη μελέτη έτσι και άλλο έργο από αυτό που δημοπρατήθηκε!

Όλα αυτά μάλιστα δεν είναι υποθέσεις, αλλά επιβεβαιώνονται ακόμη και από τον μελετητή του έργου, ο οποίος παραπέμπει στην επίβλεψη από πλευράς δημοτικής Αρχής (!) γι’ αυτές τις θεμελιώδεις αλλαγές, που το καθιστούν άλλο έργο από αυτό που πληρώνει ο Δήμος, οι δημότες δηλαδή, για να εκτελεστεί.

Παρασκήνιο και μεθοδεύσεις

Η δημοτική Αρχή, διά του αρμόδιου αντιδημάρχου, εδώ και 4 μέρες διατείνεται ότι το έργο ξεμπλόκαρε με την επίστρωση ήδη στην Ίδης, με στόχο στις 20 Αυγούστου αυτό το κομμάτι να έχει ολοκληρωθεί, ενώ την ίδια ώρα τα έργα στη Δικαιοσύνης θα μπουν, όπως λέει, σε φρενήρεις ρυθμούς. Όλα αυτά, ενώ τα προβλήματα επί μήνες στο κέντρο του Ηρακλείου, για καταστηματάρχες και πολίτες, είναι στο ζενίθ, ιδίως μέσα στο καλοκαίρι και την κορύφωση της τουριστικής κίνησης. Κι όμως, ένα έργο που παλεύουν κοντά στους 10 μήνες, με συμβατική ημερομηνία ολοκλήρωσης τμηματικά στους 18 μήνες, όχι μόνο είναι εκτός χρονοδιαγράμματος, αλλά εκτελείται πλέον με σοβαρές παρεκκλίσεις υλικών από αυτά που προέβλεπαν η εγκεκριμένη μελέτη και τα συμβατικά τεύχη του έργου, με τα οποία δημοπρατήθηκε, συνιστώντας άλλο έργο πλέον σε ποιότητα και αντοχές υλικών!
Ουσιαστικά πρόκειται για πλήρη αλλαγή του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου ανάπλασης που δημοπρατήθηκε, κάτι που απαγορεύεται ρητά από τον νόμο, όπως έχει αποφανθεί στο παρελθόν για τα δημόσια έργα το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Κοινώς, αν και οι άλλοι εργολάβοι, που έδωσαν προσφορές για το έργο με βάση την εγκεκριμένη μελέτη του, ήξεραν ότι μετά τη δημοπράτησή του θα μπορούσαν να αλλάξουν τα υλικά του, παρά τις προδιαγραφές τους σε διαστάσεις, είδος, ποιότητα, χρωματισμό, αντοχή και κόστος, με άλλα φτηνότερα, είναι σαφές ότι θα είχαν τροποποιήσει και αυτοί τις προσφορές τους και ενδεχομένως να διεκδικούσαν με καλύτερους όρους την κατακύρωσή του. Δηλαδή, εκ των υστέρων έχουμε ακόμη και θέμα αθέμιτου ανταγωνισμού.
Το έργο, αρχικού προϋπολογισμού 4,5 εκατομμυρίων ευρώ, ο ανάδοχος το πήρε με έκπτωση 65%, με συνολικό κόστος 1,6 εκατομμύρια ευρώ, για να το εκτελέσει με πολύ συγκεκριμένες προδιαγραφές υλικών, και σήμερα το εκτελεί, χωρίς εγκρίσεις αλλαγής υλικών, με υποδεέστερα, φτηνότερα και χαμηλότερης ποιότητας από την εγκεκριμένη μελέτη! Οι προδιαγραφές των υλικών είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του Δήμου, όπου και η μελέτη του έργου αλλά και τα συμβατικά του τεύχη, με τα οποία δημοπρατήθηκε. Τα όσα χρησιμοποιούνται σήμερα είναι σοβαρές παρεκκλίσεις υλικών, κάτι που επιβεβαίωσε και ο μελετητής του έργου της ανάπλασης στο κέντρο του Ηρακλείου, Βαγγέλης Ανδρεαδάκης, με τον οποίο η “Νέα Κρήτη” επικοινώνησε, και τα όσα μας είπε είναι αρκούντως αποκαλυπτικά.


Τι επιβεβαιώνει ο μελετητής


Η εφημερίδα “Νέα Κρήτη” απευθύνθηκε στον μελετητή του έργου, τον κ. Βαγγέλη Ανδρεαδάκη, μετά την πληθώρα αναφορών του τεχνικού κόσμου της πόλης, μηχανικών του ΤΕΕ, εργολάβων αλλά και πολιτών, που έχουν επικεντρώσει το ενδιαφέρον τους, μετά από πολύμηνη ταλαιπωρία στο κέντρο του Ηρακλείου, στην καλή εκτέλεση, την ποιότητα και την αντοχή του έργου. Τον ρωτήσαμε αν έχουν βάση οι πληροφορίες για σοβαρές παρεκκλίσεις στο είδος των υλικών, την ποιότητα και την αντοχή τους, το κόστος, τους χρωματισμούς, τις διαστάσεις τους, αλλά και τη μείωση όσων υλικών προέβλεπε η μελέτη του, αν δηλαδή ουσιαστικά έχουμε ουσιώδεις αλλαγές στη μελέτη του κι αν μιλάμε για άλλο έργο από το εγκεκριμένο ή αν αυτές οι αλλαγές έχουν την έγκρισή του.
Αρχικά παραδέχτηκε ότι «γίνεται μια συζήτηση και φέρνουν τα υλικά για να τα δούμε ένα-ένα». Όπως μας είπε, «για να καταλήξουμε - δεν έχουμε καταλήξει ακόμη - δεν έχω δώσει καμία έγκριση»! Δηλαδή, 10 μήνες μετά την έναρξη των εργασιών, τα υλικά που θα χρησιμοποιήσει ο ανάδοχος του έργου μόλις τώρα εμφανίζονται! Επιμείναμε στο αν ουσιαστικά έχουμε αλλαγή μελέτης ως προς τα υλικά και ο μελετητής του έργου μάς απάντησε ότι «υπάρχει ένα θέμα, ότι κάποια υλικά δεν έχουνε πιστοποίηση από ευρωπαϊκά εργαστήρια! Από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή. Γιατί είχαμε πει να έχουν κάποιες πιστοποιήσεις. Οπότε όλα τα υλικά βέβαια δεν τα έχουν, και αρχίζει και μπερδεύει το πράγμα. Προσπαθούν τώρα να φέρουν υλικά, να γίνει δειγματοληπτική έρευνα και να καταλήξουμε και στις επιφάνειες που θα έχουμε και τα υλικά και τα χρώματα».

Αλλαγή υλικού

Όταν του επισημάναμε πως το έργο δημοπρατήθηκε με τη μελέτη του να περιγράφει συγκεκριμένα υλικά, διαστάσεις, χρωματισμούς, ποιότητα και αντοχές και με βάση αυτά ο ανάδοχος έδωσε την προσφορά, που του κατακύρωσε το έργο έναντι άλλων, μας είπε ότι «τώρα η συζήτηση γίνεται γιατί το θέμα είναι πως το υλικό που είπαμε να δούμε τώρα είναι άλλος γρανίτης και το άλλο της εγκεκριμένης ήταν πορφυρίτης, οπότε αυτό προσπαθούμε να το πιστοποιήσει το εργαστήριο»!
Παραδέχτηκε, δηλαδή, ότι αλλάζουν το υλικό, αλλά υποστήριξε ότι «είναι άλλο ο πορφυρίτης, που είναι πέτρωμα, και άλλο ο γρανίτης, που έχει επίσης πολύ μεγάλη αντοχή. Αλλά έγινε μια έρευνα εδώ και στο εργαστήριο δεν είχε τόσο μεγάλη πρέσα και δεν μπόρεσε να φτάσει στο όριο θραύσης ο γρανίτης. Οπότε τώρα επιχειρείται να βρεθεί λύση από πιστοποιημένο εργαστήριο να μας δώσει πόσο είναι... Δηλαδή, μπορεί ένα υλικό να είναι ένα με δύο πόντους λιγότερο και να είναι η αντοχή ίδια και μεγαλύτερη».
Αποσιώπησε έτσι και ο ίδιος ότι ο πορφυρίτης είναι επίσης είδος γρανίτη και μάλιστα στις διαστάσεις 10x10x10, που ο ίδιος προέβλεψε στη μελέτη του, είναι το πλέον ανθεκτικό και ποιοτικό υλικό που υπάρχει στην Ευρώπη, με το γνησιότερο όλων στην Ιταλία, μόνο που είναι μεγαλύτερου κόστους, για όποιον έχει δώσει τόσο μεγάλη έκπτωση, που προφανώς γι’ αυτόν τον λόγο αλλάζει το υλικό στο έργο και το κάνει όπως συμφέρει τον ίδιο και όχι την ποιότητα και τις εγκεκριμένες προδιαγραφές του έργου, με τις οποίες δημοπρατήθηκε.
Μήπως η υπόθεση αυτή αρχίζει να θυμίζει το ανάλογο του παρελθόντος στην εκτέλεση του έργου στην πλατεία Ελευθερίας, ως προς τα υλικά;

«Έτσι η μελέτη αλλάζει»

Ο μελετητής παραδέχτηκε, ωστόσο, ότι έτσι η μελέτη αλλάζει, αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Πρέπει, μας είπε, «στην πράξη να βρεθεί λύση, ώστε να γίνει το έργο ποιοτικό, με αντοχή και με την επιφάνεια που θέλουμε (!)». Πρόσθεσε όμως με νόημα ότι «το θέμα είναι ότι εγώ δεν είμαι επιβλέπων του έργου».
Ρωτήσαμε, λοιπόν, τον μελετητή αν είναι δυνατόν να αλλάξει η μελέτη και το συμβατικό της αντικείμενο για το οποίο έχει δώσει και την έκπτωση και το έχει πάρει ένας εργολάβος. «Πρώτα-πρώτα», του είπαμε, «δε θα ξεσηκωθούν όλοι οι υπόλοιποι και αυτοί που μετείχαν και το έχασαν; Δε θα είναι άλλο έργο - άλλη μελέτη ενέκριναν και άλλο έργο εκτελείται;».
Ο μελετητής, αν και προσπάθησε να κρατήσει τις ισορροπίες, ήταν εξόχως αποκαλυπτικός: «Σίγουρα, ναι. Το θέμα είναι ότι, όταν κάνει την έκπτωση ένας εργολάβος, δεν ξέρω αν λαμβάνει υπόψη του αυτό το πράγμα. Απ' ό,τι μου είπαν, γιατί πήγαμε να δούμε τα υλικά, κάποια υλικά δεν τα έβρισκαν με τις αντοχές σε πιστοποιημένα εργαστήρια».
Επιμείναμε και του αναφέραμε πως κανονικά, με τη δημοπράτηση του έργου και την υπογραφή της σύμβασης και την έναρξη εκτέλεσής του, δε θα έπρεπε να έχουν εμφανίσει τα υλικά, να πιστοποιηθούν και να καταμετρηθούν; Πώς δηλαδή ξεκίνησαν το έργο χωρίς να έχουν τα υλικά;
Η απάντηση τού μελετητή ήταν αφοπλιστική: «Ε, κι εμένα αυτό μου κάνει εντύπωση και, δεύτερον, εγώ είχα αφήσει υλικά σε δείγματα και με την επιφάνεια που θέλουμε. Γιατί δεν είναι μόνο το υλικό, αλλά και η επιφάνεια. Αν για παράδειγμα μια επιφάνεια έχει επίστρωση και δεν απορροφάει. Όταν γίνει μια συζήτηση για να κάνουμε μια τροποποίηση, μπορεί να γίνει, αλλά άλλο αυτό και άλλο το κόστος και άλλο όλα τα υπόλοιπα, αν το πήρανε φτηνά ή ακριβά κ.λπ. Εγώ προσπαθώ να μην τροποποιήσουν. Σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε, αλλά δεν είμαι ο επιβλέπων εγώ, αυτό είναι το κακό. Έτσι όπως πάμε, τώρα κάνουν τις μελέτες άλλοι και τα επιβλέπουν άλλοι, που μπορεί και να μην έχουν ασχοληθεί με τέτοια θέματα και να μην έχουν φτάσει σε αυτό το σημείο».

Τι αναφέρεται στον επίμαχο διαγωνισμό

Σημειώνεται ότι τα συμβατικά τεύχη του έργου βρίσκονται αναρτημένα στην ιστοσελίδα του Δήμου https://www.heraklion.gr/municipality/d2017/diagwnismos-dikaiosynhs-10042017.html, για όποιον θέλει να διαπιστώσει του λόγου το αληθές.
Διαγωνισμός για την ανάθεση της διαμόρφωσης των οδών Δικαιοσύνης, Ίδης, λ. Καλοκαιρινού, 2017, Δήμος Ηρακλείου, επίσημη διαδικτυακή πύλη Δήμου Ηρακλείου.
Σύμφωνα με αυτά:
1. Στο άρθρο 11.3 (σελ. 15) της Διακήρυξης περιλαμβάνεται σαφέστατα ο ακόλουθος όρος: «Επισημαίνεται ότι το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο των δημοπρατούμενων έργων δεν πρέπει να μεταβάλλεται ουσιωδώς κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της σύμβασης, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 132 Ν. 4412/2016».
2. Στο άρθρο 41 του επίσημου τιμολογίου (σελ. 43 του τεύχους του τιμολογίου) αναφέρεται με σαφήνεια ότι οι επιστρώσεις δαπέδων θα γίνουν από κυβόλιθους από γρανίτη πορφυρίτη, διαστάσεων 10x10x10 εκ. Αναλυτικά αναφέρεται ότι «επιστρώσεις δαπέδων με κυβόλιθους από γκρι-πορφυρό χρώμα ή κόκκινο γρανίτη, διαστάσεων 10x10x10 εκ., ελαφρώς ανάγλυφης φλογισμένης επιφάνειας ορθογωνισμένων ακμών. Πλήρης περαιωμένη εργασία κατασκευής και τοποθέτησης, υλικά και μικροϋλικά επιτόπου, σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη».
3. Όλα τα υλικά των επιστρώσεων θα πρέπει να έχουν εγκριθεί από πιστοποιημένο εργαστήριο από πλευράς προδιαγραφών, αντοχών και ποιότητας. Σύμφωνα με την παράγραφο 2.4.2 της Τεχνικής Συγγραφής Υποχρεώσεων, και για τους φυσικούς λίθους που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο προβλέπεται ότι «τα στοιχεία από φυσικούς λίθους που προορίζονται για την επίστρωση επιφανειών όπου προβλέπεται κυκλοφορία οχημάτων ή όχι θα πρέπει να είναι κατά DIN EN 1341 και DIN EN 1342 για φυσικές πλάκες και φυσικούς κυβόλιθους, αντίστοιχα».


Συνεπώς:
1. Ο πορφυρίτης είναι γρανίτης και θα έπρεπε να έχει πιστοποίηση από ειδικό εργαστήριο, κάτι που κατά τον μελετητή δεν έχει γίνει ακόμα... Ακόμη χειρότερα, χρησιμοποιούν άλλο είδος γρανίτη παρεμφερές (από τις Ινδίες ή την Κίνα), άλλων διαστάσεων και προφανώς υποδεέστερης αντοχής και ποιότητας, διαφορετικά η εγκεκριμένη μελέτη δε θα έθετε τέτοιες προδιαγραφές.
2. Η τροποποίηση των διαστάσεων των υλικών, με τις επιστρώσεις που ήδη γίνονται, δείχνει και σοβαρή αλλαγή τους και άλλα είδη υλικών και μείωσή τους, δηλαδή ουσιαστικά μιλάμε για πλήρη αλλαγή του σχεδιασμού του έργου, για ένα άλλο έργο από αυτό που εγκρίθηκε και δημοπρατήθηκε, μετά τη σύμφωνη γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου, του Περιφερειακού Συμβουλίου Δημοσίων Έργων και μέσω της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του ΚΑΣ.
3. Τα κράσπεδα στην Ίδης, τα οποία από διατομή 27x42 που προβλέπει η μελέτη, τοποθετήθηκαν 27x27, δηλαδή υλικό κατά 50% λιγότερο, είναι μια ακόμη αλλαγή με μείωση των υλικών στο έργο.
4. Οι γρανίτες, αντί του γρανίτη-πορφυρίτη, που έχουν ήδη τοποθετηθεί στην Ίδης στο μέσο του δρόμου (άρα, αν και από τις Ινδίες ή την Κίνα, είχαν ήδη παραγγελθεί και τοποθετούνται, εις γνώσιν πολλών και ας λέει ο μελετητής ότι ακόμη είναι σε συζητήσεις για το θέμα!!!) με διαστάσεις 10x10x5 εκατοστά, αντί να είναι 10x10x10 εκατοστά που προβλέπει η σύμβαση (Διακήρυξη και τιμολόγιο), είναι πολύ σοβαρή αλλοίωση των αρχικών συμβατικών διακηρύξεων, κάτι που απαγορεύεται από τη Διακήρυξη και τον νόμο. Από πού πήραν έγκριση και τοποθετούν ήδη το υλικό αυτό με άλλες από τις εγκεκριμένες διαστάσεις; Γεννά, δε, ερωτηματικά για την ποιότητα, την αντοχή και τη χρονική επιβίωσή τους, όταν μάλιστα αυτά θα σηκώνουν τον φόρτο οχημάτων, όπως τα λεωφορεία. Προφανώς για τον ανάδοχο του έργου, όμως, ρίχνουν το κόστος, ώστε να μπορεί να “βγει” η έκπτωση του 65% και να μην είναι ασύμφορο το έργο για τον ίδιο. Αυτός καλά κάνει, η επίβλεψη και η δημοτική Αρχή όμως;
5. Οι τροποποιήσεις των διαστάσεων και των υλικών δεν έχουν ούτε τη σύμφωνη γνώμη του μελετητή, όπως μας είπε στην επικοινωνία μαζί του, ούτε φυσικά από το Δημοτικό Συμβούλιο ή το Περιφερειακό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων.

Αντί επιλόγου
Είναι προφανές ότι ο Δήμος πληρώνει για την εκτέλεση άλλου εγκεκριμένου, με βάση τη μελέτη, έργου, με άλλα υλικά και άλλο τελικά εκτελείται. Παρότι μετά τη δημοπράτηση του έργου οι παρεκκλίσεις υλικών, που ουσιωδώς αλλάζουν το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του έργου, απαγορεύονται από τον νόμο, τα ερωτήματα προκύπτουν αβίαστα:
1) Έχουν βάση ή όχι οι πληροφορίες ότι με “εντέλλεσθε”, χωρίς πρωτόκολλο, από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο Τεχνικών Έργων, οι επιβλέποντες της Υπηρεσίας του Δήμου προχωρούν, αποδεχόμενοι αυτές τις αλλαγές από τον ανάδοχο, που συνιστούν άλλες μελέτες και άλλο έργο; Ο μελετητής ευθέως παραπέμπει για όλα αυτά στην “επίβλεψη” που, όπως είπε, «είναι άλλων και όχι δική του δουλειά».
2) Οι αλλαγές αυτές δε θα έπρεπε τουλάχιστον να έχουν τεθεί υπόψη και να έχουν την έγκριση του Δημοτικού Συμβουλίου, του Περιφερειακού Συμβουλίου Δημοσίων Έργων και του ΚΑΣ, μέσω της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας; Έτσι δεν έγινε με την αρχική μελέτη και τις προδιαγραφές των υλικών, με βάση την οποία δημοπρατήθηκε το έργο;
3) Άπτεται το θέμα ή όχι του ελέγχου των Επιθεωρητών Δημοσίων Έργων;
4) Και τέλος, με βάση την τρισδιάστατη απεικόνιση της μελέτης του έργου ανάπλασης, που έχει αναρτηθεί, μιλάμε για το ίδιο έργο όπως εκτελείται ή ήδη έχει αλλάξει;

Παρακάτω ακολουθεί η φωτορεαλιστική απεικόνιση του έργου:

Σχόλια