Κρήτη

«200 άδειες για τα έργα στα αεροδρόμια»

«Για τα έργα αναβάθμισης στα 14 ελληνικά περιφερειακά αεροδρόμια χρειάστηκε να λάβουμε περισσότερες από 200 άδειες και εγκρίσεις για να ξεκινήσουν οι εργασίες, την ώρα που στη Λίμα του Περού δε χρειάστηκε καμία άδεια, ενώ στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας χρειάστηκαν μόλις δύο εγκρίσεις».

Τα χαρακτηριστικά αυτά λόγια του διευθύνοντος συμβούλου της Fraport Greece Αλεξάντερ Τσίνελ, στο πλαίσιο του πρόσφατου 1ου Forum 2018 InvestGR-Ξένες Επενδύσεις στην Ελλάδα, που έλαβε χώρα πρόσφατα στην Αθήνα, όχι απλά έκλεψαν την παράσταση, αλλά ήρθαν να αναδείξουν ανάγλυφα το μέγεθος της απελπισίας που διακατέχει συχνά-πυκνά τους επενδυτές, οι οποίοι καλούνται να βρουν τεράστιες αντοχές παλεύοντας με το “τέρας” της αθάνατης ελληνικής γραφειοκρατίας.

Ασφαλώς και κανείς δεν υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε επένδυση θα πρέπει να παίρνει άδειες και εγκρίσεις αέρα-πατέρα επειδή απλά και μόνο ο όποιος επενδυτής υπόσχεται χρήματα, ανάπτυξη και θέσεις εργασίας.

Όμως, όταν ευαγγελίζεται ένα κράτος την ανάπτυξη, θα πρέπει, αν μη τι άλλο, να κάνει και σημαντικά βήματα πάταξης της δαιδαλώδους γραφειοκρατίας, ώστε να κάνει κάπως πιο εύκολη τη ζωή των επενδυτών, να προσελκύει επενδυτές και να μην τους διώχνει κακήν-κακώς!

Στην Ελλάδα, αυτό αναγνωρίζεται ως αντίληψη. Αναγνωρίζεται διαχρονικά ως “κατάρα” το όλο σύστημά μας, η γραφειοκρατία, η στρεβλή κυβερνητική λογική απέναντι σε καίρια για τους επενδυτές ζητήματα, όπως το φορολογικό. Όλα αυτά όμως στα λόγια.

Η Fraport χρειάστηκε να λάβει περισσότερες από 200 άδειες και εγκρίσεις για να ξεκινήσουν οι εργασίες στα αεροδρόμια, την ώρα που στη Λίμα του Περού δε χρειάστηκε καμία άδεια, ενώ στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας χρειάστηκαν μόλις δύο εγκρίσεις

Στην πράξη λιγοστά πράγματα γίνονται προς την κατεύθυνση βελτίωσης του σκηνικού, όπως κατέδειξε το 1ο αυτό φόρουμ για τις επενδύσεις στην Ελλάδα. Μια μάλιστα από τις περιοχές που έχουν πληρώσει βαρύ το τίμημα της απώθησης αντί για προσέλκυσης των επενδύσεων είναι η Κρήτη, που βρίθει πραγματικά περιπτώσεων ιδιωτικών επενδύσεων εγχώριων ή ξένων εταιρειών, που είχαν σχεδιαστεί να γίνουν στο νησί μας, αλλά για τον ένα ή τον άλλο λόγο δεν έχουν ακόμα προχωρήσει ή σε κάποιες περιπτώσεις έχουν “ναυαγήσει'' τελείως!

Ας τα δούμε όμως αναλυτικά. Φορολογία, γραφειοκρατία και αργή απονομή δικαιοσύνης εξακολουθούν να αποτελούν τα βασικότερα εμπόδια στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, σύμφωνα με τα συμπεράσματα έρευνας της Metron Analysis, που παρουσιάστηκε στο 1ο Forum 2018 InvestGR-Ξένες Επενδύσεις στην Ελλάδα.

Αν και υπάρχει η αίσθηση πως σε ορισμένους τομείς σημειώθηκαν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, εντούτοις η εικόνα εξακολουθεί να είναι άκρως προβληματική.

Ειδικότερα, οι Ξένες Άμεσες Επενδύσεις έφτασαν το 2017 στα 3,6 δισ. ευρώ (έναντι 2,8 δισ. το 2016), που είναι το υψηλότερο μέγεθος από την αρχή της κρίσης. Ωστόσο, η αναλογία ξένων επενδύσεων προς ΑΕΠ παραμένει σε ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα της Ευρωζώνης. Τα τελευταία 5 χρόνια έχουν επενδυθεί στην Ελλάδα περίπου 2,3 δισ. ευρώ από τις εταιρείες που συμμετείχαν στην έρευνα. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 20% του συνολικού ποσού ΞΑΕ (Ξένων Άμεσων Επενδύσεων) στην Ελλάδα.

Ως ανασταλτικοί παράγοντες για την προσέλκυση επενδύσεων αναφέρονται το διαρκώς μεταβαλλόμενο φορολογικό περιβάλλον και οι υψηλοί συντελεστές φορολογίας κεφαλαίου και εργασίας, η εντύπωση ύπαρξης διαφθοράς, το διοικητικό περιβάλλον, οι καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης, η περιορισμένη έρευνα και καινοτομία. Στα συγκριτικά πλεονεκτήματα περιλαμβάνονται το ανθρώπινο δυναμικό, καθώς και η γενική κατάσταση των υποδομών.

Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, προκύπτει ότι οι επενδύσεις που αδειοδοτούνται και προχωρούν δεν έχουν το ύψος που εκτιμάται πως απαιτείται για να καλυφθεί το κενό που έχει δημιουργηθεί τα χρόνια της κρίσης, ώστε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη. Το κενό υπολογίζεται πως απαιτεί 18-20 δισ. ευρώ ετησίως για να καλυφθεί και να επιστρέψει η χώρα στα προ κρίσης επίπεδα.

Ωστόσο, το ποσό των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (ΞΑΕ) στην Ελλάδα την τελευταία 5ετία υπολογίζεται μόλις στα 11,6 δισ. ευρώ.

Ο εφιάλτης της γραφειοκρατίας

Ως το μεγαλύτερο “αγκάθι” για την ανάπτυξη των ελληνικών επιχειρήσεων και την υλοποίηση επενδύσεων περιγράφηκε, στο πλαίσιο του επενδυτικού φόρουμ, η γραφειοκρατία. Άκρως χαρακτηριστικές ήταν οι σχετικές δηλώσεις του Αλεξάντερ Τσίνελ, διευθύνοντος συμβούλου της Fraport Greece, η οποία ως γνωστόν έχει αναλάβει τη διαχείριση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων (μεταξύ των οποίων και το αεροδρόμιο Χανίων) για τα επόμενα 40 χρόνια.

Η εταιρεία, όπως έχουμε γράψει, ετοιμάζεται πλέον να βάλει μπρος αναγκαίες παρεμβάσεις αναβάθμισης- εκσυγχρονισμού- επέκτασης- ανακαίνισης στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια, ύψους εκατοντάδων εκατ. ευρώ, με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης την περίοδο από το 2019 ως το 2021.

Όσον αφορά στο αεροδρόμιο “Ι. Δασκαλογιάννης” των Χανίων, προβλέπεται η ανακαίνιση τμημάτων στο πεδίο ελιγμών και στάθμευσης των αεροσκαφών, η ανακαίνιση σε περιοχές ελέγχου ασφαλείας και σε χώρους VIP, καθώς και η αναβάθμιση σε χώρους αποθήκευσης, συνολικού προϋπολογισμού 4,9 εκατ. ευρώ.

Για να φτάσουμε όμως στο σημείο να αρχίσουν να ετοιμάζονται τα εργοτάξια στα περιφερειακά αεροδρόμια, η Fraport Greece χρειάστηκε να παλέψει με θεούς και τέρατα της αθάνατης ελληνικής γραφειοκρατίας.

Όπως ανέφερε από τη μεριά του ο κ. Τσίνελ, θέλοντας να καταδείξει τον παραλογισμό του ελληνικού Δημοσίου, η εταιρεία χρειάστηκε να λάβει περισσότερες από 200 άδειες και εγκρίσεις για να ξεκινήσουν οι εργασίες στα αεροδρόμια, την ώρα που στη Λίμα του Περού δε χρειάστηκε καμία άδεια, ενώ στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας χρειάστηκαν μόλις δύο εγκρίσεις.

Έξι χαρακτηριστικές περιπτώσεις:  Τα επενδυτικά “ναυάγια” στην Κρήτη

Μπορεί η Fraport, όπως αποκάλυψε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, να μην αποθαρρύνθηκε από το σοκ της ελληνικής γραφειοκρατίας και τις 200 εγκρίσεις που έπρεπε να εξασφαλίσει για τα έργα στα αεροδρόμια, άλλοι επενδυτές, ωστόσο, που έχουν στα σκαριά μεγάλης κλίμακας επενδύσεις στην Κρήτη, είτε έχουν αφήσει τα πράγματα στάσιμα, μένοντας εγκλωβισμένοι σε βαλτωμένα επενδυτικά σχέδια, είτε αποφάσισαν να εγκαταλείψουν τελείως τα επενδυτικά τους σχέδια!

Πολλές και μεγάλης κλίμακας οι ιδιωτικές επενδύσεις εγχώριων ή ξένων εταιρειών που είχαν σχεδιαστεί στην Κρήτη, αλλά για τον ένα ή τον άλλο λόγο δεν έχουν ακόμα προχωρήσει ή σε κάποιες περιπτώσεις έχουν “ναυαγήσει”.

Σήμερα παραθέτουμε 6 χαρακτηριστικές περιπτώσεις “βαλτωμένων” ή “ναυαγισμένων” τελείως ιδιωτικών επενδύσεων στο νησί μας. Επενδύσεις που δεν έχουν πάρει τον δρόμο της υλοποίησης για έναν συνδυασμό λόγων και αιτιών. Από το πρώτο και κύριο, το διαχρονικό “γαϊτανάκι” γραφειοκρατίας, περιβαλλοντικών αντιδράσεων, δικαστικών διαμαχών, μέχρι, για να τα λέμε όλα, και της αναβλητικότητας ή περίεργων κινήσεων εκ μέρους των ίδιων των επενδυτών!


Απαύδησαν οι Αμερικανοί

Μια χαρακτηριστική επένδυση επενδυτικού “ναυαγίου” αφορά στη φιλόδοξη επένδυση της ΟΝΕΧ Technologies, για τη δημιουργία πρωτοποριακής, κινητής μονάδας ιχθυοκαλλιέργειας στην Κρήτη. Η συγκεκριμένη επένδυση, ύψους 50 εκατ. δολαρίων, αναμενόταν να δημιουργήσει 100 θέσεις εργασίας. Βασιζόταν στην πρωτοποριακή τεχνολογία “mobile fish pen”, η οποία αναπτύχθηκε από τη “Lockheed Martin”.

Οι κλωβοί, στους οποίους θα εκτρέφονταν τα ψάρια με τη μέθοδο του “mobile fish pen”, δε θα ήταν σταθεροί, αλλά θα περιφέρονταν με τα ρεύματα της θάλασσας.

Η λειτουργία της νέας πρωτοποριακής μονάδας ιχθυοκαλλιέργειας στην Κρήτη αναμενόταν στις αρχές του 2015. Τελικά, πριν από ενάμιση περίπου χρόνο, οι Αμερικανοί επενδυτές ανακοίνωσαν “ναυάγιο”, δηλώνοντας μάλιστα απογοητευμένοι από τις χρονοβόρες διαδικασίες εγκρίσεων και τη διαρκώς αναβληθείσα έναρξη λειτουργίας της επένδυσης.

Την... έκαναν οι Ολλανδοί

Χαρακτηριστική επίσης περίπτωση “ναυαγίου”, και μάλιστα πολύ πρόωρου, αφού οι επενδυτές εγκατέλειψαν το πλάνο για την Κρήτη πριν καν αρχίζουν να προετοιμάζουν φακέλους, ήταν αυτή του ολλανδικού πρότζεκτ, ύψους 500 εκατ. ευρώ, δημιουργίας διαμετακομιστικού σταθμού φυσικού αερίου στα νότια του νησιού μας. Ο ολλανδικός κολοσσός της Vopak ήθελε να φτιάξει ένα μεγάλο σταθμό ανεφοδιασμού δεξαμενόπλοιων στην ανατολική Μεσόγειο.

Η εταιρεία είχε ως πρώτη επιλογή την Κρήτη. Αναζήτησε να αγοράσει μια παραλιακή έκταση 400 στρεμμάτων, για να φτιάξει τις εγκαταστάσεις και τις υποδομές, όπως είναι κέντρα τροφοδοσίας, αποθήκες, εγκαταστάσεις για catering κ.τ.λ., ενώ σχεδίαζε να φτιάξει και μια λιμενική υποδομή, ουσιαστικά δηλαδή μια μαρίνα, για να ελλιμενίζονται τα πλοία.

Το κόστος της επένδυσης εκτιμάτο στα 500 εκατ. ευρώ, ενώ προβλεπόταν να απασχοληθούν, σύμφωνα με τους επενδυτές, 1.500 άτομα για 3,5 χρόνια. Στο πλαίσιο των διερευνητικών επαφών είχαν προκληθεί έντονες περιβαλλοντικές αντιδράσεις και κάπου εκεί, δίχως να δοθούν ιδιαίτερες λεπτομέρειες, το επενδυτικό σχέδιο των Ολλανδών για την Κρήτη μπήκε στον “πάγο”!

Τοπλού

Από τα πλέον κλασικά παραδείγματα επενδύσεων, που έχουν χρονίσει, είναι η γνωστή βρετανική τουριστική επένδυση στο Κάβο Σίδερο. Και εδώ έχουμε ένα “γαϊτανάκι” γραφειοκρατίας, αντιδράσεων, δικαστικών διαμαχών, αλλά και αμφιλεγόμενων κινήσεων εκ μέρους των ίδιων των επενδυτών! Ένα “γαϊτανάκι” που έχει ως αποτέλεσμα, μια 25ετία περίπου μετά τα πρώτα βήματα, η επένδυση να μην έχει πάρει ακόμα μπρος!

Η βρετανική εταιρεία το 2011 υπέβαλε στο “Invest in Greece” νέα αναθεωρημένη πρόταση, όπου το μέγεθος του πρότζεκτ ήταν μικρότερο. Μετά την αναμόρφωση του τελικού σχεδίου, το ΣτΕ ενέκρινε την επένδυση, ενώ εκδόθηκε και σχετικό εγκριτικό Προεδρικό Διάταγμα, εναντίον του οποίου προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και 140 φορείς και κάτοικοι της περιοχής.

Το 2017 βγήκε απόφαση του ΣτΕ, που απέρριψε τις προσφυγές και άναψε το “πράσινο φως” στους Βρετανούς επενδυτές για να προχωρήσουν. Είχαν βεβαίως ήδη συμπληρωθεί περί τα 25 χρόνια από τις πρώτες συζητήσεις για τη πολυσυζητημένη επένδυση στο Κάβο Σίδερο!

Φανερωμένη Σητείας

Με πολλές προσδοκίες και όνειρα είχαν βάλει πλώρη για μια μεγάλη, σύνθετη τουριστική επένδυση στον όρμο της Φανερωμένης, στη Σητεία, οι εταιρείες “Ικτίνος Τεχνική και Τουριστική Α.Ε.” και “Dolphin Capital”. Οι δύο εταιρείες είχαν αποφασίσει να δημιουργήσουν μια 5άστερη επένδυση στην έκταση των 204,7 στρεμμάτων και να ανεγερθούν βίλες σε συνολική έκταση 4.000 τ.μ., που θα αποτελούσαν τουριστικές κατοικίες.

Παράλληλα, στην υπόλοιπη έκταση επρόκειτο να αναπτυχθεί το συγκρότημα “Sitia Bay Resort”. Οι επενδυτές μετά από καιρό εξασφάλισαν τις πολεοδομικές άδειες και το «ναι» από το Δημοτικό Συμβούλιο της Σητείας, ενώ πήραν και το “πράσινο φως” από το υπουργείο Περιβάλλοντος. Και ενώ όλα έδειχναν πως θα ξεκινούσε η επένδυση, η “Dolpin Capital Investors” ανακοίνωσε ότι πουλά τη συγκεκριμένη επένδυσή της στην Κρήτη! Μετά από ένα κύκλο πωλήσεων, η “Ικτίνος” κατέστη επίσημα πλέον κάτοχος του 100% της εταιρείας και συνεπώς και του ακινήτου στην περιοχή της Φανερωμένης.

Η εταιρεία έχει διαμηνύσει πως βρίσκεται σε αναζήτηση επενδυτών για να βάλει μπρος το τουριστικό πρότζεκτ. Μετά όμως από τόσα χρόνια, καθυστερήσεις και τόσα επεισόδια στο όλο “σίριαλ”, είναι απορίας άξιον αν τελικά θα προχωρήσει η επένδυση.

Το υβριδικό των Γάλλων

Από το “παζλ” των “ναυαγισμένων” επενδύσεων δε λείπουν και οι Γάλλοι! Αναφερόμαστε στην περίπτωση της γαλλικής EDF, που λόγω σφοδρών περιβαλλοντικών αντιδράσεων και γραφειοκρατικών καθυστερήσεων είχε εγκαταλείψει το προ ετών πρότζεκτ της για τον υβριδικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Κράσι (με αιολικά σε διάφορες περιοχές της Κρήτης).

Πριν από ένα περίπου χρόνο, στο πλαίσιο της επίσκεψης του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα, είχε δοθεί ένα στίγμα ότι οι Γάλλοι ξανακοιτάζουν την επένδυση, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ.
Δεν υπήρξε, πάντως, κάτι άλλο έκτοτε και μάλλον η επένδυση θεωρείται εγκαταλειμμένη!

Τα αιολικά

Πολυσυζητημένες αλλά και περίεργες ως προς την πορεία εξέλιξής τους είναι οι μεγάλες επενδύσεις ΒΑΠΕ (με αιολικά πάρκα και υποθαλάσσιο καλώδιο) που έχουν στα “σκαριά” στην Κρήτη οι δύο μεγάλοι όμιλοι Περιστέρη και Κοπελούζου.

Οι δύο μεγάλοι εγχώριοι όμιλοι είχαν καταθέσει δύο ανεξάρτητα επενδυτικά ενεργειακά σχέδια για την Κρήτη, περίπου εφάμιλλα. Και τα δύο προέβλεπαν αρχικά την εγκατάσταση αιολικών πάρκων κατά μήκος της Κρήτης, συνολικής ισχύος περί τα 1.000 μεγαβάτ για έκαστη επένδυση!

Τα δύο εφάμιλλα πρότζεκτ πυροδότησαν σφοδρές περιβαλλοντικές αντιδράσεις, που συνοδεύτηκαν και από προσφυγές, ενώ η αλήθεια είναι ότι και από την πλευρά τους οι δύο επενδυτές προχωρούσαν με αντιφατικές κινήσεις. Πότε εμφανίζονταν να πιέζουν και πότε να αποσύρονται!

Σχόλια