Κρήτη

Μάχη της Κρήτης: Μέσα από τα λόγια των πρωταγωνιστών των γεγονότων

Η σημασία του έπους του νησιού μας μέσα από τα λόγια των πρωταγωνιστών των γεγονότων και τις πρώτες σελίδες του ξένου Τύπου της εποχής

«Το να χάσουμε την Κρήτη λόγω ανεπαρκών δυνάμεων, αυτό θα ήταν έγκλημα». Με τα λόγια αυτά ο πρωθυπουργός της Βρετανίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, Ουίστον Τσόρτσιλ, στις 7 Νοεμβρίου 1940 έδινε το στίγμα της Μάχης της Κρήτης που θα ακολουθούσε, εκείνης που έχει παραμείνει στην παγκόσμια ιστορία ως ένα έπος καθοριστικής σημασίας για όλες τις πλευρές.

Για τους Γερμανούς αφενός ήταν η πρώτη φορά στη διάρκεια της δεύτερης παγκόσμιας σφαγής που δοκιμάστηκε σε τόσο ευρεία κλίμακα η ρίψη αλεξιπτωτιστών και αφετέρου εκείνος που για τους Ναζί θεωρούταν υπεροπτικά ένας “περίπατος” αποδείχτηκε μια τρομακτική σε απώλειες επιχείρηση, καθώς κατέκτησαν μεν την Κρήτη, αλλά με τεράστιες απώλειες...

Ενδεικτικά είναι τα λόγια του Γερμανού διοικητή του σώματος των αλεξιπτωτιστών στη Μάχη της Κρήτης, του πτεράρχου Κουρτ Φον Στούντεντ: «Για μένα, ως διοικητής των γερμανικών μονάδων αλεξιπτωτιστών που κατέλαβαν την Κρήτη, το όνομα της νήσου αυτής συνδέεται με πικρές αναμνήσεις. Ομολογώ ότι επλανήθηκα στους υπολογισμούς μου όταν συνεβούλευσα αυτήν την επίθεση. Αποτέλεσμα ήταν όχι μόνο να χάσω πολύτιμους αλεξιπτωτιστές, τους οποίους θεωρούσα παιδιά μου, αλλά και να εκλείψουν πλέον οι σχηματισμοί αλεξιπτωτιστών, τους οποίους είχα δημιουργήσει ο ίδιος».

Την ομολογία της καταστροφής έκανε και ο ίδιος ο Χίτλερ, δηλώνοντας πως «η Κρήτη απέδειξε ότι οι μεγάλες μέρες των αλεξιπτωτιστών τελείωσαν». Απογοητευμένος από τη Μάχη της Κρήτης, ο Χίτλερ έδωσε εντολή να σταματήσουν οι αεραποβατικές επιχειρήσεις, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στην εισβολή στη Ρωσία.

Και αυτή ήταν μία από τις καθοριστικές συνέπειες της Μάχης της Κρήτης, καθώς, όπως ομολόγησε στη Δίκη της Νυρεμβέργης ο στρατάρχης Βίλχελμ Κάιτελ, «η απροσδόκητη και ισχυρή αντίσταση των Ελλήνων εβράδυνε την επίθεση κατά της Ρωσίας για περισσότερο από δύο μήνες».

Από την πλευρά του ο αρχηγός των Συμμαχικών Δυνάμεων της Μέσης Ανατολής, στρατάρχης Άρτσιμπαλντ Γουέιβελ, έδωσε με το δικό του τρόπο το στίγμα της σημασίας του έπους της Κρήτης: «Οι απώλειες των Γερμανών στην Κρήτη έσωσαν τη γενική κατάσταση στη Μεσόγειο, διότι καταστράφηκε το μεγαλύτερο μέρος των αεραγημάτων του εχθρού και μέγας αριθμός αεροπλάνων (...). Η άμυνα της Κρήτης έσωσε την Κύπρον, την Συρίαν, το Ιράκ και ίσως το Τομπρούκ». Με αυτή την άποψη συμφωνεί και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο οποίος δήλωσε ότι «στην Κρήτη ο Γκέρινγκ κέρδισε μια “πύρρειο νίκη”, διότι με τις δυνάμεις που σπατάλησε εκεί θα μπορούσε να κατακτήσει την Κύπρο, τη Συρία, το Ιράκ...».

Το πρωτοσέλιδο της αμερικανικής εφημερίδας της Βοστόνης "The Boston Daily Globe": "Οι Ναζί σε κόλπο της Κρήτης" είναι ο πρώτος τίτλος με μεγάλα γράμματα και υπότιτλο: "Οι Βρετανοί υποχωρούν - Πνίγηκαν 5.000 Ναζί σε προηγούμενη μάχη. Οι αμυνόμενοι ξαναπαίρνουν την Κάντια (σ.σ. Ηράκλειο) και το Ρέθυμνο". Η ημερομηνία της έκδοσης είναι 24 Μαΐου 1941.  

Ο Τσόρτσιλ είχε υμνήσει το κουράγιο των Κρητικών σε μια από τις πολλές δηλώσεις του για την επική μάχη, λέγοντας ότι «οι Νεοζηλανδοί, οι Αυστραλοί, οι Ουαλοί και οι Άγγλοι, μαζί με τους αφάνταστα ηρωικούς και πεισματάρηδες Κρητικούς, που επολέμησαν στον αποκαρδιωτικόν μάταιο αυτόν αγώνα, μπορούν, δίκαια νομίζω, να αισθάνονται ότι έπαιξαν αποτελεσματικό ρόλο σε μια μάχη που μας ανακούφισε σοβαρά».

Δεν ήταν όμως μόνο ο Τσόρτσιλ που αναγνώρισε την τιτανομαχία των Κρητικών απέναντι στην πανίσχυρη στρατιωτική μηχανή των Γερμανών. Οι “Times” έγραψαν ότι «η Μάχη της Κρήτης υπήρξε το συναρπαστικότερο γεγονός του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Και η αποθέωση του ανθρώπινου ηρωισμού», ενώ και ο ίδιος ο διοικητής των Συμμαχικών Δυνάμεων της Κρήτης, στρατηγός Φράιμπεργκ, ανέφερε ότι «ολίγα έθνη έχουν τα ευγενικά προτερήματα των Κρητικών».

Η γερμανική επιχείρηση “Ερμής” για την κατάκτηση του νησιού μας, που έμεινε γνωστή ως “Η Μάχη της Κρήτης”, ξεκίνησε τα ξημερώματα της 20ής Μαΐου, με σφοδρό βομβαρδισμό από αεροσκάφη της Λουφτβάφε, προετοιμάζοντας το έδαφος για την κατά τρία κύματα ρίψη των αλεξιπτωτιστών και την προσγείωση ανεμοπλάνων στη δυτική Κρήτη. Η αντίσταση των Συμμαχικών και Ελληνικών Δυνάμεων με τη συνδρομή του κρητικού λαού αιφνιδίασε τους Γερμανούς, που δεν περίμεναν ότι θα συναντούσαν τόσες δυσκολίες.

Η "Daily Herald" καταγράφει τα γεγονότα στην Κρήτη τονίζοντας τη μεγαλύτερη (ως τότε) θαλάσσια και αεροπορική δράση στην Κρήτη. 

Το απόγευμα οι Γερμανοί στράφηκαν προς το Ρέθυμνο, όταν 161 μεταφορικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν ρίψη αλεξιπτωτιστών και στρατιωτικού υλικού στην περιοχή, ενώ στις 3 ξεκίνησε η επίθεση της ομάδας “Ωρίων”, στην ανατολική Κρήτη, με επίκεντρο την πόλη του Ηρακλείου, που δέχτηκε για μία ώρα σφοδρό βομβαρδισμό με απολογισμό πολλές καταστροφές. Μία ώρα μετά ξεκίνησε η ρίψη αλεξιπτωτιστών στην πόλη, χωρίς όμως αεροπορική υποστήριξη, με αποτέλεσμα την αποτυχία της επιχείρησης.

"Οι Γερμανοί στην Κρήτη έχουν μεγάλες απώλειες", ανακοινώνει η βρετανική "The Daily Telegraph". 

Η πρώτη σελίδα της βρετανικής "Daily Express" με ημερομηνία 31 Μαΐου 1941, με πρώτο θέμα "Αποφασιστική μάχη μαίνεται στην Κρήτη". 

Το τάγμα αλεξιπτωτιστών που είχε ως στόχο την κατάληψη του αεροδρομίου εξοντώθηκε από βρετανικές και αυστραλιανές δυνάμεις, ενώ δύο μικρά τάγματα αλεξιπτωτιστών βρέθηκαν σε θέσεις άμυνας μετά την αντεπίθεση που δέχτηκαν από τολμηρούς ένοπλους πολίτες, χωροφύλακες και οπλίτες του 7ου Ελληνικού Συντάγματος Πεζικού. Ήταν η αρχή της γιγαντομαχίας που κατέδειξε τον ηρωισμό των Κρητικών, οι οποίοι με ελάχιστα εφόδια αλλά με μεγαλείο ψυχής μπόρεσαν να συνδράμουν αποφασιστικά τα ελληνικά και συμμαχικά στρατεύματα.

Πρωτοσέλιδο της "The New York Times" της 30ής Μαΐου 1941: «Οι Ναζί πήραν τον Κόλπο της Σούδας και την Κάντια στην Κρήτη. Οι Ιταλοί αποβιβάζονται. Βρετανικό σχέδιο υποχώρησης» είναι ο τίτλος του πρώτου θέματος, το οποίο συνοδεύεται με χάρτη της Κρήτης πάνω στον οποίο έχουν καταγραφεί τα σημεία των επιχειρήσεων. 


ΑΞΟΝΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΑΧΟΙ

Οι απώλειες της επιχείρησης “Ερμής”

Η Μάχη της Κρήτης είχε μεγάλες απώλειες κυρίως από την πλευρά των Γερμανών. Οι απώλειες του Άξονα ανέρχονταν, σύμφωνα με τη Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, σε 1.990 νεκρούς, 1.995 αγνοούμενους και σοβαρό αριθμό τραυματιών. Συνολικά οι απώλειες του επίλεκτου σώματος των Γερμανών αλεξιπτωτιστών ξεπέρασαν τους 8.000 άνδρες. Οι απώλειες σε αεροσκάφη ανήλθαν σε 220 τελείως κατεστραμμένα και 150 περίπου με σοβαρές ζημιές. Σύμφωνα όμως με τον Γερμανό διοικητή της επιχείρησης, Κουρτ Στούντεντ, οι απώλειες ανέρχονταν σε 4.000 νεκρούς και αγνοούμενους αλεξιπτωτιστές και στρατιώτες της 5ης Ορεινής Μεραρχίας. Οι απώλειες των συμμάχων κυμαίνονταν σύμφωνα με τη Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού σε 426 νεκρούς Έλληνες και μεγάλο αριθμό τραυματιών και αιχμαλώτων, ο οποίος δεν αναφέρεται. Οι νεκροί Βρετανοί ήταν 1.742, οι τραυματίες 1.737 και οι αιχμάλωτοι 11.835. Επίσης βυθίστηκαν 2 καταδρομικά, 6 αντιτορπιλικά και χάθηκαν πάνω από 2.000 αξιωματικοί και ναύτες.

Λείψανα θυμάτων της Μάχης της Κρήτης

Ανθρώπινα οστά εντοπίστηκαν χθες στη νησίδα Θεοδωρού, στον κόλπο των Χανίων, από περιπατητές που συμμετείχαν σε επίσκεψη στη νησίδα στο πλαίσιο των παράλληλων εκδηλώσεων που διοργάνωσαν η Ιστορική, Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης (ΙΛΑΕΚ) και ο Σύλλογος Χανίων “Οι Φίλοι του Βυθού”, με άξονα τις παράλληλες εκδηλώσεις για την 77η επέτειο της Μάχης της Κρήτης.

Τα οστά βρέθηκαν σε σημείο όπου υπάρχουν τμήματα από γερμανικό αεροσκάφος το οποίο είχε καταρριφθεί στην περιοχή τον Μάιο του 1941 κατά την εισβολή των Γερμανών στην Κρήτη. Στο ίδιο σημείο βρέθηκαν και υπολείμματα στρατιωτικού εξοπλισμού.

Τα οστά παρελήφθησαν από το προσωπικό της Δασικής Υπηρεσίας που έχει την ευθύνη φύλαξης της νησίδας και αναμένεται να σταλούν σε ειδικά εργαστήρια για τη διαδικασία της ταυτοποίησής τους.

Η νησίδα Θεοδωρού είναι προστατευόμενη ζώνη και η επίσκεψη σε αυτή επιτρέπεται με άδεια της Δασικής Υπηρεσίας κατά την ημέρα εορτασμού των Αγίων Θεοδώρων, αλλά και στο πλαίσιο εκδηλώσεων που κατά καιρούς πραγματοποιούνται.

Τα θύματα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ΕΔΩ

Σχόλια