Κρήτη

SOS εκπέμπει πέτρινο γεφύρι στην Κρήτη

Σήμα κινδύνου εκπέμπει το πέτρινο γεφύρι στο φαράγγι της Σαμαριάς, ένα γεφυράκι που - όπως πολλά ακόμη σε ολόκληρη τη χώρα - αποτελεί ένα σπάνιο μνημείο λαϊκής αρχιτεκτονικής που κινδυνεύει να παραδοθεί στην καταστροφή.

Όταν πριν από λίγες ημέρες κατέρρευσε το Θεογέφυρο, ένα μνημείο της φύσης, η είδηση έκανε τον γύρο του Διαδικτύου. Ακολούθησαν δεκάδες άρθρα, παρεμβάσεις, συγκινητικές δηλώσεις.  

Τα υπεραιωνόβια γεφύρια αξίζουν, όμως, κάτι περισσότερο από επικήδειους μετά την καταστροφή. Χρειάζονται μέριμνα και προστασία. Σχεδόν 2.000 παλιά λίθινα τοξωτά γεφύρια έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, στη χώρα όπου εργάστηκαν μερικοί από τους πιο δεξιοτέχνες μαστόρους της πέτρας.

Ελληνιστικά, ρωμαϊκά, βυζαντινά, οθωμανικά, φτιαγμένα με τη σοφία των παραδοσιακών χτιστών ή υπό την επίβλεψη ευρωπαίων μηχανικών, αποτελούν σήμερα σπάνια μνημεία λαϊκής αρχιτεκτονικής. Τα περισσότερα δεν χρησιμοποιούνται πια. Μεταφέρουν το μήνυμά τους ανά τους αιώνες και κινδυνεύουν να παραδοθούν σιωπηλά στην καταστροφή. Μέχρι να ξανασυγκλονίσουν την κοινή γνώμη.

«Δεν κινδυνεύουν μόνο άγνωστα και απρόσιτα γεφύρια», λέει ο Σπύρος Μαντάς, ο οποίος από το 1982 ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με την μελέτη των πέτρινων γεφυριών της Πίνδου. «Εγώ φοβάμαι ακόμη και για το γεφύρι της Αρτας. Τα φράγματα που ανοίγουν κάθε τόσο τού προκαλούν προβλήματα. Δυστυχώς τα περισσότερα πέτρινα γεφύρια κινδυνεύουν να πέσουν. Ακόμη, όμως, κι αν αυτό είναι το μέλλον τους δεν χρειάζεται να το επισπεύδουμε είτε με αδιαφορία είτε με παρεμβάσεις που αλλοιώνουν τα μνημειακά τους χαρακτηριστικά», σημειώνει. «Φοβάμαι, επίσης, για το γεφύρι της Κόνιτσας. Το γεγονός ότι γίνονται μελέτες δεν μου λέει τίποτα. Στην Πλάκα ο μάστορας έχτισε το γεφύρι σε τρεις μήνες και τώρα πέρασαν τρία χρόνια κι ακόμη στις μελέτες μείναμε...».   

Μέσα στα 20 γνωστά πέτρινα γεφύρια της Ελλάδας που χρειάζονται υποστήριξη, είναι και αυτό στην έξοδο του φαραγγιού της Σαμαριάς, το οποίο είναι σχεδόν διαλυμένο και σε πολύ κακή κατάσταση, σύμφωνα και με το δημοσίευμα του tovima.gr.

Άλλα γεφύρια που «βουλιάζουν» στην εγκατάλειψη

Γεφύρι Τέμπλας, Αιτωλοακαρνανία. Κόστισε 75.000 δραχμές όταν χτίστηκε το 1909. Εγίνε σκηνικό συγκρούσεων κατά τον Εμφύλιο.

Γεφύρι Ματσαγκάνη, Κρανιά Γρεβενών. Αντεξε 167 χρόνια και κινδυνεύει να καταστραφεί.

Γεφύρι του Χατζηαλέξη, Μαγνησία. Το γεφύρι βρίσκεται σε υψόμετρο 80 μέτρων από τη θάλασσα και αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα στο μεσόβαθρό του το οποίο έχει υποσκαφεί. Οι κάτοικοι της περιοχής εκπέμπουν σήμα κινδύνου για τη διάσωσή του.

Γεφύρι του Μανώλη, Ευρυτανία

«Εκτίσθη το 1659», λέει η επιγραφή του. Πήρε το όνομά του από τον ηπειρώτη χτίστη Μανώλη Χρυσιώτη και αποτέλεσε επί 300 χρόνια το μοναδικό πέρασμα που ένωνε τις όχθες του Αγραφιώτη. Πλέον τους χειμερινούς μήνες βυθίζεται στο νερό δημιουργώντας ένα ειδυλλιακό σκηνικό που όμως επιβαρύνει την κατασκευή.

Γεφύρι Λίνδου, Ρόδος. Το μεγαλύτερο γεφύρι της Ρόδου. Χτίστηκε επί της ιταλικής κυριαρχίας. Από το κατάστρωμά του περνά μεγάλος αγωγός ύδρευσης για την επισκευή του οποίου ανοίχτηκαν μεγάλα ορύγματα χωρίς να ξανακλειστούν.

Γεφύρι Τριζώλου, Καρδίτσα. Το μεγαλύτερο γεφύρι της Θεσσαλίας. Χτίστηκε τον 13ο αιώνα. Στο κατάστρωμά του έχει προκληθεί τρύπα και το νερό που μαζεύεται απειλεί την κατασκευή. Εκφράζονται φόβοι για το μέλλον του.

Γεφύρι Ανάβρας, Μαγνησία. Είναι σε άθλια κατάσταση, έχει σοβαρή ρωγμή, θεωρείται αμφίβολο αν θα μπορέσει να επιδιορθωθεί.

Γεφύρι Κουίτσα, Βρυσοχώρι Ζαγορίου. Η θεομηνία του περασμένου Νοεμβρίου προκάλεσε σοβαρά προβλήματα. Σύμφωνα με τον δήμαρχο Ζαγορίου Βασίλη Σπύρου, έχει εγκριθεί η μελέτη και έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση για την αποκατάστασή του.  

Γεφύρι Κραβασαρά, Βοιωτία. Εχει τρύπα, με κίνδυνο να μαζέψει νερά και να καταρρεύσει.

Γεφύρι στο Κέντρο Γρεβενών. Ανακαλύφθηκε πρόσφατα και έχει σοβαρές ζημιές σε πολλά σημεία.  

Γεφύρι ποταμού Κόσυνθου, πέντε χιλιόμετρα από την Ξάνθη. Εχει πέσει το ένα τόξο και είναι έτοιμο να καταρρεύσει.

Γεφύρι στην Παλαιά Μιτζέλα, Πήλιο. Ενα πολύ μικρό γεφύρι σε άθλια κατάσταση.

Γεφύρι Αγίου Μηνά, Αργιθέα Καρδίτσας. Είναι σκαμμένο στο κατάστρωμα και τον χειμώνα το νερό που μαζεύεται παγώνει και επιβαρύνει το κτίσμα.

Γεφύρι Ποταμάκι, Πάλαιρος Αιτωλοακαρνανίας. Μικρό γεφύρι των ελληνιστικών χρόνων. Εχει διαμπερή τρύπα στο πάνω μέρος του.  

Γεφύρι Κλεπά Αιτωλοακαρνανίας. Βρίσκεται σε απρόσιτο σημείο, η πρόσβαση γίνεται μέσα από την κοίτη του ποταμού. Το περιέγραψε το 1890 ο Καρκαβίτσας.

Γεφύρι Αργάσι, Ζάκυνθος. Πολύ όμορφο ενετικό γεφύρι που πλέον βρίσκεται μέσα στην θάλασσα. Το μεσόβαθρό του έχει καταστραφεί.

Γεφύρι Πετσιώνη, Ζαγόρι. Χτίστηκε το 1830. Είναι σε πολύ κακή κατάσταση.

Γεφύρι Ασπροποτάμου, Μυτιλήνη. Τρίτοξο γεφύρι. Εχει διαβρωθεί το μεσαίο βάθρο, κινδυνεύει με κατάρρευση.

Γεφύρι Αλή Πασά, Ζαγόρι, έξω από το Δεμάτι. Πανέμορφο αλλά μισογκρεμισμένο.

(Φωτογραφία αρχείου)

Σχόλια