Κόσμος

11η Σεπτεμβρίου 2001: Ο εφιάλτης παραμένει ζωντανός

11η Σεπτεμβρίου 2001-11η Σεπτεμβρίου 2021: Τα απόνερα του “τσουνάμι” παραμένουν κατακλυσμιαία ορμητικά...

Εκείνο το μεσημέρι της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 τίποτε δεν προοιωνιζόταν ότι θα ήταν μια μέρα που θα σημάδευε ανεξίτηλα ολόκληρο τον κόσμο. Η ζέστη τού εν εξελίξει καλοκαιριού βρισκόταν στο αποκορύφωμά της, τα πληκτρολόγια είχαν πάρει “φωτιά” γράφοντας τις πρώτες αράδες των ρεπορτάζ και η τηλεόραση σιγομουρμούριζε τα μεσημεριανά δελτία ειδήσεων... Κόντευε 4 μ.μ., όταν ένα έκτακτο δελτίο ειδήσεων σήμανε συναγερμό στα δημοσιογραφικά γραφεία... Ένα αεροπλάνο είχε πέσει πάνω σε έναν από τους Δίδυμους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη.

Ένα «τραγικό δυστύχημα», συγκεχυμένες πληροφορίες, πλάνα από τους τελευταίους ορόφους του ουρανοξύστη που είχαν τυλιχθεί στις φλόγες και τους καπνούς και οι πρώτες μαρτυρίες των έκπληκτων Νεοϋορκέζων. Σε ζωντανή μετάδοση...

Ομολογουμένως μια συγκλονιστική είδηση αλλά ως εκεί. Το μυαλό ήταν αδύνατον εκείνη την πρώτη στιγμή να πάει τόσο μακριά όσο θα έφτανε λίγη ώρα αργότερα. Ένα πρώτο ζάπινγκ στα αμερικανικά και διεθνή δίκτυα δεν είχε να προσφέρει κάτι περισσότερο από αυτό. Γεγονός εν εξελίξει, σοκαριστικό και τρομώδες.

Η φωνή της έντρομης παρουσιάστριας, που λίγη ώρα αργότερα “έσπαγε” σαν θραυσμένο σε χιλιάδες κομμάτια γυαλί αυτή την πλάνη, είναι ακόμα ζωντανή στη μνήμη. Όπως και τα πλάνα του δεύτερου αεροπλάνου στον δεύτερο πύργο... Αυτά τα οποία προσπαθούσε να περιγράψει. Η ίδια η φαντασία αποδεικνυόταν ως εκείνη τη στιγμή φτωχή για να περιγράψει αυτό που εξελισσόταν. Φυσικά και δεν ήταν πια απλά δυστύχημα. Βεβαίως και δεν επρόκειτο για μια κακή στιγμή. Και οι τίτλοι άρχισαν να αλλάζουν, οι τόνοι της φωνής να μετατρέπονται σε πιο βαριοί και τα δελτία έπαυαν να είναι πια έκτακτα, καθώς το ένα μετά το άλλο τα διεθνή δίκτυα συντονίζονταν και “καρφώνονταν” πάνω στην τρομώδη εκείνη εικόνα σε μόνιμη βάση σε έναν μαραθώνιο ενημέρωσης. Ώσπου “έπεσε” ο πρώτος τίτλος που έδωσε το στίγμα της είδησης: “Η Αμερική δέχεται επίθεση”.

Εκείνη η 11η Σεπτεμβρίου είχε πάψει πια να είναι ένα συνηθισμένο καλοκαιρινό μεσημέρι που είχε μόλις περάσει στη σφαίρα του απογεύματος. Είχε σταματήσει να είναι μια απλή Τρίτη στο ημερολόγιο του Σεπτέμβρη της χρονιάς. Είχε φορτωθεί με το βάρος της ίδιας της ιστορίας που εξελισσόταν.

Η τρομοκρατία μετά την 11η Σεπτεμβρίου

Είκοσι ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει, διαπίστωση ομολογουμένως οδυνηρή για το πόσο γρήγορα περνάει ο καιρός. Κυρίως γιατί τα είκοσι ολόκληρα αυτά χρόνια απέδειξαν πόσο τρωτή είναι η εικόνα που έχουμε όλοι για τον κόσμο και πόσο εύκολα μπορούν να ανατραπούν τα πάντα. Από τη μια στιγμή στην άλλη. Ναι, εκείνη η μέρα απέδειξε πως ο κόσμος δε θα μπορούσε να είναι ο ίδιος. Και ήταν ίσως μία από τις σπάνιες φορές που κάτι τόσο βαρύγδουπο δεν ήταν σε καμιά περίπτωση υπερβολικό. Το αδιανόητο είχε γίνει πραγματικότητα.

Η ίδια η πανίσχυρη Αμερική δεχόταν πρωτοφανή επίθεση στο ίδιο της το έδαφος, με ένα σατανικό σχέδιο που θύμιζε διεστραμμένη κινηματογραφική φαντασία. Έμοιαζε δύσκολο να το πιστέψει κανείς. Και ακόμα πιο δύσκολο να συνειδητοποιήσει ότι ήταν απλά η αρχή του κακού. Δεν ήταν μόνο οι επιθέσεις με τα δύο αεροπλάνα στους Δίδυμους Πύργους. Δεν ήταν μόνο οι νεκροί από τις συντριβές. Ο τρόμος είχε πολλές ακόμα σελίδες να ξεδιπλώσει. Και το έκανε με τρόπο ακόμα πιο οδυνηρό, ακόμα πιο δύσκολο να το πιστέψει η παγκόσμια κοινή γνώμη που σοκαρισμένη παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις που διαδέχονταν η μία την άλλη. Και όχι μόνο για μέρες, αλλά για μήνες.

11η Σεπτεμβρίου, η ημέρα που άλλαξε τον κόσμο

Όταν πλέον τη θέση των ρεπορτάζ γύρω από τους Δίδυμους Πύργους, το χτύπημα στο Πεντάγωνο και την αποτυχημένη επίθεση των τρομοκρατών με στόχο είτε το Καπιτώλιο, είτε τον Λευκό Οίκο, πήραν οι ανταποκρίσεις από τα μέτωπα του πολέμου στο Αφγανιστάν.

Είκοσι χρόνια μετά οι πληγές παραμένουν ακόμα ανοικτές και πολλά ερωτήματα μένει να απαντηθούν...

Λειτουργία στον ιστορικό Άγιο Νικόλαο

“Θύμα” των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου έπεσε και ο ελληνορθόδοξος ναός του Αγίου Νικολάου στη Νέα Υόρκη, ο οποίος βρισκόταν στη σκιά των Δίδυμων Πύργων. Όπως είχαν υποσχεθεί οι Αρχές της πόλης και δεσμευτεί η Αρχιεπισκοπή, ο ναός ξαναχτίστηκε και θα ξαναλειτουργήσει για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια. Ο αρχικός ναός θάφτηκε ολοκληρωτικά μετά την κατάρρευση του νότιου πύργου του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, έπειτα από το τρομοκρατικό χτύπημα.

Λίγο μετά τις επιθέσεις, οι Αρχές της Νέας Υόρκης δεσμεύτηκαν να ανοικοδομήσουν τον ναό, αλλά οι προσπάθειές τους συνάντησαν σημαντικές καθυστερήσεις, καθώς έπρεπε να διευθετηθούν πολλά ζητήματα πολιτικής φύσης. Περισσότεροι από 20 αρχιτέκτονες κατέθεσαν τα σχέδιά τους, προτού επιλεγεί εκείνο του διακεκριμένου Ισπανού αρχιτέκτονα Σαντιάγο Καλατράβα. Η ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή εξουσιοδότησε τους “Φίλους του Αγίου Νικολάου” να αναλάβουν τη συγκέντρωση χρημάτων, την ανοικοδόμηση και την αποπεράτωση του ναού. Το νέο κτίσμα είναι τρεις φορές μεγαλύτερο από το προηγούμενο και διαθέτει ένα ειδικό κέντρο, όπου πιστοί άλλων θρησκειών και δογμάτων θα μπορούν να προσεύχονται και να τιμούν τη μνήμη αγαπημένων τους προσώπων που χάθηκαν στα τρομοκρατικά χτυπήματα. Σημειώνεται ότι η αποπεράτωση του εξωτερικού τού ναού αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 2 Νοεμβρίου, οπότε θα τελεστούν τα θυρανοίξια υπό τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Ο σχεδιασμός είναι να εγκαινιαστεί ο ναός στις 4 Ιουλίου 2022, για να συμπέσει με την 100ή επέτειο από την ίδρυση της ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής της Αμερικής, σύμφωνα με τα όσα είχε δηλώσει ο αντιπρόεδρος των “Φίλων του Αγίου Νικολάου” Μάικλ Ψαρρός.

Η μέρα που σφράγισε μία ολόκληρη εποχή

Κάθε γεγονός συνοδεύεται από τον τίτλο του, συχνά ηχηρός, ώστε να σηματοδοτήσει τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή σε υπερθετικό βαθμό τη σημασία του. Τίτλος που σπάνια η ηχώ του ίδιου του γεγονότος που περιγράφει ανταποκρίνεται στη βιωσιμότητά του στη συλλογική μνήμη. Στην περίπτωση όμως της 11ης Σεπτεμβρίου κανένας τίτλος, όσο βαρύγδουπος και αν ήταν, όσο “θορυβώδης” και όσο “υπερβολικός” θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εκείνες τις τραγικές στιγμές, δεν αποδείχτηκε αναληθής. Τουναντίον...

Τα ίδια τα γεγονότα κατέδειξαν ότι τα λόγια ήταν πολύ φτωχά για να περιγράψουν όχι τόσο το τι ξεκίνησε να συμβαίνει εκείνο το μεσημέρι, ώρα Ελλάδας, αρχικά στη Νέα Υόρκη, αλλά το τι επόταν. Είκοσι χρόνια μετά, η “ηχώ” εκείνων των γεγονότων που συγκλόνισαν ολόκληρο τον πλανήτη παραμένει δυνατή, με τα “απόνερα” του παλιρροϊκού κύματος - ακόμα και δύο δεκαετίες μετά - κατακλυσμιαία, όπως απέδειξαν τα όσα διαδραματίστηκαν στο Αφγανιστάν: τον πρώτο “σταθμό” της εκδίκησης των Αμερικανών με στόχο τον ενορχηστρωτή των επιθέσεων Οσάμα Μπιν Λάντεν.

Ο αντίκτυπος παραμένει ακόμα ηχηρός σε ολόκληρο τον κόσμο και αναβιώνει κάθε φορά που κάποιο γεγονός ανακαλεί στη μνήμη αντίστοιχα συμβάντα, με το μυαλό να το “φωτογραφίζει” αμέσως ως “υποψήφιο”... τρομοκρατικό. Και οι συνέπειες του “πυροκλαστικού νέφους” εκείνων των εκρήξεων πανίσχυρες στον σημερινό οργουελιανικό κόσμο που πέρασε το σύνορο της επιστημονικής φαντασίας και έγινε πραγματικότητα.

Ο “Μεγάλος Αδερφός” είναι πια εδώ, ή μάλλον αναδύθηκε από την αφάνεια εκείνη την 11η Σεπτεμβρίου. Τη μέρα που απέδειξε ότι κανείς, μα κανείς δεν μπορεί να νιώθει ασφαλής ακόμα και στην πιο μεγάλη και ισχυρή χώρα του κόσμου, που κάθε άλλο παρά άτρωτη ήταν. Αυτό ήταν ίσως και το πρώτο ανεξίτηλο σημάδι στη συλλογική συνείδηση των Αμερικανών που παραμένει ως τέτοιο, συνεπεία εκείνων των επιθέσεων: το γεγονός ότι δέχτηκαν μια επίθεση αυτού του μεγέθους μέσα στην ίδια τους τη χώρα, την οποία θεωρούσαν “αποστειρωμένη” από τέτοιου είδους “πανδημίες”. Ένα χτύπημα κάτω από τη μέση εκτελεσμένο από τα ίδια εκείνα τέρατα που οι πολιτικοί τους έθρεψαν και συνεχίζουν να θρέφουν ανά τον πλανήτη, με τα πρόσφατα τεκταινόμενα στο Αφγανιστάν να το επιβεβαιώνουν.

Η 11η Σεπτεμβρίου ήταν, όμως, πολύ περισσότερα πράγματα από το προφανές. Κυρίως γιατί απελευθέρωσε από τη σκουριασμένη αλυσίδα του το “φάντασμα του φόβου” που απλώθηκε σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ένα απλό “φτάρμισμα” θα μπορούσε να είναι ένδειξη τρομοκρατικής επίθεσης, ενώ λίγη σκόνη σε ένα φάκελο... η αφορμή για να σημάνει συναγερμός για άνθρακα. Για αρκετό καιρό στη Νέα Υόρκη ακόμα και ένα ξαφνικό κορνάρισμα θα μπορούσε να σπείρει τον πανικό ανάμεσα στο πλήθος, που παρέμεινε υπό το καθεστώς σοκ για μήνες.

Ο μύθος των πανίσχυρων Ηνωμένων Πολιτειών είχε καταρρεύσει με τρόπο τραγικά ηχηρό και το “θυμικό” της λαβωμένης παντοδυναμίας τους απαιτούσε κάτι εξίσου ηχηρό για να επουλωθεί. Μια πολεμική αναμέτρηση με τους κακούς, εν προκειμένω τους Ταλιμπάν, που παρείχαν καταφύγιο στον πιο μισητό από εκείνη τη στιγμή άνθρωπο στον κόσμο, τον Οσάμα Μπιν Λάντεν. Ένας πόλεμος που διήρκεσε είκοσι ολόκληρα χρόνια και σχεδιαζόταν να τελειώσει με τρόπο αθόρυβο και σχεδόν τελετουργικά εξαγνιστικό για την κουρασμένη από τις τόσες αναμετρήσεις Αμερική, λίγο πριν την επέτειο της 11ης Σεπτεμβρίου, οπότε και ξεκίνησαν όλα. Όμως τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως σχεδιάζονταν, με τις μνήμες ακόμα πιο βαριές πάνω σε αυτή την ιστορία τρόμου, που δεν έχει κλείσει ακόμα τον κύκλο της.

(Φωτογραφίες: Shutterstock - Γραφικά: Graphic News)

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια