Κόσμος

Οι νέες «πληγές» της Σιβηρίας που φέρνει η κλιματική αλλαγή

Πυρκαγιές, βροχοπτώσεις και έντομα... οι νέες απειλές μιας ευαίσθητης περιοχής

Έντομα καταστρέφουν τα δέντρα, τα δάση καίγονται, καταρρακτώδεις βροχές αναγκάζουν τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους: Η Σιβηρία βλέπει τις καταστροφές να αυξάνουν έπειτα από έναν ήπιο χειμώνα και μια ζεστή άνοιξη...

Τα επιστημονικά μοντέλα προβλέπουν ότι η αλλαγή του κλίματος θα προκαλεί καύσωνες, καταιγίδες αλλά και φυσικές πυρκαγιές ολοένα και πιο συχνά. Η Σιβηρία, μια περιοχή μεγαλύτερη των 10 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων, γνωστή για τους σκληρούς χειμώνες της, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής αλλαγής.

«Ο χειμώνας που πέρασε (2019-2020) ήταν ο πιο ζεστός που έχει καταγραφεί στη Σιβηρία από τότε που διατηρούνται αρχεία, εδώ και 130 χρόνια, με τη μέση θερμοκρασία να είναι έως και 6 βαθμοί Κελσίου πάνω από το κανονικό», εξήγησε η Μαρίνα Μακάρονα, επικεφαλής μετεωρολόγος της Guidrometsentr, της ρωσικής μετεωρολογικής υπηρεσίας.

Στη συνέχεια «η άνοιξη έφτασε νωρίς, τον Απρίλιο, με θερμοκρασίες που μερικές φορές ξεπέρασαν τους 30 βαθμούς Κελσίου», συνέχισε.

Στις αρχές Μαΐου ο τοπικός Τύπος δημοσίευσε εικόνες από λουλουδιασμένα τοπία ένα μήνα νωρίτερα από το κανονικό. Σύμφωνα με το πρακτορείο TASS, οι παραγωγοί παγωτού αναμένουν αύξηση πωλήσεων κατά περίπου 30%.

Στη Νότια Σιβηρία οι βροχοπτώσεις ήταν κατά ένα τρίτο περισσότερες από τον μέσο όρο, γεγονός που ανάγκασε χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στην περιοχή Τουλούν, κοντά στη λίμνη Βαϊκάλη.

Πυρκαγιές

Αντίθετα στη Βόρεια Σιβηρία, το πρόωρο λειώσιμο του χιονιού άφησε πίσω του τη βλάστηση και το έδαφος ξηρά, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για την εξάπλωση πυρκαγιών, σύμφωνα με τον Αλεξέι Γιαροσένκο, επικεφαλής ελέγχου δασών της Greenpeace Ρωσίας.

Συνολικά από τον Ιανουάριο ως τα μέσα Μαΐου οι πυρκαγιές κατέκαψαν 48 εκατομμύρια στρέμματα στη Σιβηρία, εκ των οποίων 11 εκατομμύρια στρέμματα δάσους, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ΜΚΟ που δημοσιεύτηκε στις αρχές του Ιουνίου. Η περιοχή είχε ήδη αντιμετωπίσει καταστροφικές πυρκαγιές το καλοκαίρι του 2019.

«Η κλιματική αλλαγή προκαλεί αύξηση των δασικών πυρκαγιών, που τα τελευταία δέκα χρόνια έχουν διπλασιαστεί», επισήμανε ο Βιάτσεσλαβ Χαρούκ, επικεφαλής του εργαστηρίου παρακολούθησης δασών της Σιβηρίας στη Ρωσική Ακαδημία Επιστημών.

Σύμφωνα με το εργαστήριό του, από το 2000 ως το 2009 περίπου 30 εκατομμύρια στρέμματα δάσους καίγονταν κάθε χρόνο. Από το 2010 ως το 2019 ο μέσος όρος διπλασιάστηκε στα 60 εκατομμύρια.

Τα επόμενα χρόνια «η επιφάνεια των πυρκαγιών θα αυξηθεί δύο με τέσσερις φορές», προέβλεψε. Οι πυρκαγιές αυτές κινδυνεύουν να περιορίσουν την ικανότητα των δασών να συγκρατούν το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο, γεγονός που θα συμβάλει στην αύξηση των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την κλιματική αλλαγή.

Καταστροφή των φυτών

Λόγω της αυξημένης θερμοκρασίας έχει προκληθεί έκρηξη στον πληθυσμό των καμπιών, ενός είδους πεταλούδας της Σιβηρίας, ένα καταστροφικό ζωύφιο.

Μια ομάδα αυτού του είδους της κάμπιας μπορεί να καταστρέψει το φύλλωμα ενός τεράστιου πεύκου μέσα σε λίγες ώρες, καθιστώντας το δάσος ακόμη πιο ευάλωτο στις πυρκαγιές. Παράλληλα η ζέστη επιτάχυνε τον κύκλο ζωής τους.

«Σε όλη μου την επιστημονική ζωή δεν έχω ξαναδεί τόσο τεράστιες κάμπιες που μεγαλώνουν τόσο γρήγορα», εξήγησε ο Βλαντίμιρ Σολντατόι, ειδικός σε αυτά τα λεπιδόπτερα, ο οποίος προειδοποιεί για «τις τραγικές επιπτώσεις» που ενδέχεται να έχουν στο δάσος.

Ήδη το είδος αυτό «προχώρησε 150 χιλιόμετρα προς τα βόρεια σε σχέση με το συνηθισμένο περιβάλλον του και αυτό οφείλεται στην κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε.

Τα δάση επίσης καταστρέφονται από το 2003 και από ένα άλλο φλοιοφάγο έντομο της οικογένειας Scolytinae, που έχει εγκατασταθεί στις βόρειες περιοχές της Σιβηρίας, καθώς ο καιρός εκεί έγινε πιο ήπιος.

Σύμφωνα με τον Χαρούκ, στην περιοχή θα φτάσουν νέα ειδή ζώων και πτηνών: «Οι στέπες μας πρασινίζουν και οι λίμνες μας ζεσταίνονται... Η Σιβηρία γίνεται μια περιοχή πιο θελκτική για τα ζώα αλλά και για εμάς».

Όμως «έχουν αρχίσει να μου λείπουν οι χειμώνες μας, με τη θερμοκρασία να πέφτει κάτω από τους 40 βαθμούς Κελσίου», πρόσθεσε.

Το λειώσιμο των πάγων αποκάλυψε μαμούθ

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι στη Σιβηρία αυξάνεται η συχνότητα με την οποία οι επιστήμονες ανακαλύπτουν λείψανα προϊστορικών ζώων, καθώς λόγω της κλιματικής αλλαγής λειώνουν με ταχύτερο ρυθμό οι μόνιμοι πάγοι της Αρκτικής. Ρώσοι επιστήμονες μάλιστα μελετούν τα εντυπωσιακά καλοδιατηρημένα οστά ενός ενήλικου μαλλιαρού μαμούθ, ενός είδους που περιπλανιόταν στη Σιβηρία πριν από περίπου 10.000 χρόνια. Κάτοικοι της χερσονήσου Γιαμάλ, πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο, εντόπισαν τα λείψανά του σε μια λίμνη. Ένα τμήμα του κρανίου του, πολλά πλευρά και οστά των μπροστινών ποδιών - ορισμένα από τα οποία έφεραν ακόμη μαλακό ιστό επάνω τους - ανασύρθηκαν στις 23 Ιουλίου, και οι ειδικοί συνεχίζουν τις έρευνες στην περιοχή για τον εντοπισμό και άλλων οστών.

Τον Δεκέμβριο, εξάλλου, οι Ρώσοι έδωσαν στη δημοσιότητα τις φωτογραφίες ενός προϊστορικού κουταβιού, που πιστεύεται ότι είναι ηλικίας 18.000 ετών και βρέθηκε στη ρωσική Άπω Ανατολή το 2018.

Τα λείψανα του μαμούθ είναι ηλικίας τουλάχιστον 10.000 ετών. Οι επιστήμονες δε γνωρίζουν ωστόσο προς το παρόν σε τι ηλικία πέθανε το ζώο, όπως εξήγησε ο Ντμίτρι Φρόλοβ, ο διευθυντής του Επιστημονικού Κέντρου Αρκτικών Μελετών.

Στη Ρωσία έχουν βρεθεί μαμούθ που ζούσαν στην περιοχή έως και πριν από 30.000 χρόνια. Οι επιστήμονες πάντως θεωρούν ασυνήθιστο να εντοπίζονται τόσα πολλά οστά από ένα ζώο.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια