Κόσμος

Έπεισε το «ας τελειώνουμε με το Brexit»

Ο θρίαμβος του Μπόρις Τζόνσον

Μάλλον ούτε ο ίδιος ο Μπόρις Τζόνσον δεν περίμενε τέτοιο θρίαμβο στις εκλογές της Πέμπτης, που του έλυσε τα χέρια για να υλοποιήσει το σύνθημά του «ας τελειώνουμε με το Brexit». Κανείς, ούτε στο Ηνωμένο Βασίλειο ούτε στις Βρυξέλλες, όπου συνεδρίαζαν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν είχε την παραμικρή αμφιβολία για το ότι ο δρόμος για την έξοδο της Βρετανίας άνοιξε διάπλατα, με τη βασική ερώτηση ωστόσο να παραμένει: Τι μορφή θα έχει τελικά αυτό το περίφημο “διαζύγιο” και ποιες οι συνέπειές του;

Δεύτερο και ακόμα πιο ενδιαφέρον σκέλος του ερωτήματος είναι τι θα συμβεί στο εσωτερικό του Ηνωμένου Βασιλείου, αν και κατά πόσον δηλαδή θα συνεχίσει να παραμένει Ενωμένο μετά τη μεγάλη επιτυχία των Σκοτσέζων, που δεν πέρασε ανεκμετάλλευτη από την πρωθυπουργό του Εδιμβούργου Νικολά Στάρτζεον, η οποία αμέσως υπενθύμισε ότι έχει βάλει μπροστά τις μηχανές για ένα δεύτερο δημοψήφισμα περί ανεξαρτησίας. Και φυσικά ποιες θα είναι οι εξελίξεις στους Εργατικούς, που υπέστησαν συντριβή, το χειρότερο πλήγμα από το 1935, χάνοντας 59 έδρες και βλέποντας να φυλλορροούν οι ψηφοφόροι σε προπύργια του κόμματος, που εγκατέλειψαν μαζικά τους Εργατικούς και στράφηκαν στους Τόρις. Βασικός υπαίτιος, χωρίς καμιά αμφιβολία για κανέναν, είναι ο ηγέτης τους, ο Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος δεν κατάφερε να εμπνεύσει ούτε στο ελάχιστο την παραδοσιακή εργατική τάξη στον Βορρά και την κεντρική Αγγλία, που του “κούνησαν το... μαντίλι”.

Βαριά είναι η ήττα και στους Φιλελεύθερους δημοκράτες, που είδαν την Τζο Σουίνσον, την ηγέτιδα της παράταξης, να χάνει την έδρα της. Και βέβαια στον αντίποδα, πανηγυρικό είναι το κλίμα στη Σκοτία καθώς το Εθνικό Κόμμα (SNP) εξέλεξε 48 βουλευτές σε σύνολο 59 περιφερειών στη Σκοτία, 13 περισσότερους απ’ ότι στις εκλογές του 2017. Ο Τζόνσον θριαμβολογεί για την κατά κράτος επικράτησή του, πετυχαίνοντας τις περισσότερες έδρες από την εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ το 1987, και υπόσχεται επούλωση των πληγών. Ωστόσο, το τίμημα μπορεί να είναι βαρύ. Μπορεί να κέρδισε τις εκλογές, όμως ίσως χάσει την ενότητα του Βασιλείου και ίσως την ψυχή του.

Όπως αναφέρουν οι “Financial Times”, η ομάδα του “Leave” (σ.σ. των υπέρμαχων της αποχώρησης από την Ε.Ε.), που συγκεντρώθηκε γύρω του, διεξήγαγε μια πειθαρχημένη και ωμά αποτελεσματική καμπάνια. Κατάφερε να ενοποιήσει την ψήφο υπέρ του Brexit, αναγκάζοντας ακόμα και το κόμμα του Φάρατζ σε αναδίπλωση, καταφέρνοντας να μην πάρει ούτε μία έδρα και κυρίως βάζοντας στο στόχαστρο με τρόπο έξυπνο και αποτελεσματικό τις έδρες των Εργατικών, που ψήφισαν υπέρ της εξόδου. Η ομάδα του Τζόνσον δούλεψε αυτό το στοίχημα με μεγάλη επιμέλεια, επιτυγχάνοντας να εξασφαλίσουν οι Συντηρητικοί έδρες στον Βορρά και στο κέντρο της χώρας, τις οποίες κρατούσαν οι Εργατικοί από τη δεκαετία του 1930.

Η συντριβή των τελευταίων δεν ήταν αποτέλεσμα μόνο της ομιχλώδους πολιτικής του Κόρμπιν, που έπαιζε και με τις δύο πλευρές για το Brexit χωρίς να παρουσιάζει μια κρυστάλλινη θέση. Βασική αιτία ήταν η απώλεια εμπιστοσύνης στο πρόσωπό του από τους ψηφοφόρους των Εργατικών, που εδώ και καιρό “φώναζαν” ότι ο Κόρμπιν δεν κάνει γι’ αυτή τη θέση, πόσω μάλλον εκείνη του πρωθυπουργού. Άλλωστε, την αποχώρησή του είχε προτάξει και σύσσωμη η αντιπολίτευση, θέτοντάς την ως όρο για σύμπραξη είτε στην κάλπη είτε μετά από αυτήν. Ούτε όμως και οι Φιλελεύθεροι, που είχαν ξεκάθαρη θέση υπέρ της παραμονής, δεν μπόρεσαν να πείσουν, με αποτέλεσμα η πολλά υποσχόμενη Σουίνσον να χάσει την έδρα της.

Μόνοι κερδισμένοι από το “στρατόπεδο” της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι οι Σκοτσέζοι, που αποτελούν πλέον και τη μεγαλύτερη από τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει προσεχώς ο Τζόνσον. Πλην βεβαίως του Brexit και της εξαργύρωσης της “επιταγής” που του έδωσαν τα χαμηλότερα στρώματα, τα οποία τον ψήφισαν με αίτημα να μπει ένα τέλος στη λιτότητα. Στις προκλήσεις πρέπει να συνυπολογιστεί η προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλει ο Τζόνσον, ώστε να ελέγξει τις εθνικιστικές-λαϊκιστικές δυνάμεις, που αξιοποιήθηκαν τα μέγιστα στην εκστρατεία του. Το σλόγκαν του Μπόρις Τζόνσον «ας τελειώνουμε με το Brexit» αποδείχτηκε τελικά εξαιρετικά αποτελεσματικό για τους κουρασμένους από το σχεδόν τετράχρονο ψυχόδραμα Βρετανούς, τόσο από την πλευρά όσων ήθελαν παραμονή όσο και εκείνων που στήριζαν αποχώρηση.

Οι υπέρμαχοι του Brexit είδαν την επιλογή του Τζόνσον ως μονόδρομο. Οι δε εξαντλημένοι οπαδοί της παραμονής ήθελαν απλώς να τελειώνει αυτή η ιστορία, έχοντας διασφαλίσει ότι δε θα φύγει η χώρα από την Ε.Ε. χωρίς μια συμφωνία.

Πλέον το Brexit δρομολογείται και οι ελπίδες όσων πίστευαν σε ένα νέο δημοψήφισμα έχουν ναυαγήσει. Ο Τζόνσον πήρε χθες εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τη βασίλισσα Ελισάβετ ΙΙ, δηλώνει ότι θα ηγηθεί μιας συντηρητικής πανεθνικής κυβέρνησης, που θα δουλεύει νυχθημερόν για να αποδείξει ότι αξίζει την εμπιστοσύνη που του έδωσαν οι νέοι κυρίως ψηφοφόροι του και ότι θα πετύχει τον στόχο, που είναι η έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 31 Ιανουαρίου, «χωρίς αν» και «χωρίς αλλά...».

Το πρώτο βήμα θα γίνει την ερχόμενη εβδομάδα, όταν θα συγκληθεί η Βουλή των Κοινοτήτων με τη νέα της σύνθεση, για να συζητήσει το νομοσχέδιο για τους όρους αποχώρησης της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και να εγκρίνει τους όρους της μεταβατικής περιόδου που έχει συμφωνήσει ο Τζόνσον με τις Βρυξέλλες. Με την αυτοδυναμία εξασφαλισμένη, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Βρετανία θα αποχωρήσει στις 31 Ιανουαρίου 2020, αφού πρώτα η συμφωνία θα έχει περάσει και από τη Βουλή των Κοινοτήτων και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για να ακολουθήσουν οι επίπονες διαπραγματεύσεις για τη σύναψη μιας εμπορικής συμφωνίας με τη Βρετανία για το μέλλον.

Οι διαπραγματεύσεις για τους όρους που θα αφορούν στη διακίνηση προϊόντων, τις υπηρεσίες, τους δασμούς και ό,τι άλλο θα καθορίζει τις σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με τις Βρυξέλλες και τις χώρες της Ε.Ε. θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τον Δεκέμβριο του 2020, οπότε και λήγει η μεταβατική περίοδος. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Βρετανία μπορεί να διαπραγματευτεί και να υπογράψει εμπορικές συμφωνίες με άλλες χώρες, οι οποίες όμως θα τεθούν σε ισχύ αργότερα.

 

 

Σχόλια