Κόσμος

Κολοσσαίο: Το αμφιθέατρο της φρίκης και του θανάτου

Το πιο διάσημο αξιοθέατο της Ρώμης, το Φλάβιο αμφιθέατρο, από το όνομα της δυναστείας των αυτοκρατόρων που το έχτισαν, το γνωστό σε όλους Κολοσσαίο, κρύβει μια τρομακτική ιστορία πίσω από τους γιγαντιαίους λίθους του, που είναι ποτισμένοι με αίμα χιλιάδων ανθρώπων: αιχμαλώτων, μονομάχων, σκλάβων και χριστιανών, που μαρτύρησαν στα χρόνια των διωγμών.

Η ίδια του η θέση παραπέμπει σε έναν από τους πιο σκοτεινούς αυτοκράτορες της Ρώμης, τον Νέρωνα, καθώς χτίστηκε πάνω στην τεχνητή λίμνη που είχε κατασκευάσει έξω από το “Χρυσό σπίτι” του ο αυτοκράτορας, ο οποίος συνέδεσε το όνομά του με τις πιο εφιαλτικές στιγμές στην ιστορία της Αιώνιας Πόλης. Οι λίθοι του Κολοσσαίου ήταν ματωμένοι ήδη από την κατασκευή του, όταν ο Τίτος συνέχισε το έργο από εκεί που το άφησε ο Βεσπασιανός, ολοκληρώνοντάς το το 80 μ.Χ.

Χιλιάδες Ιουδαίοι αιχμάλωτοι, που είχαν συλληφθεί από τον Τίτο κατά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ, εργάστηκαν σκληρά για να ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο αμφιθέατρο της Αιώνιας Πόλης, ενώ η χρηματοδότησή του έγινε σε μεγάλο βαθμό από τα λάφυρα μετά τη λεηλασία της πόλης.

Το όνομα με το οποίο είναι γνωστό, Κολοσσαίο, προέρχεται τόσο από το μέγεθος του αμφιθεάτρου, όσο και από το κολοσσιαίο άγαλμα του Νέρωνα, το οποίο δέσποζε της τεχνητής λίμνης. Τα μεγέθη ήταν απίστευτα για την εποχή, αποκαλύπτοντας τη δεινότητα των αρχιτεκτόνων του. Είναι χαρακτηριστικό ότι στους τέσσερις ορόφους του Κολοσσαίου, καθένας για ξεχωριστές κοινωνικές τάξεις, μπορούσαν να χωρέσουν 45.000 θεατές.

Ενδεικτικό είναι, επίσης, το ύψος του αμφιθεάτρου, που έφτανε τα 48 μέτρα, ενώ η ελλειπτική περιφέρειά του ήταν 524 μέτρα. Φυσικά η μορφή του μνημείου, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, δεν έχει σχέση με τη σημερινή εικόνα, η οποία προέκυψε μετά από καταστροφικούς σεισμούς και λεηλασίες αιώνων, που το απογύμνωσαν από τα έργα τέχνης, τα μάρμαρα που κάλυπταν την πρόσοψή του και τα μεταλλικά του στοιχεία.

Το Κολοσσαίο ήταν εφοδιασμένο με μηχανισμούς για τη δημιουργία “ειδικών εφέ” προς τέρψιν των θεατών, δίνοντας τον ορισμό τού «άρτον και θεάματα» των Ρωμαίων. Με γερανούς ανυψώνονταν στη σκηνή τα άγρια ζώα, ενώ η ποικιλία των εμπνεύσεων ξεπερνούσε κάθε φαντασία για την εποχή, ειδικά στα σαδιστικά βασανιστήρια που προορίζονταν ακόμα και για τους αντιπάλους του αυτοκράτορα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η αρένα μπορούσε να γεμίσει νερό, ώστε να σκηνογραφηθούν ακόμα και ναυμαχίες, ενώ γνωστά είναι τα τρομακτικά θεάματα με τον σφαγιασμό χριστιανών και αιχμαλώτων.

Στη μνήμη των θυμάτων των διωγμών των χιλιάδων ανθρώπων που μαρτύρησαν τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού, ο εκάστοτε Πάπας τελεί τη Μεγάλη Παρασκευή τη διαδρομή του Σταυρού μέσα στο Κολοσσαίο.

Στα υπόγεια του Κολοσσαίου υπήρχαν οι φυλακές των καταδίκων και οι χώροι όπου περίμεναν οι μονομάχοι, οι οποίοι έπαιρναν μέρος στα αιματοβαμμένα θεάματα. Ενδεικτικό του μεγέθους του είναι το ότι οι θεατές έμπαιναν στο Κολοσσαίο μέσα από ογδόντα εισόδους, τέσσερις από τις οποίες χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά από τους Ρωμαίους γερουσιαστές και ευγενείς, ενώ πάνω από τις κερκίδες υπήρχε μια τεράστια τέντα για να προστατεύονται οι θεατές από τον δυνατό ήλιο της Ρώμης. Η είσοδος στα θεάματα ήταν ελεύθερη για το κοινό, με στόχο να ικανοποιούνται τα πλήθη και να εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους στον εκάστοτε αυτοκράτορα, ξεχνώντας την καθημερινότητά τους.

Στο Κολοσσαίο οι αγώνες διαρκούσαν από μία ημέρα έως περισσότερες. Τα εγκαίνιά του πραγματοποιήθηκαν το 80 μ.Χ. και οι αγώνες που διοργανώθηκαν με αυτή την αφορμή διήρκεσαν 100 συνολικά ημέρες, κατά τις οποίες, όπως αναφέρουν οι πηγές, σκοτώθηκαν περισσότερα από 9 χιλιάδες ζώα, ενώ μονομάχησαν εκατοντάδες άντρες.

Σήμερα, το Κολοσσαίο αποτελεί το πιο γνωστό μνημείο της Ρώμης, το οποίο συντηρείται στα πλαίσια ενός τεράστιου έργου, που θα ολοκληρωθεί το 2018. Το περυσινό καλοκαίρι τελείωσε η συντήρηση της εξωτερικής πλευράς, ενώ το πρόγραμμα συνεχίζεται.

Παράλληλα, προχωρούν οι μελέτες για να δημιουργηθεί στέγαστρο, το οποίο θα καλύπτει τον εσωτερικό χώρο της αρένας του Κολοσσαίου. Οι επόμενες παρεμβάσεις θα αφορούν το σύστημα φωτισμού, τους υπόγειους χώρους και τη δημιουργία κέντρου για την παροχή πληροφοριών, κοντά στην αψίδα του Κωνσταντίνου, η οποία βρίσκεται έξω από το μνημείο.

Σχόλια